Paścimottānāsana

Açılış sahnesi

İki öğrenci bacakları önde uzatılmış hâlde öne katlanmış oturuyor ve iki elin de parmakları tam olarak aynı yerde duruyor; kaval kemiğinin ortasında.

Öğretmen ikisinin de belinin alt kısmına elini koyuyor, yavaşça geri çıkmalarını ve sonra aynı yavaşlıkta tekrar inmelerini istiyor. Bu kez elinin altında pelvisin dönmeyi bıraktığı anı arıyor ve o anı yüksek sesle işaretliyor.

Birinci öğrencide o an neredeyse hemen geliyor; parmaklar daha diz hizasındayken pelvis çoktan durmuş oluyor ve kalan yolun tamamı sırtın bükülmesinden geliyor.

İkinci öğrencide pelvis kaval kemiğinin ortasına kadar dönmeye devam ediyor ve sırt neredeyse hiç iş yapmıyor.

İki elin bittiği yer aynı, yapılan iş aynı değil.

Aradaki bu fark tek bir derinlik sayısıyla hiç görünmüyor ve bu dersin işi tam olarak o farkı görünür kılmak.

Bu derste ne olacak

Önce görünür derinliğin kaç ayrı kaynaktan toplandığını yazacağız; dört kalem var ve dördü ayrı satırlara giriyor. Sonra bu bölümün asıl sayısını tanımlayacağız; ölçülen şey ulaşılan en uzak nokta değil, pelvisin dönmeyi bıraktığı andaki derinlik. Ardından aynı kurulumda aynı kişinin derinliğinin bekleme süresiyle birlikte arttığını göstereceğiz ve ölçümün neden sabit bir saniyede alındığını söyleyeceğiz. Sonra bir önceki dersin kurulum satırının her ölçümün üstünde neden durduğunu açacağız. Kapanışa doğru bu pozun neyi ölçemediğine bakacağız. Yirmi vaka bu yolun üzerinde duruyor. Dersin sonunda iki öğrencinin aynı derinliğini iki ayrı şey olarak okuyabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Y1.35 bu duruşu ve içindeki amaç seçimini kurmuştu; etkin katlanma da oradan geliyor, yani katlanmanın kalçadan üretilmesi ve kolların çekmemesi. Bu ders o tartışmayı baştan kurmayacak.

Bölümün araçları da hazır. Y2.98 oturuşun iki kalemini verdi, Y2.99 borcun kaynağını ayırıp nötr duruşun maliyetini bir sayıya çevirdi, Y2.100 üçüncü kaynağı ve diz hizası eşiğini ekledi.

Şimdi sırada bu bölümün ilk katlanma duruşu var ve onunla birlikte tek bir soru açılıyor: bu katlanmada ölçülen şey tam olarak nedir.

Mekanizma

Görünür derinlik dört kaynaktan geliyor

Y2.53 arkaya bükülmede görünür şekli üreten kaynakları ayrı satırlara yazmayı öğretmişti. Öne katlanmanın da böyle bir defteri var ve kalemleri başka.

Birincisi başlangıç konumu; pelvis nötrde mi başlıyor yoksa geriye devrilmiş mi, ve Y2.99'un nötr maliyeti tam burada duruyor. Nötrde başlayan bir kişi yolun bir kısmını daha katlanmaya başlamadan kazanmış oluyor.

İkincisi kalça menteşesi, yani pelvisin uyluklar üzerinde öne devrilmesi; pozun asıl çalışması bu ve bölümün asıl ilgilendiği kalem de bu.

Üçüncüsü omurga bükülmesi, yani pelvis durduktan sonra gövdenin devam ettiği kısım; bu kalem çoğu kişide sessizce büyüyor.

Dördüncüsü kolların çekmesi. Y1.35 bunu etkin katlanmanın dışında bırakmıştı, çünkü eller ayaktan çektiğinde derinlik artıyor ve artan sayı menteşe hakkında hiçbir bilgi vermiyor.

Dört kalem toplanınca ortaya tek bir görüntü çıkıyor ve o görüntüden geriye doğru hangi kalemin ne kadar katkı verdiği okunamıyor.

Ölçülen şey devir öncesi derinlik

Y2.43 devir noktasını tanımlamıştı: pelvisin devrilmesinin durduğu an, ve ölçüsü bir açı değil bir konum.

Bu duruşta o konum, ellerin bacak üzerinde nerede olduğuyla işaretleniyor ve bunun için hiçbir alete gerek kalmıyor.

Öğrenci yavaşça iniyor ve elini belinin alt kısmına koyan bir kişi, ya da öğrencinin kendisi, pelvisin dönmeyi bıraktığı anı hissediyor. O anda eller nerede duruyorsa aranan sayı orası. Sonrasında gidilen yol da gerçek bir şey, ama artık başka bir şeyi ölçüyor.

Bu sayı ilerlemeyi tam derinlikten daha dürüst gösteriyor, çünkü tam derinlik dört kalemin toplamıyken devir öncesi derinlik yalnız ilk ikisini içeriyor.

Derinlik süreyle birlikte artıyor

Burada üçüncü bir etken devreye giriyor ve ölçümü doğrudan bozuyor.

Aynı kişi aynı gün ve aynı kurulumda, beşinci saniyede bir yerde duruyor ve doksanıncı saniyede belirgin biçimde daha ileride oluyor. İkisi de gerçek ama ikisi aynı sayı değil ve bir kayıtta yan yana yazıldıklarında birbirini bozuyorlar.

Bu yüzden ölçüm belirli bir saniyeye bağlanıyor ve bu kurs beşinci saniyeyi kullanıyor; erken bir an, çünkü uzun bekleme artık dokunun zaman içindeki davranışını ölçüyor.

Uzun bekleme yine de bir çalışma olarak duruyor ve kimse onu bırakmak zorunda değil. Ölçüm turu kısa, çalışma turu uzun, ve ikisi aynı turda üst üste yapılmıyor.

Kurulum satırı her ölçümün üstünde

Bir önceki ders geriye bir satır bırakmıştı: kurulum türü, çapraz yönü, diz hizası ve yükselti kalınlığı.

Bu duruşta o satıra iki kalem daha ekleniyor: zemin sertliği ve ayak konumu.

Neden hepsi tek tek yazılıyor?

Çünkü derinlik sayısı bu kalemlerin her birine ayrı ayrı duyarlı. Yükselti bir kademe değiştiğinde sayı değişiyor, ayak parmakları kendine çekildiğinde değişiyor, zemin yumuşadığında yine değişiyor.

Kurulum satırı olmadan alınan bir derinlik, hangi koşullarda ölçüldüğü belli olmayan bir sayı, ve böyle bir sayı bir sonraki haftanınkiyle karşılaştırılamıyor.

Bu bölümün her dersinde de aynı satır duruyor; poz değişiyor ve satır değişmiyor.

Bu poz neyi ölçemiyor

Son bir sınır.

Bu duruşta iki bacak bir arada duruyor ve iki taraf aynı anda çalışıyor.

Y2.83 buna örtülü asimetri demişti: simetrik bir pozda iki tarafın katkısı toplanıyor ve aradaki fark tek sayının içinde kayboluyor.

Yani bu poz menteşe payını temiz ölçüyor ve taraf farkını hiç göstermiyor. Bir tarafı kısıtlı olan bir kişide öteki taraf payı üstleniyor, gövde fark edilmeyecek kadar az yana kayıyor ve toplam derinlik neredeyse hiç düşmüyor.

Bu bir kusur değil, bu pozun işi. Taraf sorusu başka bir kurulumda soruluyor ve o kurulum bir sonraki derste geliyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birincisi, katlanma defteri arkaya bükülme defterinin aynadaki hâli ve ikisi aynı işi yapıyor. Görünür bir şekil birden çok kaynaktan toplandığında, o şekle bakarak hiçbir kaynak hakkında konuşulamıyor. Bu bölümde defterin dört kalemi var; başka bir harekette başka kalemler olacak ve yöntem aynı kalacak.

İkincisi, devir öncesi derinlik tam derinlikten daha yavaş ilerliyor ve bu bir dezavantaj değil. Yavaş ilerleyen sayı gerçekten menteşeyi izliyor; hızlı ilerleyen sayı çoğu zaman omurganın ve kolların katkısını topluyor. Bir kaydın işi hızlı iyi haber vermek değil, doğru haberi vermek.

Üçüncüsü, süreye bağlı derinlik ölçüm kurallarının en sık ihmal edileni. Bir kişi kendi kaydını tutarken her seferinde biraz daha bekliyor ve sayı artıyor; artan şey kapasite değil bekleme. Sabit bir saniye seçmek bu artışı kayıttan çıkarıyor ve geriye kalan artış gerçek oluyor.

Dördüncüsü, kurulum satırı bu bölümün bütün dersleri boyunca aynı kalıyor ve bu kasıtlı. Poz değiştiğinde satır değişmiyor; yalnız satırın üstündeki iki sayı değişiyor. Böylece beş ayrı pozun kayıtları aynı dille yazılıyor ve birbiriyle konuşabiliyor.

Beşincisi, bu pozun taraf farkını gizlemesi bir eksiklik değil bir iş bölümü. Simetrik bir kurulum menteşe payını daha temiz veriyor; taraflı kurulum farkı geri veriyor. İki kayıt yan yana durduğunda toplam değişmezken alt kalemlerin birbirinin tersine kaydığı durum okunabiliyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Görünür derinlik dört kaynaktan toplanıyor: başlangıç konumu, kalça menteşesi, omurga bükülmesi ve kolların çekmesi; dördü ayrı satırlara yazılıyor.

Bu bölümün asıl sayısı tam derinlik değil, pelvisin dönmeyi bıraktığı anda ulaşılan derinlik.

Derinlik bekleme süresiyle birlikte artıyor; ölçüm sabit bir saniyede alınıyor ve uzun tutuş ayrı bir çalışma turu olarak duruyor.

Kurulum satırı her ölçümün üstünde duruyor; derinlik yükseltiye, diz açısına, zemine ve ayak konumuna duyarlı.

Bu duruş menteşe payını temiz ölçüyor ve taraf farkını hiç göstermiyor; o soru başka bir kurulumda soruluyor.

Sonraki derse köprü

Bu derste iki bacak bir aradaydı ve iki tarafın payı tek sayının içinde birbirine karıştı.

Sıradaki derste bacaklardan biri o denklemden ayrılıyor.

Jānu Śīrṣāsana, bir bacak önde uzatılmış, ötekinin dizi bükülü ve ayağı iç uyluğa yerleştirilmiş hâlde yapılan katlanma.

Katlanma bu kez tek bacağın üzerine düşüyor ve örtülü asimetrinin gizlediği fark kayda geri geliyor.

Bunun bir bedeli var. Bükülü bacak kalçadan dönüş istiyor ve bu bölümde tanıdık bir kaynak; bağdaşta gördüğümüz üçüncü kaynak şimdi doğrudan katlanmanın içine giriyor.

Yani taraf farkını görebilmek için ödenen bedel, denkleme bir kaynağın geri girmesi ve ölçümün bir kalem daha karmaşıklaşması.