İçeriğe geç

Y1.62·Sekans kurma

Bir sekansın 10 bileşeni

sıfırdan ileri2.123 kelime16 uygulama örneği≈ 14 dk

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Bir pratik on bileşenden oluşur ve bileşen bir poz değil, belirli bir işi olan işlev kategorisidir.

Altı bileşen zorunludur: durum kontrolü, özel hazırlık, ana beceri, geçişler, sönümleme ve kayıt; dördü seçmelidir.

Genel ısınma ile özel hazırlık farklı işler yapar; biri diğerinin yerine geçmez.

En sık eksik kalan üç bileşen özel hazırlık, geçişler ve kayıttır; üçü de en az gösterişli olanlardır.

Liste bir tanı aracıdır, şablon değil; bir pratiğin yapmadığı işi söyler, iyi olup olmadığını söylemez.

Açılış sahnesi

Bu kursta sana beş pratik verdim.

Ayakta pratik, keşif oturumu, üst beden pratiği, savaşçı ve denge pratiği, yer pratiği. Her birinde tasarım kararının gerekçesini de yazdım.

Şimdi tarifler bitiyor.

Ve şu soruyu cevaplamamız gerekiyor: bir pratiği pratik yapan şey nedir?

Y1.29'da bunun bir poz listesi olmadığını söylemiştim. Sırası var, geçişleri var, kontrol noktaları var demiştim.

Üç şey saymıştım. Tam liste on.

Ama listenin asıl faydası şurada değil: hepsini her seansta yapmak zorunda olman değil.

Asıl faydası şu: bir pratikte neyin eksik olduğunu söylüyor.

Ve bir pratik, eksik bileşeninin işini hiç yapmıyor.

Bu derste ne olacak

Önce on bileşeni tek tek sayacağız; her birinin bir işi var ve bir cümleyle söyleyeceğim. Sonra hangilerinin zorunlu hangilerinin seçmeli olduğunu ayıracağız. Ardından en sık eksik kalan üçüne geleceğiz. Sonra listenin nasıl kullanılacağını göstereceğim; bir şablon değil bir tanı aracı. Ardından bu kursta yaptığın beş pratiğe geri dönüp hangisinde hangi bileşenlerin olduğunu göreceksin. En sonda listenin sınırını dürüstçe söyleyeceğim. On altı örnekle çalışacağız. Ders bittiğinde bir pratiğe bakıp neyin eksik olduğunu söyleyebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Y1.29'dan diziyi hatırla: pozların belirli bir gerekçeyle sıralandığı bütün.

Şimdi o bütünün yapı taşlarını adlandırıyoruz.

Ve bunu Y1.45'teki yuvadan ayırmam gerekiyor, çünkü ikisi karıştırılabilir.

Yuva, yazılmış belirli bir pratikte içeriği kişiye göre değişen bir yerdi. Bileşen ise bir işlev kategorisi; her pratikte aynı adı taşıyor.

Yani bileşen bir soru, yuva bir cevap. "Bu pratikte özel hazırlık var mı?" bir bileşen sorusu. "Özel hazırlık yuvasına bilek dizisini koydum" bir yuva cevabı.

Bu ikinci tanım dersin asıl aracı.

Mekanizma

On bileşen

Sırayla ve her biri bir cümleyle.

Birinci bileşen durum kontrolü. İşi: o günün hangi sürümle çalışılacağını belirlemek. Y1.04'ten.

İkinci bileşen açılış gözlemi. İşi: ölçüm almak ve hiçbir şeyi değiştirmemek. Y1.05 ve Y1.29'dan.

Üçüncü bileşen genel ısınma. İşi: dokuları ve dolaşımı çalışmaya hazırlamak.

Dördüncü bileşen özel hazırlık. İşi: o seansın ana becerisinin gerektirdiği bölgeye özgü hazırlığı yapmak. Bilek dizisi, kürek kayması, üç sayının doğrulanması.

Beşinci bileşen eylem provası. İşi: ana çalışmada kullanılacak eylemi küçük yükle tekrarlamak. Y1.45'ten.

Altıncı bileşen ana beceri. İşi: seansın asıl çalışmasını yapmak. Bir ya da iki yuva.

Yedinci bileşen ikincil çalışma. İşi: ana beceriyi tamamlamak; farklı bir yönde, bölgede ya da nitelikte.

Sekizinci bileşen geçişler. İşi: bileşenler arasında ve pozlar arasında kontrollü hareket sağlamak. Y1.29 ve Y1.61'den.

Dokuzuncu bileşen sönümleme. İşi: yükü kademeli indirmek ve kapanış ölçümünü almak. Y1.29'dan.

Onuncu bileşen kayıt. İşi: pratiğin ölçüm tarafını tamamlamak.

On bileşen. Ve dikkat et: onuncusu pratik bittikten sonra yapılıyor. Buna karşılık listeye dahil, çünkü olmadığında pratiğin bir işi eksik kalıyor.

Genel ısınma ile özel hazırlık farkı

Üçüncü ve dördüncü bileşen karıştırılıyor ve ayrımı kurmam gerekiyor.

Genel ısınma bütün beden için; dolaşımı ve doku sıcaklığını yükseltiyor, hareket genel olarak kolaylaşıyor.

Özel hazırlık o seansın işine özgü. Kol desteği yapacaksan bilek; öne katlanma yapacaksan menteşe; denge yapacaksan taban.

Pratik sonuç: genel ısınma yapmış olmak, özel hazırlığı yapmış olmak değil. Y1.39'da bunu bilek için görmüştün; on beş dakika ısınmış bir beden, hazırlanmamış bir bileği kurtarmıyor.

Zorunlu ve seçmeli

Şimdi listeyi ikiye ayırıyoruz.

Zorunlu altı bileşen var.

Durum kontrolü, özel hazırlık, ana beceri, geçişler, sönümleme ve kayıt.

Neden bu altı? Çünkü her biri olmadığında pratiğin bir işi hiç yapılmıyor. Durum kontrolü olmadan doz güne uymuyor. Özel hazırlık olmadan ana beceri hazırlıksız yükleniyor. Geçişler olmadan pratiğin en az kontrollü anları yönetilmiyor. Sönümleme olmadan kapanış ölçümü alınmıyor. Kayıt olmadan hiçbir şey karşılaştırılamıyor.

Seçmeli dört bileşen var.

Açılış gözlemi: yalnız ölçüm alıyorsan gerekiyor. Her seansta ölçüm almıyorsun.

Genel ısınma: kısa seanslarda özel hazırlığın içine katlanabiliyor.

Eylem provası: yalnız ana becerinin belirgin bir eylemi varsa gerekiyor.

İkincil çalışma: zaman varsa.

En sık eksik kalan üç bileşen

Bu kurs boyunca aynı üç bileşenin eksik kaldığını gördün.

Birincisi özel hazırlık. Y1.39'da bilek, Y1.54'te yüzüstü kurulum, Y1.47'de diz yastıklaması. Üçünde de atlandığında kişi bir poz ailesinden tamamen uzaklaşıyordu.

İkincisi geçişler. Y1.29'da kural olarak konmuştu, Y1.51'de bir beceri hâline gelmişti, Y1.61'de bir bölüm olmuştu. Ve neredeyse hiç öğretilmiyor.

Üçüncüsü kayıt. Kursun her bölümünde tekrarlandı ve en çok atlanan şey oldu.

Bir kalıp var: en çok atlanan bileşenler, en az gösterişli olanlar. Bir pratikte poz seçmek görünür bir iş; bilek dairesi çevirmek ya da bir satır yazmak değil.

Listeyi nasıl kullanacaksın

Bu bir şablon değil. Şablonlar Y1.67, Y1.68 ve Y1.69'da gelecek.

Bu bir tanı aracı ve kullanımı tek soruyla.

Elindeki pratiğe bak ve on bileşeni sırayla sor: bu var mı?

Eksik olan bileşen, o pratiğin yapmadığı iş.

Ve kritik nokta: eksik bileşen bulmak, pratiği kötü ilan etmek değil. Bilinçli olarak atlanmış bir bileşen bir tercih; farkında olmadan eksik kalan bir bileşen bir kayıp.

Bu ayrım kursta defalarca geçti. Y1.42'de kalçayı yükseltmek, Y1.43'te kalçayı bükmek, Y1.32'de asılı kalmak. Üçünde de yapılan şey meşruydu; bilinmemesi sorundu.

Beş pratiğe geri dönmek

Şimdi listeyi kendi pratiklerimize uygulayalım. Bu, listenin nasıl çalıştığını gösteriyor.

Y1.29'daki ayakta pratik: açılış gözlemi, hazırlama, ana beceri, geçişler, sönümleme, kayıt. Altı bileşen. Eylem provası yoktu ve gerekmiyordu; ana becerinin tek bir belirgin eylemi yoktu.

Y1.36'daki keşif oturumu: açılış gözlemi, hazırlama, ölçüm, sönümleme, kayıt. Ana beceri yerine ölçüm vardı; bu bilinçli bir eksiklikti ve dersin başında yazılmıştı.

Y1.45'teki üst beden pratiği: açılış gözlemi, özel hazırlık, eylem provası, ana beceri, ikincil çalışma, sönümleme, kayıt. Eylem provası ilk kez burada gerekti; kürek kayması belirgin bir eylemdi.

Y1.53'teki savaşçı ve denge pratiği: durum kontrolü, açılış gözlemi, hazırlama ve kurulum, iki ana beceri yuvası, geçişler, sönümleme, kayıt. Kurulum ayrı bir bölüm olmuştu; özel hazırlığın en belirgin hâli.

Y1.61'deki yer pratiği: açılış gözlemi, geçiş, özel hazırlık, iki ana beceri, geçiş, sönümleme, kayıt. Geçişler burada iki ayrı bölüm hâline geldi.

Fark ettin mi? Beş pratik, beş farklı bileşen kümesi. Hiçbiri onun tamamını içermiyor ve hepsi işini yapıyor.

Listenin sınırı

Dürüst olalım.

Bu liste bir pratiğin iyi olduğunu göstermiyor. On bileşeni de olan kötü bir pratik kurulabilir; sıralaması yanlış, dozu uygunsuz, amaçları çelişen bir pratik.

Listenin yaptığı tek şey şu: bir pratiğin yapmadığı işi söylemek.

Sıra kararı ayrı bir konu ve Y1.63'ten Y1.66'ya kadar onu işleyeceğiz. Doz kararı ayrı bir konu ve Y1.65 ile Y1.66 onu işleyecek.

Bir aracın ne yapmadığını bilmek, onu doğru kullanmanın koşulu.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Şimdi biraz inceltelim.

Birincisi: on sayısı kutsal değil. Bileşenleri daha ince ayırıp on beş, daha kaba ayırıp yedi yapmak mümkün. On seçildi çünkü her biri ayrı bir işi karşılıyor ve akılda tutulabilir bir sayı. Bir listenin doğru uzunluğu, kullanılabilir olduğu uzunluk.

İkincisi: zorunlu ve seçmeli ayrımı bir tercih ve gerekçesini yazdım. Başka bir gerekçeyle başka bir ayrım da kurulabilir; örneğin ölçüm hiç yapmayan biri için kayıt ve açılış gözlemi birlikte seçmeli olabilir. Ama o kişi ilerlemesini de ölçmüyor demektir. Yani ayrım, kursun ölçüm anlayışından çıkıyor ve o anlayışı paylaşmayan biri için farklı olurdu.

Üçüncüsü: en sık eksik kalan üç bileşenin en az gösterişli üçü olması bir tesadüf değil. Bu kalıbı kurs boyunca gördün; Y1.34'te Daṇḍāsana, Y1.41'de dört ayakta kürek kayması, Y1.36'da keşif oturumu. Üçü de bölümlerinin en belirleyici ve en gösterişsiz dersleriydi. Görünürlük ile işlevsellik arasındaki ters ilişki, bu kursun en sık tekrarlanan gözlemi.

Dördüncüsü ve en incesi: bu ders bir liste veriyor ve listenin ne yapmadığını da yazıyor. İkisini birlikte yapmak zorunda. Bir araç verildiğinde insanlar onu her şeye uyguluyor; on bileşeni olan bir pratiği iyi sayıp sıra ve doz kararlarını hiç düşünmemek çok mümkün. Bir aracın sınırını yazmak, o aracı vermenin bir parçası. Bölümün geri kalanı tam olarak listenin bıraktığı boşlukları dolduruyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlışBirinci yanlış: on bileşen listesi bir pratik şablonudur ve hepsi her seansta yapılır.
Doğrusu

Liste bir tanı aracıdır; altısı zorunlu, dördü seçmelidir ve seçmeli olanlar başka bileşenlerin içine katlanabilir. Hepsini her seansta yapmaya çalışmak pratiği gereksiz uzatır.

Yaygın yanlışİkinci yanlış: genel ısınma yapılmışsa özel hazırlık da yapılmış sayılır.
Doğrusu

Genel ısınma doku sıcaklığını ve dolaşımı artırır; göreve özgü hazırlık ise o görevin gerektirdiği aralığı ve hareket örüntüsünü çalıştırır. İkisi farklı işler yapar ve biri diğerinin yerine geçmez.

Yaygın yanlışÜçüncü yanlış: kayıt pratiğin dışında, isteğe bağlı bir ektir.
Doğrusu

Kayıt bir bileşendir ve olmadığında hiçbir şey karşılaştırılamaz; pratiğin ölçüm tarafı tamamen kaybolur. Ayrıca pratiğin hemen ardından yazılır, saatler sonra değil.

Yaygın yanlışDördüncü yanlış: on bileşeni olan bir pratik iyi bir pratiktir.
Doğrusu

Liste yalnız bir pratiğin hangi işi yapmadığını söyler; sıralama ve doz kararları hakkında hiçbir şey söylemez. On bileşeni de bulunan, sıralaması yanlış ve dozu uygunsuz bir pratik kurulabilir.

Uygulama

Aklında kalsın

Bir pratik on bileşenden oluşur ve bileşen bir poz değil, belirli bir işi olan işlev kategorisidir.

Altı bileşen zorunludur: durum kontrolü, özel hazırlık, ana beceri, geçişler, sönümleme ve kayıt; dördü seçmelidir.

Genel ısınma ile özel hazırlık farklı işler yapar; biri diğerinin yerine geçmez.

En sık eksik kalan üç bileşen özel hazırlık, geçişler ve kayıttır; üçü de en az gösterişli olanlardır.

Liste bir tanı aracıdır, şablon değil; bir pratiğin yapmadığı işi söyler, iyi olup olmadığını söylemez.

Sonraki derse köprü

On bileşeni tanıdın ve elindeki pratiğe uyguladın.

Şimdi ikisinin üzerine ayrıca eğileceğiz.

Bir sonraki ders genel ısınma ile özel hazırlığa ait. Bu derste ayrımı kurdum ama içini doldurmadım.

Bir ısınmanın neyi değiştirdiği, ne kadar sürdüğü ve nerede biteceği; özel hazırlığın hangi ana beceriye göre nasıl seçileceği. Ve şaşırtıcı bir soru: ısınmadan pratik yapılabilir mi?

Cevap tek kelime değil ve o cevap kursun ısınma anlayışını belirliyor.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.