Kurucu otoritesi ve kötüye kullanım riski

Açılış sahnesi

Bir yoga öğretmenleri buluşmasında bir tahta hazırlanmış. Tahtanın sol yanında, bu bölümün derslerinde karşılaştığımız adlar alt alta yazılı: sert düzeltmeleri ve istismarı belgelenen bir Aṣṭāṅga kurucusu, ülkesinden kaçan bir sıcak yoga kurucusu, ölümünden sonra bağımsız bir soruşturmayla hakkında bulgular yayımlanan bir Kundalini kurucusu, kıdemli bir öğretmeninin belgesi geri alınan bir ekol. Tahtanın sağ yanı boş.

Buluşmayı yöneten öğretmen, sağ sütunun başlığını yazıyor: "Neden?" Katılımcılardan biri hemen yanıt veriyor: "Bu adamlar kötü insanlardı." Yöneten öğretmen başını sallıyor, ama yazmıyor: "Belki. Ama bu kadar farklı ülkede, bu kadar farklı ekolde aynı şey tekrar ediyorsa, yalnızca kişilere bakmak bize bir sonraki olayı önlemeyi öğretir mi?"

Bu derste ne olacak

Bu bölümün ekol derslerinde istismar suçlamalarını her ekolün kendi bağlamında gördük. Bu derste o olayları tek tek yeniden anlatmayacağız; onların arkasındaki ortak yapıyı arayacağız. Önce küreselleşmenin gurunun rolünü nasıl değiştirdiğine bakacağız. Sonra araştırmacıların istismarı kişilerin psikolojisiyle değil, ilişkinin yapısıyla açıklayan görüşlerini okuyacağız. Ardından geleneksel ilişkilerde bulunan denetimlerin modern yogada neden eksik kaldığını soracağız. En sonda da meslek örgütlerinin ve öğretmenlerin bu riski azaltmak için geliştirdiği kuralları, özellikle dokunma konusundaki ilkeleri göreceğiz.

Sıfır noktası

Otantiklik dersi, bir ustanın yetkesinin çoğu zaman geçmişe uzanan bir öğretmenler dizisinden ve süslenmiş bir hayat anlatısından beslendiğini gösterdi. Bu bölümün ekol dersleri, bu yetkenin kötüye kullanıldığı pek çok olayı kaynaklarıyla birlikte aktardı. Y4.104'te düzeltme görünümünde istismarı, Y4.110'da bir ekolün etik yönetmeliğini, Y4.116'da bir örgütün kurucusu hakkında başlattığı üçüncü taraf soruşturmayı tanıdık.

Bu ders o terimlerin üstüne bir soru ekliyor: bu olayları mümkün kılan koşullar nelerdi ve bir ekol ya da bir öğretmen bu koşulları nasıl değiştirebilir?

Mekanizma

Tarih: gurunun değişen rolü

Yoga gurularının cinsel istismarı maddesi, tartışmayı bir tarih gözlemiyle açıyor. Maddeye göre yirminci yüzyıldan önce Haṭha yogası, bir ustanın yanında uzun süre çıraklık yapan öğrencilerce, gizlilik içinde, yalnız yaşayan çileciler arasında uygulanıyordu. Madde, modern yoga araştırmacıları Mark Singleton ve Ellen Goldberg'in yoganın küreselleşmesinin gurunun doğasını ve rolünü kökten değiştirdiğini savunduğunu aktarıyor.

Singleton ve Goldberg'e göre ortaçağdaki guru ile öğrenci ilişkisi bire birdi, geleneksel Hindu toplumunda iyi anlaşılıyordu ve yıllar süren bir öğretim boyunca gelişen güvene dayanıyordu. Modern durum ise ünlü yoga öğretmenleri gibi modern guruları dünyanın her yerinden yabancılarla yakın temasa getiriyor; hem de gurunun dinsel bağlantısının, işlevinin, statüsünün ve rolünün iyi anlaşılmadığı ortamlarda. Maddeye göre bu yüzden eski frenler artık yerinde değil.

Kaynak: kişi değil yapı

Madde, istismarın nedenleri üzerine bir tartışma aktarıyor. Maddeye göre yoga araştırmacısı Amanda Lucia, öğrencinin guruya yakın olma ve onunla bedensel teması kutsallaştırma arzusunun, guru ile öğrenciler arasındaki otoriter ilişkilerle birleşerek istismara uygun toplumsal durumlar yarattığını savunuyor. Lucia'ya göre nedenleri tek tek guruların kişiliğinde ya da psikolojisinde aramak yerine, asıl kök guru ile öğrenci arasındaki bedenselliğin yapısal yanlarında, onun deyişiyle "dokunma mantıklarında" aranmalı.

Madde, bir başka görüşü de aktarıyor. Maddeye göre Andrea Jain, Joel Kramer ve Diana Alstad'ın bin dokuz yüz doksan dört tarihli bir kitabında yazdıklarını anıyor: guru ile öğrenci ilişkisi tehlikelidir, çünkü özünde otoriter olan her biçimin içerdiği baştan çıkarmaları, öngörülebilir kalıpları ve yozlaşmaları taşır. Jain ise bir guruya teslim olmanın, bir markaya teslim olmaktan nitelik ya da nicelik bakımından mutlaka farklı olmadığını, ikisinin de bir kişiye, bir guruya, bir iş liderine ya da yalnızca ünlü birine bağlandığını ekliyor.

Otorite: eksik denetimler

Madde, yoga öğretmeni Matthew Remski'nin bir görüşünü de aktarıyor. Maddeye göre Remski, modern guru ile izleyici ilişkisinin geleneksel sistemlerdeki denge ve denetimlerden yoksun olduğunu savunuyor: yerel bir manastırdaki bir yoga ustasının bir itibarı vardır, çünkü o ve ailesi kişisel olarak tanınır. Remski'ye göre bir Hint bilgelik geleneğine çekilen Batılıların, bir gurunun gerçekten yetkin olup olmadığını değerlendirmek için etkili araçları yok, çünkü geleneğin bütünü onlara yabancı.

Madde, bir ekol içinde bu denetimlerin yokluğunun nasıl işlediğini de gösteriyor. Maddeye göre psikoterapist Josna Pankhania ile yoga öğretmeni ve araştırmacı Jacqueline Hargreaves, Satyananda'nın Avustralya'daki bir aşramında bin dokuz yüz yetmişlerde derin biçimde yerleşmiş bir istismar olduğunu, bunun ise topluluğun en üst düzeyinde süren bir sessizlik ve inkâr kültürüyle korunduğunu yazıyor.

Madde, bir karşı örnek de veriyor. Maddeye göre iki bin on ikide Anusara Yoga'nın kurucusu John Friend'in birden çok istismarını anlatan yazılar yayımlandığında, ekolün "neredeyse bütün önde gelen öğretmenleri" ekolden ayrıldı ve Friend kısa süre sonra istifa etti.

Kültürel etik: kurallar ve dokunma

Madde, meslek örgütlerinin geliştirdiği kuralları da anlatıyor. Maddeye göre Amerika'daki yoga öğretmenleri kayıt kuruluşu, cinsel kötü davranış üzerine bir politika yayımladı: politika, cinsel kötü davranışı fiziksel ya da sözlü, istenmeyen cinsel nitelikli davranış olarak tanımlıyor; dokunmalı ya da dokunmasız cinsel yaklaşımları, cinsel şakaları, cinsel yönelim üzerine yorumları örnek veriyor; bildirim, inceleme ve soruşturma usullerini anlatıyor. Madde, kuruluşun bir ülkenin kolluk kuvvetlerinin yetki ve olanaklarına sahip olmadığını belirterek insanları bu sistemlere başvurmaya teşvik ettiğini de aktarıyor. Britanya'daki ulusal yoga kuruluşunun eşitlik ve çeşitlilik politikası da tacizi tanımlıyor ve bir şikâyet usulü içeriyor.

Madde, özel bir soruna ayrıca değiniyor: öğretmenin bir öğrencinin duruşunu düzeltmek için dokunması. Maddeye göre yoga öğretmenleri yetiştiren Mark Stephens bu konuda iki ilke öneriyor: öğretmenler dokunmak için açıkça izin istemeli ve dokunmayı yalnızca fiziksel teması şehvetlendirmekten ya da cinselleştirmekten kaçınan biçimlerde kullanmalı. Madde, travmaya duyarlı yogada dokunmanın, danışanlara travmalarını hatırlatabileceği için açıkça dışarıda bırakıldığını ekliyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Bu dersin ana fikri, istismarı kişilerin kötülüğüyle açıklamanın hem doğru hem yetersiz olduğu. Doğru, çünkü her istismar olayında sorumlu bir kişi var ve o kişi sorumluluktan kurtulamaz. Yetersiz, çünkü bu açıklama bir sonraki olayı önlemek için hiçbir şey söylemez. Lucia, Kramer ile Alstad ve Remski'nin katkısı, bakışı kişiden yapıya çevirmek: bedensel yakınlığın kutsallaştırılması, sorgulanamayan bir otorite, yerel denetimin yokluğu ve bir sessizlik kültürü birleştiğinde, farklı ülkelerde ve farklı ekollerde aynı sonuç tekrar ediyor.

Bu yapısal bakış, önceki derste otantiklik için sorduğumuz soruyla da birleşiyor. Geçmişe uzanan bir öğretmenler dizisi, süslenmiş bir hayat anlatısı ve kimsenin sorgulamadığı bir bağlılık, kurucuyu yüceltiyor; aynı üçlü, onu hesap vermekten de kurtarabiliyor. Bir ekolün sağlığı, kurucusunun ne kadar büyük olduğuyla değil, o büyüklüğe karşı ne kadar denetim kurabildiğiyle ölçülebilir.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Singleton ve Goldberg'e göre küreselleşme, bire bir ve güvene dayalı guru ilişkisini yabancılarla kurulan bir ilişkiye dönüştürdü; eski frenler ortadan kalktı.

Lucia istismarın nedenini kişilerde değil, bedensel yakınlığın kutsallaştırılması ve otoriter ilişkiden oluşan yapıda arıyor.

Remski'ye göre modern guru ilişkisinde yerel denetim eksik; Pankhania ile Hargreaves ise istismarın bir sessizlik kültürüyle korunabildiğini gösteriyor.

Anusara'da önde gelen öğretmenlerin toplu ayrılması, bir ekolün içinden gelen bir denetim örneği.

Dokunmadan önce açıkça izin istemek ve dokunmayı cinselleştirmekten kaçınmak temel ilke; travmaya duyarlı yogada dokunma tümüyle dışarıda.

Sonraki derse köprü

Bu dersle birlikte kursun tarih, felsefe ve klasik metinler seviyesini kapatıyoruz. Bu seviye boyunca Vedik ilahilerden Haṭha metinlerine, sömürge dönemindeki yeniden yorumlardan bugünkü ekollere kadar yoganın kendi geçmişini nasıl anlattığını ve tarihçilerin bu anlatıyı nasıl sınadığını izledik. Seviyenin bitirme projesinde bu araçları, seçtiğin bir ekolün soy ağacını kaynaklarla kurmak ve iddialarını denetlemek için kullanacaksın.

Sıradaki seviye bakışı öğretmenin kendisine çeviriyor: yoga öğretmenliği, etik, araştırma ve ustalık. İlk ders öğretmenin rolünün sınırlarını, öğretmek ile tedavi etmek arasındaki farkı ele alıyor.

Soru şu: bir yoga öğretmeni, bir öğrencisinin ağrısını ya da kaygısını azaltmaya çalışırken hangi noktada öğretmenliğin sınırını aşıp bir sağlık uzmanının alanına girer?