Vīrabhadrāsana I: kalça “tam karşıya” olmak zorunda mı?

Açılış sahnesi

Neredeyse her yoga dersinde, birinci savaşçıda aynı cümle söyleniyor.

"Kalçanı tam karşıya çevir."

Ve insanlar deniyor.

Bazıları başarıyor. Çoğu başaramıyor. Başaramayanlar ne yapıyor? Cümleyi yerine getirmek için bir yeri feda ediyor: arka dizini burkuyor, arka topuğunu kaldırıyor ya da belini çeviriyor.

Şimdi bir bilgi ekleyelim.

Bu pozda arka ayağın açılı duruyor ve senden leğen kemiğini karşıya çevirmen isteniyor. Bunun geometrik karşılığı belirli bir miktar kalça dönüşü.

O miktar herkeste aynı değil. Kalça ekleminin yapısı kişiden kişiye belirgin biçimde değişiyor.

Yani bu yönergenin uygulanabilir olup olmaması, bir kemik biçimine bağlı.

Bugün o cümleyi baştan sona söküyoruz.

Bu derste ne olacak

Önce pozu sökeceğiz ve "tam karşıya" cümlesinin geometrik olarak ne istediğini göreceksin. Sonra o talebin nereye düştüğünü ve neden bazı kişilerde karşılanamadığını açacağız; bir mekanik ayrıntı işin tamamını açıklıyor. Ardından zorlandığında bedenin bulduğu üç telafiyi sayacağız. Sonra üç gerçek çözümü kuracağız. Ardından yönergenin aslında neyi korumak istediğini ve daha iyi bir cümlesini vereceğim. Sonra ekoller arasındaki farkı dürüstçe ele alacağız. En sonda kontrolleri koyacağız. On altı örnekle çalışacağız. Ders bittiğinde bu pozu kendi kalçana göre kurabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Y1.02'den kemik uyumunu, Y1.12'den iç ve dış rotasyonu, Y1.47'den kalça kaçağını taşıyoruz.

Sökelim.

Ön kalça fleksiyonda, ön diz fleksiyonda.

Arka kalça ekstansiyonda; Y1.47'nin aynısı.

Arka ayak dışa açılı ve topuk yerde.

Ve şimdi asıl talep.

Arka ayak dışa dönükse, arka uyluk kemiği de kabaca o yöne bakıyor. Leğen kemiğinin karşıya dönmesi isteniyorsa, arka kalçanın uyluk kemiğine göre içe doğru dönmesi gerekiyor.

Yani talep şu: arka kalçada, ekstansiyonda iken iç rotasyon.

Bu bileşim dersin merkezi.

Mekanizma

Neden bazı kişilerde olmuyor

Şimdi mekanik ayrıntı ve işin tamamını açıklıyor.

Kalçanın dönme aralığı, kalçanın ne kadar bükülü olduğuna göre değişiyor. Kalça bükülüyken dönüş aralığı genellikle daha geniş; kalça ekstansiyona gittikçe daralıyor.

Ve bu poz tam olarak zor olanı istiyor: ekstansiyonda dönüş.

Yani "kalçanı tam karşıya çevir" cümlesi, bazı bedenlerde yapılabilir bir talep, bazılarında değil. Ve fark bir çalışma eksikliğinden değil, bir kemik biçiminden geliyor.

Y1.27'deki mantığın aynısı. Değiştirilemez bir şeyi aylarca değiştirmeye çalışan biri, başaramadığında kendini yetersiz sayıyor.

Zorlanınca ne oluyor

Aralık yetmiyorsa beden durmuyor; mesafeyi başka yerden buluyor. Üç telafi var ve üçünü de bu kurstan tanıyorsun.

Birinci telafi bel. Leğen kemiği dönmüyor, onun yerine bel bölgesi dönüyor ve genellikle biraz da açılıyor. Y1.10'daki dönüş kaçağı ile Y1.47'deki kalça kaçağı bir arada.

İkinci telafi arka diz. Uyluk kemiği dönemiyorsa kaval kemiği dönüyor. Ve burada dikkat: Y1.12'den hatırla, dizin dönme aralığı çok az. Yani bu telafi üçünün en dikkat edilmesi gerekeni.

Üçüncü telafi arka topuk. Topuk yerden kalkıyor ve ayak kendini serbest bırakıyor. Bu telafi diğer ikisinden farklı; aslında bir çözüm ve birazdan ona geleceğiz.

Nasıl fark edersin? Elini belinin üzerine koy ve leğen kemiğini çevirmeye çalış. Elinin altındaki yüzey belirgin biçimde değişiyorsa dönüş belden geliyor. Arka dizine bak; ayakla aynı hattan çıkmış mı?

Üç gerçek çözüm

Birinci çözüm arka ayak açısı. Arka ayağını daha öne çevirdiğinde uyluk kemiği de daha öne bakıyor ve kalçadan istenen iç rotasyon azalıyor.

Bedeli var: ayak öne döndükçe topuğu yerde tutmak zorlaşıyor ve bir noktada topuk kalkıyor.

Ve topuğun kalkması bir kusur değil. Topuk kalktığında poz bir yüksek hamleye dönüşüyor; leğen kemiği rahatça karşıya bakıyor ve kalçadan olmayan bir şey istenmiyor. Bazı ekoller bu pozu doğrudan böyle öğretiyor.

İkinci çözüm duruş genişliği. Y1.46'daki ikinci sayı ve en az kullanılan çözüm.

Arka ayağını yana doğru biraz daha açtığında leğen kemiğinin karşıya bakması için gereken dönüş azalıyor. Geometri değişiyor ve kalçadan daha az şey isteniyor.

Üçüncü çözüm kısmi dönüşü kabul etmek. Leğen kemiği büyük ölçüde karşıya bakıyor ama tam değil.

Ve bu bir taviz değil. Kalçanın aralığı neresiyse orası pozun doğru yeri.

Yönerge neyi koruyor

Y1.38'deki yöntemi uygulayalım: bu yönerge hangi gerçek problemi çözmek için var?

İki problem var.

Birinci problem pozun kimliği. Leğen kemiği tamamen yana açılırsa poz bir başka poza dönüşüyor; ön diz ile gövdenin ilişkisi değişiyor ve çalışılan şey farklılaşıyor. Yönerge bunu engelliyor.

İkinci problem bel. Yönerge olmadığında bazı kişiler gövdeyi öne çevirmek için beli kullanıyor. Ama dikkat: yönergenin kendisi de aynı sonucu üretebiliyor; kişi kalçası dönmediği hâlde cümleyi yerine getirmek için beli çeviriyor.

Yani yönerge hem çözüm hem sorun kaynağı.

Daha iyi cümle şu: leğen kemiğin dönebildiği kadar dönsün, sonrasını belden almayacaksın.

Bu bir sınır talimatı, bir konum talimatı değil. Y1.38'deki ilkenin aynısı; hareket değiştiğinde geçerliliğini koruyor.

Ekoller ne diyor

Bu poz ekol farkının en görünür örneği.

Bu, kursun tavrının en net olduğu yerlerden biri. Bir hizalama kuralının geleneksel bir tercih olması onu değersiz kılmıyor; ama modern anatomi diye sunulması yanlış.

Kontroller

Dört kontrol.

Birinci kontrol bel. Elini belinin üzerine koy; dönüş oradan mı geliyor?

İkinci kontrol arka diz. Y1.28'deki diz–ayak hattı; diz ayakla aynı hatta mı?

Üçüncü kontrol ön diz. Ön diz de kendi ayağıyla aynı hatta mı? Ön dizin içe savrulması bu pozda yaygın.

Dördüncü kontrol nefes.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Şimdi biraz inceltelim.

Birincisi: "kalça tam karşıya" cümlesinin geometrisini anlatırken bir sadeleştirme yaptım. Leğen kemiği tek parça bir levha gibi davranmıyor; iki yarısı arasında küçük bir hareket payı var ve gövdenin dönüşü omurgaya da dağılıyor. Yani gerçekte "leğen kemiğinin dönüşü" dediğim şey birkaç yerin toplamı. Bunun pratik sonucu şu: milimetrik bir ölçüm peşinde olmuyorsun; elinle belini yoklayıp belirgin bir dönüş olmadığını doğrulaman yeterli.

İkincisi: topuğun kalkması bir çözüm ama bedelsiz değil. Topuk yerdeyken arka ayak zemini itiyor ve poza bir kararlılık veriyor; kalktığında o kararlılık azalıyor ve denge yükü artıyor. Yani iki sürüm arasında seçim yaparken yalnız kalça dönüşüne bakmıyorsun. Kalça aralığı dar olan ve dengeden endişe eden bir kişi için doğru cevap topuğu kaldırmak değil, duruş genişliğini artırmak olabilir.

Üçüncüsü: bu poz bölümdeki en çok "doğru cevap" iddiası taşıyan yer ve bunun bir sebebi var. Görüntüsü net; leğen kemiğinin karşıya bakıp bakmadığı dışarıdan görülebiliyor. Y1.01'deki görünür ölçüt yine karşımızda. Görünür bir ölçüt üzerine kurulmuş bir kural, öğretmesi kolay ve denetlemesi kolay olduğu için yayılıyor; işlevsel olarak ne yaptığı ise sorulmuyor.

Dördüncüsü ve en incesi: bu ders bir geleneği reddetmiyor, kategorisini düzeltiyor. Topuk yerde ve leğen karşıya öğreten bir ekol kendi içinde tutarlı ve o kural bir tercih olarak taşınabilir. Sorun, o tercihin bir anatomi gerçeği gibi sunulması ve uygulayamayan kişinin yetersiz sayılması. Bu akademinin etiket sistemi tam olarak bunun için var: bir cümlenin nereden geldiğini yazdığında, o cümleyi kabul etmek ya da bırakmak bir bilgi kararı hâline geliyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bu poz arka kalçadan ekstansiyonda iken iç rotasyon ister; dönüş aralığı ekstansiyonda daralır ve kemik yapısıyla sınırlıdır.

Aralık yetmediğinde telafi üç yerden gelir: bel, arka diz ve arka topuk; ilk ikisi sorun, üçüncüsü aslında bir çözümdür.

Üç gerçek çözüm vardır: arka ayağı öne çevirip topuğun kalkmasına izin vermek, duruş genişliğini artırmak ve kısmi dönüşü kabul etmek.

Yönerge bir konum talimatı değil bir sınır talimatı olarak kullanılır: leğen dönebildiği kadar döner, kalanı belden alınmaz.

Bu pozdaki hizalama kuralları ekole göre değişir; geleneksel bir tercihin modern anatomi diye sunulması ayrı bir sorundur.

Sonraki derse köprü

Birinci savaşçıda leğen kemiğini karşıya çevirmeye çalıştın.

İkinci savaşçıda tam tersi isteniyor: leğen kemiği ve gövde yana açık, ön diz bükülü ve iki kol iki yana uzanıyor.

Yani dönüş problemi ortadan kalkıyor.

Ama yerine iki yeni soru geliyor. Ön diz nereye kadar bükülecek ve gövde gerçekten tam yana mı bakacak?

Bir sonraki derste ikisini de ele alacağız. Ve ön dizle ilgili en yaygın kuralın, Y1.28'de öğrendiğin şeyle nasıl çeliştiğini göreceksin.