Bakāsana ağırlık aktarımı

Açılış sahnesi

Bir öğretmen sınıfı izliyor. Herkes aynı kurulumu denedi ve kimsenin ayakları yerden ayrılmadı.

Öğretmen bir şey bekliyor ve o şey gelmiyor. Kollarda titreme yok. Kimse çöküp yere inmiyor. Kimse zorlanmış gibi görünmüyor.

Herkes kendi kararıyla, sakin sakin geri geliyor ve hepsi aynı cümleyi kuruyor: yapamıyorum.

Öğretmen tek bir soru soruyor. Biraz daha ileri gitseydin ne olurdu?

Cevaplar değişiyor ama hepsi aynı yeri gösteriyor. Yüzüstü giderdim. Takla atardım. Boynuma binerdi.

Öğretmen o sırada sınıfın önüne bakıyor. Matların önünde hiçbir şey yok.

Kimse kapasitesinin sınırında durmuş gibi görünmüyor. Herkes bilmediği bir yerin kenarında duruyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders pozu tersten kuruyor ve bunu bilerek yapıyor.

Kaynak kataloğu bu satıra iki öğrenme hedefi yazmış ve ikisi de tutulan bir şekle değil harekete ait: ağırlığın aktarılması, ve çıkışın güvenli olması. İkincisi bir ihtiyat notu değil, satırın kendi hedefi. Bir hedef ise çalışılıyor demektir ve çalışılan şey sona bırakılmıyor.

O yüzden sıra ters. Önce düşülecek yeri konuşacağız: bu kurulum hangi yöne bozuluyor ve neden yönü baştan bilinebiliyor. Sonra eşiğe geleceğiz: ayakların yerden ayrılması bir karar mı, yoksa sürekli değişen bir büyüklüğün bir çizgiyi geçmesi mi. En son girişe döneceğiz ve açılıştaki sınıfın neden sakin sakin durduğunu soracağız.

Ders bittiğinde bu kurulum için kayda süre yazmıyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bu kursta çıkış konusu tek bir derste kurulmadı; bir iplik gibi baştan beri sürüyor ve bu ders o ipliğin ucunu alıyor.

İplik Y0.11'de başladı. Giriş-çıkış kontrolü orada tanımlandı ve bir şey söyledi: bir harekete kontrollü girip kontrollü çıkabilmek, pozun içindeki biçimden daha çok bilgi taşıyor.

Y1.51'de iplik iki parça kazandı. Erken sinyal, dengenin bozulmasından önce beliren göstergeyi adlandırdı. Çıkış provası ise bir pozdan çıkma biçiminin bozulma anından önce, bilerek ve tekrar tekrar çalışılmasını.

Y2.88'de iplik bir adım daha gitti. Kontrollü kayıp, dengenin çıkışı önceden çalışılmış bir kurulumda kaybedilmesini adlandırdı ve bunun bir başarısızlık değil, çalışmanın gerçekleştiği an olduğunu yazdı.

Üçü de elimizde ve hiçbiri yeniden kurulmayacak.

İpliğin ucunda cevaplanmamış tek bir soru duruyor. Çıkışı çalışmak iyi bir fikir; peki çıkışı çalışmamak neye mal oluyor? Bugüne kadar cevap hep düşme anıyla ilgili verildi. Bu pozda cevap başka bir yerde çıkıyor ve düşme hiç gerçekleşmese bile ödeniyor.

Mekanizma

Önce düşülecek yer: bu kurulum hangi yöne bozuluyor

Kaynak satırının son hücresinde iki öğe yazıyor. Biri ayakların bir blok üstüne alınması, öteki başın önüne bir minder konması. Bir de bir yasak var: boyna düşülmemesi.

Minder öne konuyor. Arkaya değil, yana değil.

Bu bir tercih değil, kurulumun kendisinden çıkıyor. Bu kurulumda ağırlık merkezi ellerin üstünden öne doğru taşınıyor ve ayakların yükü bırakması tam bu taşımanın sonucu. Taşımayı sürdürmek, ağırlık merkezini ellerin ötesine geçirmek demek; yani düşüş, girişin fazladan sürdürülmüş hâli.

Buna bir kayıt düşmek gerekiyor. Bu kurulumda tek bozulma yönü öne değil; iki el birbirinden farklı yüklendiğinde kayıp yana da gidebiliyor ve o zaman inilecek yer başka. Ama yana giden kayıp girişin sürdürülmesinden değil, girişin çarpık kurulmasından doğuyor; giriş düzgün kurulduğunda geriye tek bir yön kalıyor ve kaynağın adlandırdığı yer de o.

Bunun pratikteki karşılığı büyük. Yönü bilinmeyen bir bozulmada çıkış ancak o an icat edilebiliyor. Yönü baştan bilinen bir bozulmada çıkış, giriş kurulmadan önce yerine konabiliyor.

Kaynağın yaptığı da bu. Minderin yeri bir tahmin değil, bir hesap sonucu; ve yasak da o hesabın devamı, çünkü öne giden bir bedende başın altına girmesi boynu yüklenecek tek yol. Kaynak bir teknik tarif etmiyor, inilecek yeri ve inilmemesi gereken yeri adlandırıyor. Çıkışı kurulabilir kılan şey teknik değil, bu adlandırma.

Sonra eşik: ayaklar yükü ne zaman bırakıyor

Ayakların yerden ayrılması dışarıdan bakınca açık ve kapalı iki hâlli görünüyor. Ya yerdeler ya değiller.

İçeriden bakınca öyle değil.

Ağırlık öne taşındıkça ayaklardan geçen pay küçülüyor ve ellerden geçen pay büyüyor. Bu iki pay sürekli değişiyor. Ayakların yerden ayrıldığı an, ayaklardan geçen payın sıfıra indiği an; bir karar değil, bir çizginin geçilmesi.

Bu, pozu hiç kurmadan da bir şey ölçülebildiği anlamına geliyor. Ayakları yerden hiç ayrılmamış bir kişide ayaklardan geçen payın ne kadar küçüldüğü okunabiliyor ve iki ayrı seansta bu okuma birbirinden farklı çıkabiliyor.

Pay düğmesi burada yeniden iş görüyor. Y2.131 o düğmeyi ellerden geçen payı değiştiren kurulum kalemi olarak kurmuştu; orada kalemler ayakların yeri ile kalçanın yüksekliğiydi. Burada kalem başka: ağırlık merkezinin ellere göre ne kadar öne taşındığı, ve kalçanın hangi yükseklikten yola çıktığı.

Satırın son hücresindeki ilk öğe tam buraya bağlanıyor. Ayakların bir blok üstüne alınması kalçayı daha yüksek bir yerden başlatıyor ve eşiğe varmak için ağırlığın kat etmesi gereken yolu kısaltıyor. Blok yalnız bir kolaylık değil; eşiğe varacak yolu kısaltan bir kalem ve kısalttığı yol ölçülebilir.

İki öğenin iki ayrı iş yaptığı burada görünüyor. Blok eşiği yaklaştırıyor, minder düşülecek yeri kuruyor. Biri mesafeyi değiştiriyor, öteki mesafenin ötesini. Aynı hücrede yan yana yazıldıkları için tek bir kolaylaştırma paketi sanılıyorlar ve biri olmadan öteki kullanıldığında ne eksildiği sorulmuyor.

En son giriş: sınıf neden sakin sakin duruyor

Şimdi açılıştaki sahneye dönelim. Kimsenin kolu titremiyordu ve herkes kendi kararıyla geri geldi.

Bir denemeyi bitiren şey iki cinsten olabiliyor: ya bir bölge işi bırakıyor, ya kişi bırakıyor. Birincisi kendini beden kaydına yazdırıyor. İkincisinde bir karar var ve kararın gerekçesi sorulmadıkça hiçbir yere yazılmıyor.

Açılıştaki sınıfın gerekçesi sorulduğunda hepsi aynı yeri gösterdi: önlerindeki boşluk.

Bu, çıkış provasının bilinen faydasının üstüne bir şey ekliyor. Çıkışı çalışmamanın bedeli yalnız düşme anında ödenmiyor; hiç düşülmeyen bir kurulumda da ödeniyor ve orada hiç görünmüyor. Görünen tek şey pozun kurulamadığı, ve bu eksiklik kapasite hanesine yazılıyor.

Yanlış haneye yazılan bir eksiklik yanlış bir program üretiyor. Kapasite hanesine yazıldığında cevap kuvvet çalışması oluyor; oysa kuvvet arttığında tavan yerinde duruyor ve deneme yine aynı yerde kesiliyor.

İki tavanı ayıran şey işaretin varlığı değil, cinsi. Kapasite tavanı bedende bir yer gösteriyor: bir bölge işi bırakıyor, titreme çıkıyor, kurulum kendiliğinden bozuluyor. Çıkış tavanı bedende bir yer göstermiyor ve kendini yaklaşmanın biçiminde bildiriyor; ilerleme düzgün düzgün durur, geri dönüş her denemede aynı noktadan ve aynı hızda olur, ve denemeyi bitiren şey sorulduğunda cevap bir bölge adı değil, zemin üstünde bir yer olur.

İkincisi de bir işaret, yalnız başka bir kütükte okunuyor. Bedende karşılığı bulunmadığı için beden kaydına düşmüyor ve o kayıtta boş kalan satır, kapasite eksikliği diye okunuyor.

Ölçütün elediği şey şu: bir denemenin kısa sürmesi tek başına bir şey söylemiyor, çünkü iki tavan da denemeyi kısa bitiriyor. Elemediği şey de var; bir kişide iki tavan aynı anda durabiliyor ve çıkış kurulduğunda deneme biraz ilerleyip bu kez bedende bir yer göstererek bitiyor. O durumda iki tavan sırayla okunuyor, birlikte değil.

Ve burada kontrollü kayıp anlamına kavuşuyor. Çıkışı kurulmuş bir kurulumda dengeyi kaybetmek çalışmanın gerçekleştiği an; çıkışı kurulmamış bir kurulumda ise o an hiç gelmiyor, çünkü kimse oraya kadar gitmiyor.

Usta katmanı

Bir öğrenme hedefinin harekete ait olması, kaydın biçimini değiştiriyor. Tutulan bir şekil süreyle kaydediliyor; aktarılan bir ağırlık süreyle kaydedilemiyor, çünkü aktarım sürmüyor, oluyor. Bu satırda süre tutmak boş bir sütun üretiyor ve boş sütun dolu görünüyor.

İkinci hedefin bir ihtiyat notu değil bir hedef olarak yazılması da aynı yere çıkıyor. Bir ihtiyat notu uygulanır; bir hedef çalışılır ve ilerlemesi kaydedilir. Çıkışın kaydı olmayan bir programda çıkış çalışılmıyor, yalnızca hatırlatılıyor.

Üçüncüsü daha genel. Bir kurulumun eksikliğini hangi haneye yazdığın, o eksikliği kapatmak için harcayacağın zamanı belirliyor. Yanlış hane yanlış bir çalışma üretiyor ve yanlış çalışma sonuç vermediği için kişi kendi kapasitesi hakkında yanlış bir sonuca varıyor. Bu zincirin ilk halkası bir ölçüm değil, bir kayıt kararı.

Son olarak, bu kursta çıkış ipliği artık bir yere bağlandı. Çıkış provası bir güvenlik önlemi gibi duruyordu ve burada bir performans kalemi olarak da göründü. Aynı iş iki ayrı gerekçeyle yapılıyor ve ikisini birden yazmak, o işin programdan ilk atılan şey olmasını zorlaştırıyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bu satırın iki öğrenme hedefi de harekete ait; biri ağırlığın aktarılması, öteki çıkışın güvenli olması ve ikincisi bir ihtiyat notu değil, çalışılıp kaydedilen bir kalem.

Bozulma girişin aynı yönde sürdürülmüş hâli; yön poz hiç denenmeden bilindiği için çıkış girişten önce yerine konabiliyor ve kaynak inilecek yeri de inilmemesi gerekeni de adlandırıyor.

Ayakların yerden ayrılması bir karar değil, ayaklardan geçen payın sıfıra indiği an; pay sürekli değiştiği için poz hiç kurulmadan da okunabiliyor.

Satırın son hücresindeki iki öğe iki ayrı iş yapıyor: blok eşiğe varacak yolu kısaltıyor, minder düşülecek yeri kuruyor.

Bir deneme iki ayrı tavanda bitebiliyor ve ikisi de işaret veriyor; kapasite tavanı bedende bir yer gösteriyor, çıkış tavanı yaklaşmanın biçiminde ve zemin üstünde bir yerde.

Çıkışı çalışmamanın bedeli yalnız düşme anında değil, hiç düşülmeyen denemelerde de ödeniyor ve orada kapasite hanesine yazılıyor.

Sonraki derse köprü

Burada çıkış bir hedef kalemiydi ve kurulmadığında girişin kendisini kısalttı.

Sıradaki derste aynı bölümün başka bir üyesi için bir harita çiziliyor.

Pincha Mayūrāsana ön koşul haritası, Y2.116'nın kurduğu takımı bu üyeye uyguluyor: tam poz hiç denenmeden her kapasite kendi başına, riski düşük tutulmuş bir kurulumda sınanıyor; her bölgenin kendi bağımsız eşiği oluyor ve tamamın kalitesi en düşük sonucu aşmıyor.

Bir önceki ders o hedefin hücrelerinden birinin Yunus pozuyla dolduğunu, birinin ise hiç uğranmadan boş kaldığını göstermişti.

Bir harita çizilirken o boş hücre ne oluyor? Düşük riskli bir kurulumda sınanamayan bir kapasite haritaya nasıl giriyor, ve giremiyorsa harita neyin haritası oluyor?