Ev ödevi, nüks önleme ve sonlandırma

Açılış sahnesi

Danışan seansa her zamankinden erken geliyor ve oturur oturmaz söylüyor: "Cumartesi kuzenimin düğünündeydim. İki kadeh içtim."

Yüzü kızarık, gözleri yerde. "Aylardır içmiyordum. Hepsi boşa gitti."

Uygulayıcı bir süre bekliyor. Sonra soruyor: "İki kadehten sonra ne oldu?"

Danışan başını kaldırıyor. "Üçüncüyü doldurmak istedim. Sonra kalktım, kardeşimi aradım, bahçeye çıktık. Gece eve ayık döndüm." Bir an duruyor. "Bunu hiç böyle düşünmemiştim."

Bu derste ne olacak

S02-P01-D11'de tanımlanan Nüksü önleme planı ve Geçici kayma ve nüks ayrımı, sonlandırma aşamasının temel araçlarıydı; S02-P01-D07'de tanımlanan Seans arası çalışma da terapinin odadan hayata değdiği yerdi. Bu ders, bu araçların bir değişim çalışmasının son evresinde nasıl kullanıldığına bakıyor.

İlk bölüm seanslar arasında yapılan çalışmanın, özellikle yapılmadığında, nasıl ele alındığını tanıtıyor. İkinci bölüm, bir kaymanın yaşanabileceği durumları önceden görmeyi ve bir kaymanın ardından gelen tehlikeli düşünceyi ele alıyor.

Usta katmanında terapinin nasıl bitirildiği var: seansların arasının yavaş yavaş açılması ve bitişten sonra kapının nasıl aralık bırakılabileceği.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Bir terapi haftada bir saat sürüyor; haftanın geri kalan yüz altmış yedi saati kişinin kendi hayatında geçiyor. Değişim de sık sık orada kalıcı hâle geliyor ya da kayboluyor.

Bu örneklerde değişimin sürüp sürmemesi, terapinin kendisinden çok onu çevreleyen şeylere bağlı: seanslar arasında olana, bir kaymanın nasıl yorumlandığına ve bitişin nasıl yapıldığına.

Mekanizma

Yapılmayan ödev

Kaymayı önceden görmek

Usta katmanı

Bitişe doğru

S02-P01-D11'de tanımlanan Kazanımın devri, sürecin sonunda değişimin kişinin kendi yapabildiği bir şeye dönüşmesiydi. Bu devir tek bir son seansta değil, bitişe doğru ilerleyen bir süreç boyunca gerçekleşiyor.

Sınır ve güvenlik

Burada seans arası çalışmanın, kaymalara hazırlığın ve bitişin genel ilkeleri tanıtıldı; bu tanıtım bir bağımlılık tedavisi yürütme ya da bir terapiyi sonlandırma kararını tek başına verme yetkisi vermiyor.

Bağımlılık yapan bir maddeye dönüşte bir kayma bazen bedensel tehlike taşıyabiliyor; özellikle uzun bir aradan sonra eski miktarlara dönmek, bedenin toleransı azaldığı için ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Nüks önleme planı bu tür riskler için de bir tıbbi başvuru adımını içeriyor.

Bir danışan terapinin bitişini terk edilme olarak yaşıyorsa ya da bitişe doğru belirtileri belirgin biçimde ağırlaşıyorsa, sonlandırmanın zamanlaması yeniden değerlendiriliyor. Sonlandırma bir takvim değil, bir klinik karar.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Ödev engeli, seanslar arası çalışmanın yapılmamasının ardındaki somut nedendir; bir kusur değil, bir sonraki ödevin nasıl kurulacağını gösteren bir bilgidir.

Yüksek riskli durum, eski davranışa dönme olasılığının arttığı belirli bir duygu, yer, kişi ya da zamandır; önceden listelenir ve her biri için bir plan kurulur.

Kural çiğneme etkisi, bir kayma sonrasında "nasılsa bozdum" diye eski davranışa bütünüyle dönmektir; kaymayı nükse çeviren köprülerden biridir.

Seyrekleştirme, bitişe doğru seansların arasının kademeli olarak açılmasıdır; bitişi bir kopuştan bir geçişe çevirir.

Hatırlatma görüşmesi, terapi bittikten sonra önceden kararlaştırılmış bir tarihte yapılan görüşmedir; kapıyı aralık bırakır.

İlk kâğıttaki daire hâlâ orada. Ama yanında artık danışanın kendi eliyle çizdiği ikinci bir yol var ve o yolun sonunda "kardeşimi ararım" yazıyor.

Sonraki derse köprü

Bu bölüm boyunca izlenen danışan elli iki yaşında, işini kaybetmiş bir babaydı; kullanılan araçlar da onun hayat dönemine göre biçimlendi. Aynı utanç, aynı kaçınma ya da aynı kayıp bir çocukta, bir ergende ya da yaşlı birinde başka biçimlerde görünüyor ve başka bir çalışma gerektiriyor.

S09-P01-D01 «Çocuk, ergen, yetişkin ve yaşlı» uzmanlık alanlarını bu soruyla açıyor: hayatın farklı dönemlerinde çalışırken neyin aynı kaldığı ve neyin değişmesi gerektiği.