İçeriğe geç

PDT-06

Renk ve finishing

5 — Post-prodüksiyon, teslim, dağıtım ve izleyici

Taslak dersİçerik var; kaynak ve uzman kontrolü tamamlanmamış

2.587 kelime11 film örneği≈ 12 dk okuma≈ 17 dk seslendirmesıfırdan ileri

Müfredattaki kapsamı

Ayrıntılı içerik
Conform, grade, look, HDR/SDR mantığı, jenerik, altyazı ve son görüntü kontrolü

Zorunlu çıktı

Finishing kontrol listesi

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Renk odası bir karar yeri değil uygulama yeridir; look test çekiminde ve referans üzerinde önceden tanımlanmadığında karar en pahalı saatte veriliyor.

Sette uygulanan bakış renk odasına taşınmadığında aylarca kurulmuş ışık kararları referanssız kalır; bu dosya çekim sırasında toplanır ve sonradan üretilemez.

Conform teknik bir adım olduğu kadar bir denetimdir; eksik kaynaklar ve kayıp efekt planları orada görünmezse renk odasında görünür ve maliyeti katlanır.

Grade'de sıra sabittir: önce planlar birbirine, sonra sahneler birbirine dengelenir ve yaratıcı müdahale ancak bundan sonra başlar.

Parlak aralık ile standart aralık iki ayrı iştir; ikincisi birincisinden otomatik türetilmez ve kendi dengesini, kendi gününü ve kendi onayını ister.

Jenerik ve altyazı ayrı katmanda tutulur; gömülü bir yazı tek harflik bir düzeltmede bile bütün görüntünün yeniden üretilmesini gerektirir.

Açılış sahnesi

Renk odasının ilk günü. Yönetmen filmi ilk kez kalibre edilmiş bir ekranda görüyor.

İlk cümlesi şu oluyor: bu, çektiğimiz şeye benzemiyor.

Kimse hata yapmadı. Sette bir monitör vardı ve görüntü yönetmeni ona bakarak ışık kurdu. Kurgucunun ekranı başka bir şey gösterdi. Yönetmen son üç ayda filmi kendi dizüstü bilgisayarından izledi. Renk odasındaki ekran ise dördüncü bir şey gösteriyor.

Dördü de görüntüyü farklı gösterdi ve hiç kimse hangisinin doğru olduğuna karar vermedi.

Şimdi renk uzmanı bir soru soruyor: hedef ne?

Cevap yok. Çünkü hedef hiçbir zaman tanımlanmadı; yalnız varsayıldı.

Ve burada asıl sorun ortaya çıkıyor. Renk odasında geçirilecek günler sayılı ve pahalı. Tanımlanmamış bir hedef o günlerde tanımlanmaya çalışılıyor; yani en az zaman olan yerde en büyük karar veriliyor.

Önceki derste efekt hattını kapattık ve bütün kareler elimize geldi.

Ama bu kareler farklı günlerde, farklı ışıkta ve bir kısmı tamamen dijital olarak üretildi. Onları tek bir esere dönüştüren aşama henüz yapılmadı.

Bu derste ne olacak

Önce look kavramını kuracağız ve renk kararının nerede verildiğini söyleyeceğiz; renk odasında değil, çok daha önce.

Sonra conform aşamasını göreceğiz — kurgunun asıl malzemeyle yeniden kurulması ve bu sırada neyin kaybolduğu.

Ardından grade'in kendisine bakacağız ve renk uzmanının ne yaptığını netleştireceğiz.

Sonra iki ayrı teslim hedefini ele alacağız. Parlak ve standart aralık aynı işin iki sürümü değil; iki ayrı karar dizisi.

Ardından jenerik ve altyazının neden ayrı katman olarak tutulduğunu konuşacağız.

En sonda son görüntü kontrolünü ve finishing listesini kuracağız.

Filmlerde renk kararının hangi aşamada verildiğini okuyacağız.

Kapanışta kendi finishing kontrol listeni yazacaksın.

Sıfır noktası

Bu dersin bütün yükü tek bir kavramda toplanıyor ve o kavram renk odasından önce kurulmalı.

Look bir zevk beyanı değil, bir referans. Yazılı olması gerekmiyor ama gösterilebilir olması gerekiyor; bir test çekimi, bir referans görsel ya da sette uygulanan bir dönüşüm tablosu bunu sağlıyor.

Bu ikisi arasındaki bağ kurulmadığında açılış sahnesindeki durum çıkıyor.

Görüntü yönetmeni sette bir şeye bakarak karar veriyor. O bakış renk odasına taşınmadığında, aylarca kurulmuş bütün ışık kararları referanssız kalıyor.

Conform teknik bir işlem gibi görünüyor ve aslında bir denetim. Bu aşamada eksik kaynaklar, yanlış eşlenmiş sesler ve kayıp efekt planları ortaya çıkıyor.

Bu sıralama önemli. Denge kurulmadan yapılan yaratıcı bir müdahale, bir sonraki planda bozuluyor ve iş baştan yapılıyor.

Son bir kavram ve teslim tarafının belirleyicisi.

Mekanizma

Finishing altı adımdan oluşuyor ve sırası sabit.

Birinci adım — conform. Kurgu, çalışma kopyalarından çıkarılıp asıl malzemeyle yeniden kuruluyor. Bu adımın çıktısı bir görüntü değil, bir liste: tam olarak neyin eksik olduğu ve nereden çağrılamadığı.

Eksikler burada çıkmazsa renk odasında çıkıyor ve orada geçen her saat çok daha pahalı.

Conform'un çıktısı bu yüzden bir onay değil bir rapor. Raporda kaç kaynak bulunamadı, kaç plan farklı biçimde geldi ve kaç yerde süre uyuşmazlığı var; üçü de çözülmeden bir sonraki adıma geçilmiyor.

İkinci adım — grade. Sırayla önce teknik denge, sonra yaratıcı müdahale. Renk uzmanı bu aşamada yalnız bir uygulayıcı değil; görüntü yönetmeniyle birlikte çalışan bir yorumcu olarak duruyor.

Kimin onaylayacağı baştan yazılır. Genel kabul görüntü yönetmeni ile yönetmenin birlikte onaylaması; yapımcının işi ise ikisinin aynı anda ve aynı odada bulunmasını sağlamak.

Bu bir takvim işi ve çoğu zaman en zor kısmı bu. Görüntü yönetmeni büyük olasılıkla başka bir işte ve renk odası günlerce boş bekleyemiyor.

Çözüm onay günlerini önceden ayırmak. Renk çalışması başlamadan, hangi günlerde kimin odada olacağı takvime yazılıyor ve o günler başka bir işe verilmiyor.

Yazılmadığında ortaya şu düzen çıkıyor: renk uzmanı tek başına çalışıyor, sonra görüntü yönetmeni geliyor ve yapılanın önemli bölümü geri alınıyor.

Üçüncü adım — efekt ve jenerik yerleşimi. Tamamlanan efekt planları zaman çizgisine giriyor ve jenerik yazıları yerleştiriliyor.

Sıra burada kritik. Efekt planı renk almadan yerleşirse, çevresindeki planlarla arasında bir fark kalıyor; renk aldıktan sonra yerleşirse bu kez efekt ekibinin gördüğü görüntüyle son görüntü ayrışıyor.

İşleyen düzen şu: efekt planı kaba bir renkle yerleşiyor, nihai denge ise bütün planlar yerine oturduktan sonra kuruluyor.

Dördüncü adım — ikinci hedef.

Bu adımın en sık yapılan hatası, ikinci sürümün bir dönüştürme işlemi sanılması. Dönüştürme yapılabiliyor ve sonucu her zaman kontrol edilmesi gerekiyor; kontrol edilmediğinde gölgeler kapanıyor ya da parlak alanlar düzleşiyor.

Beşinci adım — altyazı ve yazı katmanları. Altyazılar görüntüye gömülmez, ayrı katman olarak tutulur. Sebebi doğrudan: her dil için ayrı bir ana kopya üretmek gerekmesin. Dil sayısı arttıkça bu kararın getirisi de katlanarak büyüyor.

Aynı mantık jenerik için de geçerli. Yazıların ayrı katmanda durması, bir adın yanlış yazıldığında bütün görüntünün yeniden üretilmesini engelliyor.

Jenerik listesinin kendisi ise finishing'in değil kapanışın işi; buraya gelen liste sözleşmelerle çoktan karşılaştırılmış olmalı. Renk odasında ad tartışması başladığında kaybedilen şey renk günü oluyor.

Altıncı adım — son görüntü kontrolü. Bitmiş sürüm baştan sona izleniyor ve kusur aranıyor. Bulunan her kusur bir listeye yazılıyor ve düzeltildiğinde tek tek işaretleniyor; sözlü bildirilen kusurlar kayboluyor.

Bu izleme hızlandırılarak yapılmaz, bölünerek de yapılmaz ve başka bir işle birlikte hiç yapılmaz. Kusurların önemli bölümü geçişlerde ve akış içinde görünüyor; parça parça izlenen bir görüntüde fark edilmiyor.

Ve bütün bu adımların üstünde tek bir ilke duruyor.

Renk odası bir karar yeri değil, bir uygulama yeri. Karar daha önce, test çekiminde ve referans üzerinde verilmiş olmalı. Orada verilen her yeni karar, en pahalı saatte, en az zaman kalmışken ve en yorgun kafayla veriliyor.

Filmlerden okuma

Usta katmanı

Şimdi bu aşamanın en çok aksayan noktalarına bakalım.

Tek gerçek referans kalibre edilmiş bir oda. Dizüstü ekranı, set monitörü ve kurgu ekranı aynı görüntüyü farklı gösteriyor ve hiçbiri hakem değil. Yapımcının işi tartışmayı bir referansa bağlamak; onay yalnız kalibre edilmiş odada verilir ve bu kural baştan söylenir. Söylenmediğinde her yeni izleme, kapanmış sanılan bir tartışmayı yeniden açıyor.

Sette uygulanan bakış renk odasına taşınır. Görüntü yönetmeninin sette baktığı dönüşüm, renk uzmanına başlangıç noktası olarak verilir. Verilmediğinde renk çalışması sıfırdan başlıyor ve aylarca kurulmuş ışık kararları referanssız kalıyor. Bu dosya çekim sırasında toplanır ve kayıtla birlikte teslim edilir; sonradan yeniden üretilmesi mümkün değil.

İkinci hedef ayrı bir iştir. Parlak aralık ile standart aralık arasında otomatik bir geçiş yok; dönüştürme yapılıyor ama sonucu tek tek kontrol edilmesi gerekiyor. Takvimde bu iş için ayrı gün ve ayrı onay ayrılır. Ayrılmadığında ikinci sürüm, kimsenin bakmadığı ve kimsenin onaylamadığı bir dosya olarak teslim ediliyor.

Yazılar ayrı katmanda kalır. Jenerik ve altyazı görüntüye gömüldüğünde, bir adın yanlış yazılması ya da yeni bir dil eklenmesi bütün görüntünün yeniden üretilmesini gerektiriyor. Ayrı katman bu işi dakikalara indiriyor. Gömülü sürüm yalnız gerekli olduğu yerde ve ayrıca üretilir.

Grade bir plan işidir, dakika işi değil. Efekt hattında olduğu gibi burada da birim plandır; renk odasının gün sayısı filmin süresine değil plan sayısına ve ışık tutarsızlığına bağlı. Doğal ışıkla çekilmiş kısa bir film, kontrollü ışıkla çekilmiş uzun bir filmden daha çok gün isteyebiliyor.

Ve son izleme bölünmez. Kusurların önemli bölümü geçişlerde ortaya çıkıyor. Bölünerek yapılan bir kontrol bu kusurları hiç görmüyor ve kusur teslimden sonra geri dönüyor. İzleme için tam bir süre ayrılır ve izleyen kişi o sırada başka bir iş yapmaz.

İzleyen kişi filme yabancı olmalı. Aylardır aynı malzemeye bakan biri, kusuru değil alıştığı görüntüyü görüyor. Son izlemeye süreçte bulunmamış bir göz katıldığında yakalanan kusur sayısı belirgin biçimde artıyor. Bu kişinin uzman olması gerekmiyor; filmi daha önce hiç izlememiş olması tek başına yeterli oluyor.

Ve ana kopya teslimden sonra da korunur. Renk oturumu kapandığında proje dosyaları, referanslar ve dönüşüm tabloları arşive gidiyor. Yıllar sonra bir restorasyon ya da yeni bir teslim biçimi istendiğinde elde bunlar varsa iş günlerle, yoksa haftalarla ölçülüyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlışRenk kararının renk odasında verileceği sanılır.
Doğrusu

Oysa orası bir uygulama yeri; karar test çekiminde ve referans üzerinde çok daha önce verilir. Tanımsız bir hedefle girilen renk odasında karar, en pahalı saatte ve elde en az zaman kalmışken alınmak zorunda kalıyor.

Yaygın yanlışStandart aralık sürümünün parlak aralık sürümünden otomatik olarak türetilebileceği düşünülür.
Doğrusu

Oysa parlaklık dağılımları farklı olduğu için ayrı bir denge ve ayrı bir onay gerekiyor; dönüştürme yapılabilir ama sonucu kontrol edilmelidir. Kontrol edilmeyen bir dönüştürmede gölgeler kapanıyor ya da parlak alanlar düzleşiyor ve kimse fark etmiyor.

Yaygın yanlışConform'un yalnız teknik bir hazırlık adımı olduğu sanılır.
Doğrusu

Oysa bu adım aynı zamanda bir denetim; eksik kaynaklar, yanlış eşlenmiş sesler ve kayıp efekt planları burada ortaya çıkar. Eksikler conform aşamasında görünmezse renk odasında görünüyor ve orada geçen her saatin bedeli kat kat yüksek.

Yaygın yanlışJenerik ve altyazının görüntüye gömülmesinin pratik olduğu düşünülür.
Doğrusu

Oysa gömülü bir yazı, tek bir harf düzeltmesinde bile bütün görüntünün yeniden üretilmesini gerektirir. Ayrı katman hem yeni bir dil eklemeyi hem de tek harflik bir düzeltmeyi dakikalar seviyesine indiriyor.

Yaygın yanlışRenk odasının gün sayısının filmin süresiyle orantılı olduğu sanılır.
Doğrusu

Oysa birim plandır ve belirleyici olan ışık tutarsızlığıdır; doğal ışıkla çekilmiş kısa bir film, kontrollü ışıkla çekilmiş uzun bir filmden daha çok gün isteyebilir. Süreye göre kurulan bir takvim bu farkı hiçbir zaman görmüyor.

Yaygın yanlışSon görüntü kontrolünün süreci bilen biri tarafından yapılmasının daha iyi olduğu sanılır.
Doğrusu

Oysa aylardır aynı malzemeye bakan göz, kusuru değil alıştığı görüntüyü görür. Kontrole filme yabancı bir kişi katıldığında yakalanan kusur sayısı belirgin biçimde artıyor; üstelik bu kişinin alanda uzman olması da gerekmiyor.

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Renk odası bir karar yeri değil uygulama yeridir; look test çekiminde ve referans üzerinde önceden tanımlanmadığında karar en pahalı saatte veriliyor.

Sette uygulanan bakış renk odasına taşınmadığında aylarca kurulmuş ışık kararları referanssız kalır; bu dosya çekim sırasında toplanır ve sonradan üretilemez.

Conform teknik bir adım olduğu kadar bir denetimdir; eksik kaynaklar ve kayıp efekt planları orada görünmezse renk odasında görünür ve maliyeti katlanır.

Grade'de sıra sabittir: önce planlar birbirine, sonra sahneler birbirine dengelenir ve yaratıcı müdahale ancak bundan sonra başlar.

Parlak aralık ile standart aralık iki ayrı iştir; ikincisi birincisinden otomatik türetilmez ve kendi dengesini, kendi gününü ve kendi onayını ister.

Jenerik ve altyazı ayrı katmanda tutulur; gömülü bir yazı tek harflik bir düzeltmede bile bütün görüntünün yeniden üretilmesini gerektirir.

Sonraki derse köprü

Görüntü bitti. Renk oturdu, yazılar yerleşti ve ana kopya üretildi.

Şimdi elde teslime hazır görünen bir dosya var. Görünen kelimesi burada önemli.

Çünkü bir dosyanın izlenebilir olması, teslim koşullarını karşıladığı anlamına gelmiyor. Ses seviyesi, renk uzayı etiketi, kare hızı, altyazı biçimi ve dosya yapısı ayrı ayrı denetleniyor ve bunların her biri bir ret sebebi olabiliyor.

Bir sonraki derste kalite kontrole geçiyoruz. Sorular şunlar olacak. Teslim reddi hangi kalemlerden doğar, kontrol kim tarafından ve hangi sırayla yapılır?

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Aşağısı derse dahil değildir ve seslendirilmez. Metnin animasyona dönüştürülmesi için hazırlanmış üretim notlarıdır.

Animasyon ve seslendirme notları

Açılış

Aynı kare dört ayrı ekranda gösterilsin ve dördü de farklı görünsün. Ekranların arasında hiçbir ok ya da bağ olmasın; aralarındaki boşluk vurgulansın. Sonda dördü tek bir ekrana indirilsin ve o ekranın kenarında bir kalibrasyon işareti dursun.

Tekrar eden görsel motif

Zincir değil, süzgeç. Önceki dersin tablosu burada altı üst üste süzgece dönüşüyor. Görüntü yukarıdan giriyor ve her süzgeçte bir şey tutuluyor; tutulan şeyler kenarda birikiyor. Son süzgeçte hiçbir şey kalmazsa kontrol başarılı sayılıyor.

Sahneler

Look bölümünde bir referans görsel dursun ve yanında aynı sahnenin ham hâli olsun. İkisi arasında bir bağ çizilsin; bağ koptuğunda ham görüntü rastgele yönlere kaysın.

Conform bölümünde düşük çözünürlüklü kareler tek tek asıllarıyla değiştirilsin. Değiştirilemeyen kareler boş kalsın ve kenarda bir eksik listesi oluşsun.

Grade bölümünde önce planlar aynı hizaya gelsin, sonra sahneler, en son renk yönü değişsin. Sıra bozulduğunda hizalanmış planlar yeniden dağılsın.

İki hedef bölümünde aynı görüntü iki farklı aralıkta gösterilsin. Otomatik dönüştürme denendiğinde gölge alanları kapansın ve bu kapanma vurgulansın.

Yazı katmanı bölümünde bir ad yanlış yazılsın. Gömülü sürümde bütün görüntü yeniden üretilsin; ayrı katmanda yalnız yazı değişsin.

Ritim

  • Açılışta "hedef hiçbir zaman tanımlanmadı" cümlesinden sonra üç saniye.
  • Altı adım sayılırken her adımda tek vuruş; ikinci hedefte vuruş çiftlensin.
  • "Renk odası bir karar yeri değil" cümlesi tek başına dursun.
  • Filmlerden okuma bölümünde her örnek arasında yarım saniye, ton düz kalsın.
  • İki aralık karşılaştırılırken iki görüntü arasında iki saniye sessizlik.
  • Kilit özette altı cümle arasında birer saniye; son cümleden sonra iki saniye.