Zaman, ortam ve araç imkânları

Açılış sahnesi

Bir kişiye haftada ne kadar vakti olduğunu sorsan cevap hızlı geliyor: hiç yok.

Aynı kişiye bir hafta boyunca ne yaptığını kaydettirsen tablo değişiyor. Salı akşamı bir buçuk saat, cumartesi sabahı iki saat, üç ayrı günde yarımşar saatlik boşluklar.

Toplam beş buçuk saat.

Şimdi ikinci bir soruya geçelim ve asıl mesele burada başlıyor. Bu beş buçuk saatin kaçı kesintisiz?

Cevap: bir buçuk artı iki, yani üç buçuk saat. Kalan iki buçuk saat, on beş ile otuz dakika arasında değişen parçalar hâlinde dağılmış durumda.

Bu iki sayı bambaşka şeyler söylüyor ve bir rota kurulurken ikisi de gerekiyor.

Çünkü bir modülü okumak için kesintisiz bir bloğa ihtiyaç var; bir mikro uygulamayı yapmak için ise on beş dakikalık bir parça yetiyor.

"Hiç vaktim yok" cümlesi bu iki bilgiyi birden siliyor.

Bu ders sıfatları sayıya çeviriyor. Çünkü rota elindekine göre kuruluyor, olmasını istediğine göre değil.

Bu derste ne olacak

Önce zamanı ele alacağız ve tahminle ölçüm arasındaki farkı göstereceğiz. İkisi arasında genellikle üç katlık bir sapma var.

Sonra toplam süre ile kullanılabilir blok arasındaki ayrımı kuracağız, çünkü aynı toplam süre iki farklı rota üretiyor.

Ardından ortama geçeceğiz. "İyi bir çalışma ortamı" diye bir şey yok; senin için fark eden bir ya da iki özellik var ve gerisi süs.

Sonra araçlara bakacağız ve bir sınama uygulayacağız. Bir aracın gerekli olup olmadığı listeyle değil, bir işle anlaşılıyor.

Son olarak üçünü bir araya getireceğiz, çünkü rotayı belirleyen şey üçünün ortalaması değil, en dar olanı.

Aşağıdaki örnekler kurgudur; amaç sayıları elle tutulur kılmak.

Sıfır noktası

Bir imkân envanterinin en sık yapılan hatası, sayı yerine sıfat yazmak. Az, kötü, yetersiz, uygun değil.

Bu kelimelerin hiçbiri bir rota kurmuyor, çünkü hiçbiri bir sayı vermiyor ve karşılaştırılamıyor.

Ölçmenin yöntemi planlamak değil kaydetmek. Bir hafta boyunca ileriye dönük bir plan yapmıyorsun; geriye dönük olarak ne yaptığını yazıyorsun ve boş kalan aralıkları işaretliyorsun.

Fark önemli, çünkü plan yapmak bir niyet üretiyor ve niyet gerçek veriyi gizliyor.

Mekanizma — blok, ortam ve araç sınaması

Şimdi toplam süreden daha önemli bir sayıya geçelim.

Neden? Çünkü işlerin farklı blok ihtiyaçları var. Bir mikro uygulama on dakikada bitiyor. Bir dersi okuyup uygulamasını yapmak kırk beş dakika istiyor. Bir laboratuvar çalışması iki saatlik bir blok gerektiriyor.

Haftada beş saati olan iki kişiden biri o beş saati tek bir blokta, diğeri on beş parçada taşıyorsa, ikisine aynı rota önerilemez.

Şimdi ortama geçelim ve buradaki en yaygın hata bir arayış hatası.

İnsanlar "iyi bir çalışma ortamı" arıyor ve bunun ne olduğunu tarif edemiyorlar. Oysa herkes için iyi olan bir ortam yok; her kişi için fark eden bir ya da iki özellik var.

Belirleyici özelliği bulmanın yöntemi, ortam aramak değil geçmişe bakmak.

Son üç ayda en verimli geçen üç oturumu hatırla ve üçünün ortak yanını ara. Sonra en verimsiz üç oturumu hatırla ve aynısını yap. İki listenin ayrıştığı yer, senin belirleyici özelliğin.

Şimdi araçlara geliyoruz ve buradaki tuzak en pahalı olanı.

Sınamanın yöntemi şu: elindeki en basit araçla, bitmiş bir küçük iş çıkar. Bittiğinde tek bir soruyu cevapla; hangi noktada gerçekten durdum ve durduran şey araç mıydı beceri miydi?

Cevapların çoğu beceri çıkıyor ve bu iyi bir haber, çünkü beceri satın alınmıyor ama çalışılıyor.

Usta katmanı — darboğaz ve envanterin yazılışı

Şimdi üçünü bir araya getiriyoruz ve buradaki kural sezgiye aykırı.

Bunu görmek kolay. Haftada altı saati, mükemmel bir ortamı ve iyi araçları olan biri ilerlemiyorsa, sorun ortamda ya da araçta değil. Aynı biçimde, kesintisiz üç saatlik bloğu ve iyi araçları olan biri gürültülü bir odada çalışamıyorsa darboğaz ortamdır ve araç almak bir şey değiştirmez.

Pratik sonucu şu: envanterini çıkardıktan sonra üç sayıya bak ve en düşüğünü işaretle. Bu dönemki bütün çaban orada olacak; diğer ikisine harcanan her şey boşa gidiyor.

Şimdi envanterin nasıl yazılacağına gelelim, çünkü "yaz" demek yetmiyor.

Üç satır yeterli ve her satırda bir sıfat değil bir sayı ya da bir özellik duruyor.

Zaman satırına iki sayı yazıyorsun: haftalık ölçülen toplam ve en uzun kesintisiz blok. Tek sayı yetmiyor, çünkü ikisi ayrı işler öneriyor.

İkisi birlikte okunduğunda ortaya bir oran çıkıyor ve o oran rotanın biçimini veriyor. Blok toplamın yarısına yakınsa modüllerle ilerleyebilirsin. Blok toplamın çeyreğinden küçükse zamanın parçalı demektir ve rota tek derslik birimler ile mikro uygulamalar üzerine kurulmalı. Aradaki durumda ikisi karışık gidiyor: bloklar modüle, parçalar tekrara ayrılıyor.

Ortam satırına bir ya da iki belirleyici özellik yazıyorsun ve bunları geçmiş oturumlardan çıkarıyorsun; "sessiz oda" gibi genel bir tarif değil, "arkam duvara dönük" gibi somut bir nitelik.

Araç satırına elindekileri değil, sınama sonucunda gerçekten eksik çıkanı yazıyorsun ve genellikle o satır çok kısa oluyor. Satırın kısalığı bir yoksunluk değil bir bilgi: elindekiyle bir işi bitirebildiysen, o araç takımı bu dönem için yeterli demektir.

Üçünün altına da tek bir kelime yazıyorsun: bu dönemin darboğazı hangisi?

Burada bir sınır çizelim.

Bu envanter bir yeterlilik ölçümü değil ve seni bir seviyeye yerleştirmiyor; bugünkü koşulların kaydı. Üç ay sonra yeniden ölçülmesi bekleniyor, çünkü koşullar değişiyor ve değiştiğinde rota da değişmeli.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Aklında kalsın

Sıfatlar rota kurmuyor: az, kötü ve yetersiz kelimelerinin hiçbiri karşılaştırılabilir bir sayı vermiyor.

Zaman tahminle değil kayıtla bulunur ve iki sayı gerekir — haftalık toplam ile en uzun kesintisiz blok; ikisi ayrı işler öneriyor.

Herkes için iyi olan bir ortam yoktur; belirleyici bir ya da iki özellik vardır ve bunlar geçmişteki en iyi ile en kötü oturumlar karşılaştırılarak bulunur.

Bir aracın gerekli olup olmadığı listeyle değil bir işle sınanır ve cevapların çoğu beceri çıkar — beceri satın alınmaz ama çalışılır.

Rotanın hızını üçünün ortalaması değil en darı belirler; darboğaz dışına harcanan her çaba boşa gidiyor ve darboğaz genişletilemiyorsa iş ona sığdırılıyor.

Sonraki derse köprü

Bu modülde beş ayrı kayıt çıkardık: ilgi haritası, güçlü yan, gelişim alanları, engeller ile destekleyiciler ve şimdi imkân envanteri.

Beşi de ayrı ayrı duruyor ve tek başına hiçbiri bir sıra vermiyor.

Modülün son dersi onları birleştiriyor. Beş kaydın nasıl tek bir rotaya dönüştüğünü, hangi kaydın sıranın hangi kısmını belirlediğini ve rotanın neden bir taahhüt değil bir öneri olduğunu göreceğiz. Bir de en önemlisini: rotanın ne zaman ve neye bakarak değiştirileceğini, çünkü hiç değişmeyen bir rota, kurulduğu günün koşullarında kalmış demektir.