Baş dönmesi ve hava açlığında ne yapılır?

Açılış sahnesi

Bir nefes çalışması sırasında başın dönmeye başlıyor. Parmak uçlarında hafif bir karıncalanma var.

Şimdi iki farklı ders düşün.

Birincisinde öğretmen diyor ki: "Bu normal, devam et, vücudun temizleniyor."

İkincisinde öğretmen diyor ki: "Dur. Gözlerini aç, otur, olağan nefesine dön."

İkisi de aynı belirtiye bakıyor. Biri onu bir ilerleme işareti sayıyor, diğeri bir durma sinyali.

Yalnız biri doğru ve bu ders o cevabı vermekle ilgili.

Bölümün son dersi ve tamamen bir güvenlik dersi. Yeni bir teknik öğrenmeyeceksin; ne zaman duracağını öğreneceksin.

Bu derste ne olacak

Önce iki ayrı belirti ailesini ayıracağız; baş dönmesi ile hava açlığı aynı şey değil. Sonra ikisinin de en yaygın sebebini konuşacağız ve bunun sezgiye aykırı olduğunu göreceksin. Ardından durma protokolünü kuracağız; tek tek, sırayla ne yapılacağı. Sonra sonrasında ne yapılacağını ve ne zaman bir sağlık profesyoneline gidileceğini netleştireceğiz. Ardından bu belirtilere yüklenen bazı anlamların neden tehlikeli olduğunu ele alacağız. On altı örnekle çalışacağız. Ders bittiğinde bu hislerden birini yaşadığında ne yapacağını düşünmeden biliyor olacaksın.

Sıfır noktası

İki farklı belirti ailesi var ve karıştırılmamalı.

Birinci aile: baş dönmesi, hafiflik hissi, görüşte bulanıklık, el ve yüz çevresinde karıncalanma.

İkinci aile bu; hava açlığı ve buna eşlik eden göğüste sıkışma ya da acele etme hissi.

Şimdi sezgiye aykırı kısım.

Birinci ailenin en yaygın sebebi az nefes almak değil, çok nefes almak.

Nefes hızı ya da derinliği olağanın üzerine çıktığında kandaki karbondioksit düzeyi düşer ve bu, damarlarda ve sinir sisteminde değişikliklere yol açar. Baş dönmesi ve karıncalanma bu değişimin bilinen sonuçları.

Bu tek bilgi, dersin en pratik kısmını açıklıyor. Çünkü baş dönen bir kişinin sezgisi "daha çok nefes almak" oluyor ve bu, durumu büyütüyor.

İkinci aile, yani hava açlığı, farklı davranıyor. Bazen aynı sebepten gelir; bazen de nefesin bir kurala göre kısıtlanmasından. Uzatılmış verişi fazla uzatan biri, hava açlığı hissedebilir ve orada sebep açık.

İkisinin ortak noktası şu: ikisi de dozun fazla olduğunu söylüyor.

Mekanizma

Durma protokolü

Bir belirti geldiğinde düşünmek istemezsin. Önceden ezberlenmiş bir sıra istersin.

Sıra şu ve beş adım.

Birinci adım: uygulamayı bırak. Sayma, uzatma, teknik, hepsi durur.

İkinci adım: gözlerini aç. Görsel bilgi dengeyi ve yönelimi geri getirir.

Üçüncü adım: pozisyonunu değiştir. Ayaktaysan otur. Zaten oturuyorsan sırtını bir yere daya. Ayakta durmaya çalışma; baş dönmesi varken düşme riski gerçek.

Dördüncü adım: olağan nefesine dön ve hiçbir şey yapma. Derin nefes alma, nefesini tutma, düzeltmeye çalışma. Sadece bırak.

Beşinci adım: bekle. Bu belirtiler genellikle birkaç dakika içinde geçer. Geçene kadar ayağa kalkma.

Bu beş adımı ezberle. Belirti geldiğinde okumak için buraya dönmeyeceksin.

Bir de yapılmayacaklar listesi var ve kısa: derin nefes alma, nefesini tutarak düzeltmeye çalışma, ayakta kalmakta ısrar etme, "geçer" deyip devam etme.

Dördüncüsü en yaygın hata ve en pahalısı.

Sonrasında

Belirti geçti. Şimdi ne olacak?

O gün uygulamayı tekrar deneme. Beden bir şey söyledi; aynı gün aynı şeyi tekrar sormak bilgi üretmez.

Kayda yaz. Hangi uygulama, hangi dakika, hangi belirti, ne kadar sürdü. Y1.06'daki günlük tam da bunun için var.

Bir sonraki denemede dozu düşür. Uzatılmış veriş yapıyorsan bir birim geri gel. Süre uzunsa kısalt; sekiz dakika yerine dört.

Ve bir kez daha aynı belirti gelirse dozu bir kez daha düşür. İki kez üst üste geliyorsa uygulamaya ara ver ve bir profesyonelle konuş.

Ne zaman profesyonele

Bu ayrım net olmalı.

Uygulama sırasında ortaya çıkan, uygulama bırakılınca birkaç dakikada geçen ve dozu düşürünce tekrarlamayan belirtiler, dozla ilgilidir.

Bunların dışındaki her şey bir sağlık sorusudur ve cevabını bir ders veremez.

Somut olarak: belirti uygulama dışında da oluyorsa, geçmesi uzun sürüyorsa, göğüs ağrısı eşlik ediyorsa, bilinç bulanıklığı ya da bayılma varsa, tek taraflı uyuşma ya da güçsüzlük varsa, ya da doz düşürülmesine rağmen tekrarlıyorsa; bakılacak yer bir yoga dersi değil.

Ve bir hatırlatma: kalp, solunum ya da nörolojik bir durumun varsa, gebeyseniz ya da tansiyonla ilgili bir tanınız varsa, nefes çalışmalarına başlamadan önce bunu bir hekimle konuşmak bu kursun tavsiyesidir.

Tehlikeli anlamlandırmalar

Şimdi dersin en önemli kısmı.

Yoga çevrelerinde bu belirtilere zaman zaman olumlu anlamlar yükleniyor. "Arınma", "enerji hareketi", "blokajın açılması" gibi ifadeler duyulabiliyor.

Bunun neden tehlikeli olduğunu net söyleyelim.

Bir belirtiye olumlu bir anlam yüklendiğinde, o belirti bir durma sinyali olmaktan çıkıp bir ilerleme göstergesine dönüşür. Ve ilerleme göstergesi sayılan bir şey kovalanır.

Yani kişi baş dönmesini hedefler hâle gelir.

Bu kursun tavrı açık. Geleneksel çerçeveyi öğrenmek meşru; bir belirtinin ne anlama geldiğine karar verirken onu kullanmak değil. Baş dönmesi geldiğinde ne yaptığın, hangi geleneğe yakın durduğuna bağlı olamaz.

Bir yanlış anlamlandırma daha var ve daha sinsi: "Bu bana oluyorsa nefes çalışması bana göre değil."

Bu da yanlış. Belirti çoğu zaman dozla ilgili ve doz ayarlanabilir. Bir kez baş dönmesi yaşamak, kişinin bu alandan çıkması gerektiği anlamına gelmiyor; daha küçük bir dozla başlaması gerektiği anlamına geliyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Şimdi biraz inceltelim.

Belirtilerin en yaygın sebebini olağandan fazla nefes almak olarak anlattım ve bu doğru. Ama tek sebep bu değil. Uzun süre hareketsiz kalıp aniden ayağa kalkmak, sıcak bir ortamda uzun kalmak, aç ya da susuz olmak da benzer hisler üretebilir. Bu yüzden bir belirtiyi doğrudan nefese bağlamadan önce bağlama bakmak gerekiyor; Y1.04'teki durum kontrolü kartının nefes çalışmalarında da işe yaramasının sebebi bu.

İkinci nüans: hava açlığı hissi ile gerçek bir solunum yetersizliği aynı şey değil. Hissin kendisi güvenilir bir ölçüm aracı değildir ve bazen tam tersini gösterir; fazla nefes alan bir kişi de hava açlığı bildirebilir. Bu, hissi önemsizleştirmez; hisse göre durursun. Ama hissin sana sebebi söylemediğini bilmek, yanlış müdahaleyi önler.

Üçüncüsü, bu dersin en kolay atlanan sonucu. Protokolün değeri onu hiç kullanmamandan gelir. Ezberlenmiş bir durma sırası, kişinin uygulamaya daha rahat girmesini sağlar; çünkü kötü bir şey olursa ne yapacağını biliyor. Güvenlik bilgisi kısıtlama değil, izin üretir.

Dördüncüsü ve en incesi: bu kursun kendi sınırı. Bu bölümde öğretilen en ileri müdahale, verişi bir birim uzatmaktı. Bu bilinçli bir sınır ve kaynak paketinin değiştirilemez ilkelerinden birine dayanıyor.

Y3 bu alanı ele alacak ve orada da aynı ilke geçerli olacak: bilgi verilir, ileri uygulama bir kayda bırakılmaz.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

İki belirti ailesi vardır: baş dönmesi ve karıncalanma bir yanda, hava açlığı ve göğüste sıkışma diğer yanda; ikisi de dozun fazla olduğunu söyler.

En yaygın sebep az nefes almak değil, olağandan fazla nefes almaktır; bu yüzden derin nefes almak en ters müdahaledir.

Durma protokolü beş adımdır ve ezberlenir: bırak, gözlerini aç, otur, olağan nefese dön, bekle.

Sınır nettir: uygulamada başlayıp bırakınca geçen ve doz düşünce tekrarlamayan belirtiler dozla ilgilidir; diğer her şey bir sağlık sorusudur.

Bir belirtiye olumlu anlam yüklemek onu durma sinyali olmaktan çıkarır ve kovalanır hâle getirir; güvenlik kararı geleneksel bir çerçeveye dayandırılamaz.

Sonraki derse köprü

Bu bölümü tamamladın. Nefesin nasıl çalıştığını, hangi yönergenin neyi kastettiğini, nerede durduğunu ve nasıl küçük bir müdahale yapılacağını biliyorsun; bir de nerede duracağını. Sonraki bölüm bedenin tabanına iniyor: ayak, ayakta duruş ve çömelme. Orada bu bölümün bütün araçları yeniden karşına çıkacak, çünkü ayakta duran bir bedende nefes ilk değişen şeylerden biri.