İlaç ve psikoterapi ilişkisi

Açılış sahnesi

"İlacı bıraktığım hafta hayatımın en kötü haftasıydı," diyor kadın. "Başım dönüyordu, elektrik çarpıyormuş gibi hissediyordum, ataklar her gün geliyordu. Terapistim bunun duygularımın açığa çıkması olduğunu söyledi."

Yeni uygulayıcı bir süre not alıyor. Sonra soruyor: "İlacı bırakmaya kim karar verdi? Seni tedavi eden hekim bundan haberdar mıydı?"

Kadın başını iki yana sallıyor. "Hekime söylemedim. Terapistim, ilacın beni uyuşturduğunu, gerçek iyileşmenin ilaçsız olacağını söylemişti. Ben de bir gün kutuyu çöpe attım."

Uygulayıcı kadına, o haftaki belirtilerin bir kısmının ilacın aniden kesilmesinden kaynaklanmış olabileceğini ve bunun hekimle birlikte konuşulması gerektiğini anlatıyor. Kadın uzun süre sessiz kalıyor. "Yani o hafta ben çökmedim," diyor sonunda. "İlaç birden kesildi."

Bu derste ne olacak

S00-P01-D02'de tanımlanan Psikotrop ilaç, ruhsal belirtileri hedefleyen ilaç gruplarını anlatıyordu ve orada ilaç ile psikoterapinin birlikte kullanımına dair ilk bulgular görülmüştü. Burada iki tedavinin gündelik pratikteki ilişkisine bakılıyor: hangi durumlarda aynı anda, hangilerinde art arda kullanıldıkları ve bu tedavileri farklı kişiler yürüttüğünde neler olabildiği.

İlk bölüm iki tedavinin birlikte ya da ayrı kişilerce yürütülmesini ve ilacın aniden bırakılmasının sonuçlarını ele alıyor.

Usta katmanında ilacın danışan için taşıdığı anlam ve iki tedavinin belirli bir sırayla kullanılması var. İlaç yazmak ve ilaç kararı vermek bu dersin konusu değil; bu kararlar yalnızca hekimlere ait.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

İlaç ve psikoterapi sık sık birbirine rakip iki yol gibi konuşuluyor: "İlaç mı içeyim, terapiye mi gideyim?" Gerçekte birçok kişi ikisini birlikte ya da farklı dönemlerde kullanıyor ve iki tedavinin birbiriyle ilişkisi, her birinin kendi başına etkisi kadar önemli.

Bu örneklerde sorun ilaç ya da terapi değil; iki tedavi arasındaki ilişkinin kimse tarafından yönetilmemesi.

Mekanizma

Birlikte, ayrı, sırayla

Usta katmanı

İlacın anlamı

Sınır ve güvenlik

Bu ders ilaç ile psikoterapi arasındaki ilişkiyi tanıtıyor; hiçbir ilaç hakkında bilgi vermiyor ve ilaç kararı vermek için bir dayanak oluşturmuyor. İlaçla ilgili bütün kararlar, yetkili bir hekimle birlikte veriliyor.

Bir ilaç aniden bırakıldığında ortaya çıkan belirtiler, bazı durumlarda tehlikeli olabiliyor. İlacını bırakmak isteyen bir kişi bunu hekimiyle birlikte, yavaş yavaş ve planlı biçimde yapıyor.

İlaç kullanan bir kişide yeni ortaya çıkan ölüm düşünceleri, belirgin huzursuzluk ya da davranış değişikliği, hekimin hemen bilgilendirilmesini gerektiriyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Birleşik tedavi, bir kişinin aynı dönemde hem ilaç hem psikoterapi almasıdır; iki tedavinin aynı plana hizmet etmesi gerekir.

Bölünmüş tedavi, ilacı bir hekimin, psikoterapiyi başka bir uygulayıcının yürütmesidir; danışanın izniyle düzenli iletişim gerektirir.

Kesilme belirtileri, bazı ilaçların aniden bırakılmasıyla ortaya çıkabilen belirtilerdir; nüksle karıştırılabilir.

İlacın anlamı, ilacın danışan için kimyasal etkisinin ötesinde taşıdığı kişisel ve toplumsal anlamdır.

Sıralı tedavi, ilaç ve psikoterapinin belirli bir sırayla kullanılmasıdır; ilacın bırakıldığı dönemde psikoterapi yinelemeyi önlemeye yardım edebilir.

Kadın o haftayı bir çöküş olarak hatırlıyordu. Şimdi buzdolabının kapağında, hekimle ve uygulayıcıyla birlikte yazdığı bir plan var ve o hafta artık bir çöküş değil, yanlış yönetilmiş bir ilaç kesilmesi olarak duruyor.

Sonraki derse köprü

Kadının iyileşmesi, iki tedavi edenin birbirleriyle konuşmaya başladığı anda değişti. Ruh sağlığı çalışmasında bu tür iş birlikleri yalnızca hekim ile psikolog arasında değil; sosyal hizmet uzmanları, aile hekimleri, öğretmenler, diyetisyenler ve başka meslekler arasında da gerekiyor.

S10-P01-D06 «Disiplinler arası çalışma, sevk ve konsültasyon» bu iş birliklerine bakıyor: farklı mesleklerin bir danışan için nasıl birlikte çalışabileceği, ne zaman ve nasıl başka bir uzmana yönlendirme yapılacağı ve bir meslektaşa nasıl danışılacağı.