Zarar verebilecek uygulamalar

Açılış sahnesi

Otuz iki yaşındaki kadın, yeni uygulayıcısının karşısında oturuyor ve önceki terapisini anlatıyor. Bir yıl boyunca haftada iki kez gitmiş. Panik ataklarla başvurmuş; ama her görüşmede çocukluğuna dönülmüş, her görüşmede yeni bir acı hatıra aranmış.

"Her seferinde daha kötü çıkıyordum," diyor. "Gece uyuyamıyordum, işte ağlıyordum. Terapistim bunun iyi bir işaret olduğunu, önce kötüleşip sonra iyileşeceğimi söyledi. Ben de inandım."

Yeni uygulayıcı bir süre sessiz kalıyor. Sonra ona, daha önce hiç kimsenin sormadığı bir şey soruyor: "O terapinin sana zarar verdiğini düşündüğün bir şey oldu mu?"

Kadın gözlerini kaldırıyor. "Bunu sorabileceğinizi bilmiyordum."

Bu derste ne olacak

S02-P01-D09'da tanımlanan Terapide kötüleşme, danışanın durumunun süreç sırasında başlangıcına göre güvenilir biçimde kötüleşmesiydi. S03-P01-D02'de ise Zarar vermeme ilkesi tanıtılmıştı. Burada o iki kavramın arasındaki alana giriliyor: terapinin hangi yollarla zarar verebileceği, bu zararların neden kimi zaman fark edilmediği ve bir uygulayıcının bunları nasıl izleyebileceği.

İlk bölüm terapinin olumsuz etkilerini, yalnızca belirtilerin kötüleşmesiyle sınırlı olmayan geniş bir çerçevede ele alıyor ve yaygın bir yanılgıyı sınıyor.

Usta katmanında bazı yöntemlerin kendisinin zarar verme olasılığı ve uygulayıcının olumsuz etkileri nasıl sorabileceği var. Danışanın uygulayıcıya bağımlı hâle gelmesi de bu bölümde.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

İlaçların yan etkileri olduğu herkes tarafından biliniyor; bir ilaç kutusunun içinde yan etkileri listeleyen bir kâğıt var. Psikoterapinin de istenmeyen etkileri olabiliyor, ama bunlar nadiren konuşuluyor ve nadiren sorulup kaydediliyor.

Bu örneklerde terapiler kötü niyetle yürütülmüyor. Zarar, iyi niyetle yapılan şeylerin fark edilmeyen yan etkilerinden geliyor.

Mekanizma

Olumsuz etkinin geniş çerçevesi

Usta katmanı

Zararlı olabilecek yöntemler

Bazı yöntemlerin kendisi, iyi niyetle uygulansa da, belirli kişilerde zarar verme olasılığı taşıyor. Önceki derslerde bunlardan bazıları kanıt kartlarıyla ele alındı: afetten hemen sonra herkese uygulanan anlatma görüşmesi, gençleri korkutmaya dayalı programlar, cinsel yönelimi değiştirme girişimleri, yüzleştirici görüşme tarzı ve anıları imgeleme yoluyla aramak.

Zararı sormak

Sınır ve güvenlik

Olası zararlı bir uygulamayı tanımak ve olumsuz etkileri izlemek, uygulayıcının kendi yöntemine ve kendi yaptığına eleştirel bakabilmesini gerektiriyor; bu bakış, süpervizyon ve meslektaşlarla konuşmadan tek başına kazanılmıyor.

Bir danışan önceki bir terapiden zarar gördüğünü anlattığında, uygulayıcının görevi önceki uygulayıcıyı yargılamak değil; danışanın yaşadığını ciddiye almak ve gerekirse onu meslek kuruluşlarının şikâyet yolları hakkında bilgilendirmek.

Zorla tutma, kısıtlama, aşağılama ya da danışanı istemediği bir şeye zorlama içeren bir uygulamayla karşılaşılırsa, bu bir olası zarar değil, doğrudan bir zarar. Bu durumlarda danışanın güvenliği önce geliyor ve durum ilgili makamlara bildiriliyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Terapinin olumsuz etkisi, terapiyle ilişkili olabilecek her türlü istenmeyen sonuçtur; belirtilerin kötüleşmesi bunların yalnızca biridir.

Önce kötüleşir yanılgısı, uzun süren bir kötüleşmenin iyileşmenin gerekli bir aşaması olarak yorumlanmasıdır; gerçek zararların fark edilmesini engeller.

Olası zararlı uygulama, bazı kişilerde zarar verdiğine dair güvenilir bulgular bulunan ya da zarar vermesi beklenen yöntemdir.

Olumsuz etki taraması, terapinin istenmeyen etkilerinin danışana açıkça ve düzenli olarak sorulmasıdır.

Uygulayıcıya bağımlı kalma, danışanın kendi becerilerini kullanmak yerine uygulayıcıya giderek daha çok dayanmasıdır.

Kadın, önceki terapisinin ona zarar verip vermediği sorulana kadar bunun sorulabilecek bir şey olduğunu bilmiyordu. Soru sorulduğunda, bir yıllık bir kötüleşmenin adı konabildi.

Sonraki derse köprü

Yeni çalışmanın ilk haftalarında kadın bir şey daha anlatıyor: önceki terapisinin ortasında bir hekim ona panik atakları için ilaç yazmış, ama terapisti ilacın "duyguları bastırdığını" söyleyerek bırakmasını istemiş. Kadın ilacı bırakmış ve ataklar artmış.

S10-P01-D05 «İlaç ve psikoterapi ilişkisi» bu noktaya bakıyor: ilaç ve psikoterapinin ne zaman birlikte, ne zaman ayrı ayrı kullanıldığı ve bu iki tedaviyi yürüten kişilerin birbirleriyle nasıl çalışması gerektiği.