Işık ve grip okuryazarlığı

Açılış sahnesi

Elinde bir ekipman listesi var. Işıklar, ayaklar, bayraklar, kablolar, jeneratör, bir de vinç.

Listeye bakıp fiyatı soruyorsun. Cevap geliyor ve makul görünüyor.

Şimdi durup başka bir soru sor: bu liste kaç saat?

Çünkü bir ışığın günlük kirası bir sayıdır. Ama o ışığın kurulması, yerleştirilmesi, ayarlanması ve toplanması da bir sayıdır — ve o sayı takvimden düşer.

Bir vinç kirası bir günlük ücrettir. Vincin kurulumu iki saat, sökümü bir saattir. Yani o vinci kullandığın gün, üç saati kurulumla geçen bir gündür.

Bu ders o ikinci sayıyı anlatıyor.

Ve bir uyarıyla başlıyor: bu bölüm ışık tasarımını öğretmiyor. Hangi kaynak hangi dokuyu verir, hangi açı neyi gösterir — bunlar görüntü yönetmeninin alanıdır ve ayrı bir uzmanlık ister.

Burada öğreneceğin şey tek bir çeviridir: bir ekipman listesini zamana ve paraya çevirmek.

Ve bu çeviri yapılmadığında olan şey bellidir. Liste onaylanır, bütçe tutar görünür, sonra çekim günleri sarkar ve kimse sebebini gösteremez.

Sebep listede yazmayan saatlerdir.

Bu ders o saatleri anlatıyor. Tek bir soruyla çalışıyor — bu ekipman bana zaman kazandırıyor mu, zaman mı yiyor?

Bu derste ne olacak

Önce gücü konuşacağız; her şeyin başladığı yer orası. Sonra dağıtımı ve kabloyu açacağız. Ardından ışık kaynaklarının yapımcı tarafına bakacağız — hangi seçim neyi getirir. Sonra grip ve hareket ekipmanını ele alacağız; zaman kazandıran ile zaman yiyen ayrımı orada. Ardından güvenliği konuşacağız. Sonra ekipman gerekçe notunu kuracağız. Ardından gerçek yapımların ışık ve grip kararlarını okuyacağız.

Bir sınır: elektrik mevzuatı ve güvenlik kuralları ülkeye göre değişir ve bu ders hiçbirinin yerine geçmez; güç ve asma işlerinde her zaman yetkili kişiye danışılır. Burada öğrendiğin şey teknik uygulama değil, kararın takvim ve bütçe karşılığı. Ders bittiğinde bir ekipman gerekçe notu yazabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir mahalle düğünü düşün. Bahçede, akşam.

Işıklandırma lazım. Bir dükkândan lamba kiralıyorsun ve fiyat gayet uygun.

Sonra sorular başlıyor.

Elektrik nereden gelecek? Evin sigortası bu kadar lambayı kaldırır mı? Kaldırmazsa jeneratör mü lazım? Jeneratör nereye konacak, sesi rahatsız eder mi, yakıtı kim koyacak?

Kablolar nereden geçecek? İnsanların yürüdüğü yerden geçiyorsa üstü kapatılacak mı?

Ve en önemlisi: bunları kim kuracak, ne zaman gelecek, ne kadar sürecek?

Lambanın kirası bütün bu sorular içinde en küçük kalemdi. Ama ilk sorulan oydu.

Buradan bu dersin birinci kuralı çıkıyor: ekipmanın fiyatı görünür, kurulumu görünmez. Ve bütçeyi bozan hep ikincisidir.

Şimdi ikinci katman. Aynı bahçede iki seçenek var.

Çok sayıda küçük lamba kurabilirsin — ucuz ama her biri ayrı ayarlanır, saatler alır. Ya da az sayıda büyük kaynak kurabilirsin — pahalı ama hızlı.

Hangisi doğru? Cevap kaç gün orada kalacağına bağlı. Bir gece için hız, bir hafta için ucuzluk.

Düğün benzetmesi üç yerde tutmuyor ve üçü de filmi düğünden zorlaştırıyor.

Birincisi: düğünde ışık bir kez kurulur ve akşam boyunca durur.

Sette ışık her planda değişir. Kamera döndüğünde ışık da döner. Yani kurulum bir kez değil, gün içinde defalarca yapılır.

Bu yüzden asıl ölçü kurulum süresi değil, değişim süresidir.

İkincisi: düğünde kimse ışığın üstüne çıkmaz. Sette çıkar.

Işıklar yükseğe asılır, platformlara kurulur, vinçlere bağlanır. Yani bu departman aynı zamanda yapımın en yüksek risk taşıyan birimlerinden biridir.

Ve bu, bu dersin en sert cümlesini getiriyor: hız ile güvenlik arasında bir seçim yapılıyorsa, seçim zaten yapılmış demektir.

Üçüncüsü: düğünde ışığı kuran ekip akşam gelir. Sette o ekip herkesten önce gelir ve herkesten sonra gider — çünkü kurulum çekimden önce, söküm çekimden sonradır.

Yani bu departmanın günü, çağrı kâğıdında yazan günden uzundur.

Mekanizma

Güç

Her şey buradan başlar ve çoğu hesap burada eksik yapılır.

Üç kaynak vardır. Mekânın kendi elektriği, jeneratör, ya da akülü sistemler.

Bu hesap üç adımdır. Toplam ihtiyaç ne kadar? Mekân bunun ne kadarını karşılıyor? Aradaki fark nereden gelecek?

Ve bir kural: mekânın kapasitesi sorulmaz, ölçülür. "Buranın elektriği güçlüdür" cümlesi bir ölçüm değildir.

Jeneratör devreye girdiğinde üç yeni kalem doğar. Kirası ve yakıtı. Konumu — sesi mikrofona gitmemeli. Ve onu çalıştıracak yetkili kişi.

Yakıt özellikle atlanır. Uzun bir gecede jeneratör yakıtı, jeneratör kirasına yaklaşabilir.

Dağıtım ve kablo

Güç bulunduktan sonra oraya taşınması gerekir.

Kablo bir malzeme kalemi gibi görünür ve aslında bir zaman kalemidir. Kablo çekmek, toplamak ve yeniden çekmek gün içinde saatler alır.

Ve mesafe burada belirleyicidir. Jeneratör setten uzaktaysa her kablo uzar, her taşıma büyür, her değişim yavaşlar.

Bu yüzden mekân yönetimi dersindeki taban kampı kararı buraya doğrudan bağlanır: kampın yeri yalnız yemek ve park meselesi değil, aynı zamanda bir kablo mesafesi meselesidir.

Kablo geçişleri ayrıca bir güvenlik başlığıdır. İnsanların yürüdüğü yerden geçen kablo örtülür; örtülmeyen kablo bir düşme riskidir ve bu, sigorta dersindeki istisnalara bağlanır.

Işık kaynakları — yapımcı tarafı

Hangi kaynağın nasıl bir görüntü verdiği bu dersin konusu değil. Ama her seçimin dört yapım sonucu vardır.

Güç tüketimi. Kaynak ne kadar elektrik çekiyor? Bu, jeneratör kararını doğrudan belirler.

Isı. Bazı kaynaklar ortamı ısıtır. Bu, oyuncunun makyajını, dar mekânda çalışma süresini ve bazen kostümü etkiler.

Kurulum süresi. Büyük kaynak daha az sayıda kurulur ama her biri daha uzun sürer; küçük kaynak tersi.

Kontrol. Uzaktan ayarlanabilen bir kaynak, her değişimde birinin merdivene çıkmasını gereksiz kılar. Bu kalem kirada pahalı, günde ucuzdur.

Dördüncüsü bu dersin merkezindeki fikri taşıyor: pahalı ekipman bazen ucuz gündür.

Grip ve hareket

Yapımcı için burada tek bir ayrım vardır ve her kaleme uygulanır.

Zaman kazandıran ekipman. Tekerlekli platform, hazır ray sistemi, hızlı kurulan ayaklar. Kurulumu kısa, değişimi hızlı.

Zaman yiyen ekipman. Vinç, uzun ray, karmaşık asma düzenleri. Kurulumu uzun, sökümü uzun, arasında değişim zor.

İkincisi yasak değildir. Ama bir kuralı vardır: zaman yiyen ekipman, o günün etrafında planlanır.

Yani vinç kullanılacak gün, vinçle çekilecek bütün planlar o güne toplanır. Vinç bir gün için kurulup tek plan çekiliyorsa, o plan gerçekte bir günlük bir plandır.

Ve pratik bir soru her kalem için sorulur: bu ekipman kaç planda kullanılacak? Cevap bir ise gerekçe ayrıca yazılır.

Güvenlik

Bu departman yüksekte, ağır ve elektrikli çalışır. Üç kural pazarlığa kapalıdır.

Yetkili kişi. Elektrik bağlantısı ve asma işi, yetkisi olan kişi tarafından yapılır. Bu bir hız meselesi değildir.

Yük ve sabitleme. Asılan her şeyin ikinci bir emniyeti olur. Ve altında çalışılmaz — stüdyo ve dekor dersindeki asma kuralı burada da aynen geçerlidir.

Yorgunluk. Bu ekip ilk gelen ve son gidenlerdendir. Kurulum çekimden önce, söküm çekimden sonradır. Çevrim süresi bu departmanda da çağrı kâğıdından okunmaz.

Ve bir gözlem: kazaların çoğu ekipmanın kendisinden değil, aceleden doğar. Yani güvenlik bir ekipman kalemi değil, bir takvim kalemidir.

Ekipman gerekçe notu

Bu belge bir kısıtlama aracı değildir; bir çeviri aracıdır. Ekipman listesi teknik bir dilde gelir, takvim ve bütçe başka bir dilde konuşur.

Notun her satırında dört bilgi durur: kalem, gerekçe, kaç planda kullanılacağı, kurulum ve söküm süresi.

Ve tek bir kural: bir kalem tek planda kullanılacaksa gerekçesi ayrıca yazılır. Bu kural listeyi kısaltmak için değil, kararı görünür kılmak için vardır.

Filmlerden okuma

Az ekipman, dar pencere

Büyük hacim ve yeni kaynaklar

Grip: zaman kazandıran hareket

Bu örneklerde ölçek, ülke ve dönem değişiyor. Ama her birinde ışık listesinin gerçek fiyatı, kurulum ve değişim için çekim gününden düşen saatlerle ödeniyor.

Usta katmanı

Az önce üç güç kaynağı ve iki ekipman sınıfı saydım. Deneyimli bir yapımcı bu listeyi okurken fiyat sütununa değil, yazılmamış saat sütununa bakar.

Birincisi: her ekipman kalemine iki fiyat yaz — kirası ve kurulum süresi. Birincisi bütçeye, ikincisi takvime gider, ve ikincisi çoğu zaman büyüktür.

İkincisi: mekânın elektrik kapasitesini ölçtür, sorma. "Buranın elektriği güçlüdür" cümlesi bir ölçüm değildir ve çekim günü sigortayı attıran şey tam olarak budur.

Üçüncüsü: jeneratör kararına yakıtı, konumu ve yetkili kişiyi birlikte yaz. Uzun gecelerde yakıt, jeneratör kirasına yaklaşabilir.

Dördüncüsü: jeneratörün sesini keşifte denet. Mikrofona giden bir jeneratör, ses tarafında sonradan çözülmez bir sorun üretir.

Beşincisi: taban kampının yerini kablo mesafesiyle birlikte seç. Kamp uzaksa her kablo uzar, her değişim yavaşlar; bu, yemek kararı değil bir hız kararıdır.

Altıncısı: uzaktan kontrol edilebilen kaynakları gün maliyetiyle karşılaştır. Kirada pahalı olan, her değişimde merdiven kurulmasını gereksiz kıldığı için günde ucuz olabilir.

Yedincisi: her kaleme "kaç planda kullanılacak" diye sor. Cevap bir ise gerekçesini yazdır. Bu kural listeyi kısaltmak için değil, kararı görünür kılmak için vardır.

Sekizincisi: zaman yiyen ekipmanı gün etrafında planla. Vinç kurulacaksa vinçli bütün planlar o güne toplanır; yoksa tek plan bir günlük plan olur.

Dokuzuncusu: gece dış sahneleri ayrı bir kategori say. Aynı sayfadaki gündüz sahnesinden kat kat uzun sürer ve bu fark sayfa hesabında görünmez.

Onuncusu: karanlık sahnelerin uzun sürdüğünü bil. Loş görüntü az ışık değil kontrollü ışık demektir, ve kontrol kurulum süresidir.

On birincisi: yükseğe çıkan her kaleme ikinci emniyet ve altında çalışma yasağı uygula. Bu iki kural pazarlığa kapalıdır ve hız gerekçesiyle esnetilmez.

On ikincisi: ışık ve grip ekibinin gününü iki uçtan hesapla. Kurulum çekimden önce, söküm çekimden sonradır; çevrim süresi burada da çağrı kâğıdından okunmaz.

On üçüncüsü: kurulum sürelerini ilk haftadan sonra yeniden ölç. İlk haftanın süreleri ekip henüz oturmadığı için uzundur; ikinci haftadan itibaren ölçülen süre gerçek süredir ve takvim ona göre düzeltilir.

On dördüncüsü: ekipman listesini keşif notlarıyla birlikte oku. Mekânın kapı ölçüsü, asansörü ve tavan yüksekliği hangi ekipmanın oraya girebileceğini belirler; girmeyen ekipman kiralanmış ama kullanılmamış bir kalemdir.

On beşincisi, ve en zoru: acele ile kaza arasındaki bağı kabul et. Kazaların çoğu ekipmandan değil aceleden doğar — yani güvenlik bir ekipman kalemi değil, bir takvim kalemidir.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Bu yanlışlar aynı bakıştan çıkıyor: ışığı bir ekipman listesi sanmak. Değil. Işık ve grip zamana çevrilmiş bir bütçedir — ve o zaman, çekim gününün içinden çıkar.

Ekipman listesini onaylamadan önce kendine şunu da hatırlat: ekipman kirası bütçeden, kurulum süresi takvimden ödenir — ve ikincisi hiçbir listede yazmaz.

Uygulama — kendin dene

Birinci adım: her gün için ekipman listesini yaz. Işık, ayak, bayrak, kablo, jeneratör, grip.

İkinci adım: her kalemin yanına iki sayı koy. Kirası ve kurulum artı söküm süresi.

Üçüncü adım: her kaleme "kaç planda kullanılacak" diye sor. Cevap bir olanları işaretle ve gerekçelerini yaz.

Dördüncü adım: güç hesabını yap. Toplam ihtiyaç, mekânın kapasitesi, aradaki fark nereden gelecek?

Beşinci adım: jeneratör gerekiyorsa yakıtı, konumu ve yetkili kişiyi yaz. Sesi ölçüldü mü?

Altıncı adım: taban kampı ile set arasındaki kablo mesafesini yaz. Bu mesafe değişim süresini nasıl etkiliyor?

Yedinci adım: gece dış sahneleri ayrı işaretle ve süre tahminini gündüz sahnelerinden ayrı yaz.

Sekizinci adım: yükseğe çıkan kalemleri listele ve her birinin yanına emniyet sorumlusunu yaz.

Dokuzuncu adım: ışık ve grip ekibinin gün başlangıcını ve bitişini hesapla. Dinlenme süresi kaç saat?

Onuncu adım, ve gerçek sınav: notuna bak ve şu soruyu cevapla — bu üç günün toplam kurulum süresi kaç saat, ve bu saatler takvimde nerede duruyor? Gösteremiyorsan not değil, bir ekipman listesi yazmışsın demektir.

Kilit özet

Bu dersten beş cümle taşı. Beşi de aynı yere çıkıyor: kurulum süresine.

Birincisi: her ekipmanın iki fiyatı vardır — kirası ve kurulum süresi. Birincisi bütçeden, ikincisi takvimden ödenir ve ikincisi hiçbir listede yazmaz.

İkincisi: asıl ölçü kurulum değil değişim süresidir. Sette ışık her planda yeniden yerleşir, yani kurulum bir kez değil defalarca ödenir.

Üçüncüsü: pahalı ekipman bazen ucuz gündür. Karşılaştırma kira üzerinden değil gün üzerinden yapılır.

Dördüncüsü: zaman yiyen ekipman o günün etrafında planlanır. Vinçle çekilecek bütün planlar aynı güne toplanır; yoksa tek plan bir günlük plan olur.

Beşincisi: kazaların çoğu ekipmandan değil aceleden doğar. Güvenlik bir ekipman kalemi değil, bir takvim kalemidir.

Sonraki derse köprü

Işık kuruldu, kablolar çekildi, jeneratör çalışıyor.

Ve tam da bu yüzden bir sorun doğdu: jeneratör ses çıkarıyor.

Görüntü tarafında çözülen her şey, ses tarafında yeni bir sorun üretebiliyor. Işığın vantilatörü, kablonun uğultusu, kalabalığın ayak sesi.

Bir sonraki derste set sesine geçiyoruz. Sorular şunlar olacak. Sette ses neden bu kadar kırılgan? Hangi kararlar sesi sonradan çözülemez hâle getirir? Ve bir ses raporu neyi kaydeder?