İmgeleme, sandalye ve anlatı çalışmaları

Açılış sahnesi

Odada iki sandalye var. Birinde danışan oturuyor, öteki boş. Uygulayıcı boş sandalyeyi danışanın karşısına, bir metre kadar uzağa çekiyor.

"Babanın burada oturduğunu düşünebilir misin?" diye soruyor. "Onu nasıl görüyorsun?"

Danışan uzun süre sandalyeye bakıyor. "Ceketini giymiş," diyor sonunda. "Hep giyerdi, evde bile. Kollarını kavuşturmuş. Bana bakmıyor, pencereye bakıyor."

"Ona bir şey söylemek ister misin?"

Danışan ağzını açıyor, kapatıyor. "Beş yıl oldu," diyor. "Hâlâ ne diyeceğimi bilmiyorum."

Bu derste ne olacak

Önceki derslerde danışan şimdiki durumuyla çalıştı: düşüncelerini, davranışlarını, konuşmalarını. Ama bazı acılar geçmişte, artık değiştirilemeyecek ilişkilerde ve yapılamamış konuşmalarda duruyor. Bu ders, o konuşmaların ve anıların bugün nasıl ele alınabileceğine bakıyor.

İlk bölüm, yaşanmamış bir konuşmanın bugün boş bir sandalyenin karşısında nasıl yapılabileceğini ele alıyor. İkinci bölüm, zor bir anının imgelemde yeniden kurulmasını ve sonunun değiştirilmesini tanıtıyor.

Usta katmanında yazının ve anlatının yeri var: gönderilmeyecek bir mektup ve kişinin kendi hikâyesindeki konumunun değişmesi. Kanıtın durumu ve imgeleme çalışmalarının taşıdığı önemli bir risk de burada.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

İnsanlar ölmüş, uzaklaşmış ya da artık ulaşılamayan kişilerle zihinlerinde konuşmaya devam ediyor. Bu konuşmalar kimi zaman aynı noktada takılıyor ve hiç bitmiyor.

Bu örneklerde geçmişteki olay değiştirilemez. Ama o olaya dair konuşma, o anının içindeki duygu ve kişinin o hikâyede kendini nerede gördüğü değişebiliyor.

Mekanizma

Yapılamamış konuşma

Anıyı yeniden kurmak

Usta katmanı

Yazıya dökmek

Sınır ve güvenlik

Bu ders imgeleme, sandalye ve anlatı çalışmalarının genel ilkelerini tanıtıyor; bu teknikleri bir terapi içinde uygulama yetkisi vermiyor. Bu çalışmalar, yoğun duyguların güvenli biçimde karşılanmasını gerektiriyor ve eğitimli bir uygulayıcıyla yürütülüyor.

İstismar ya da şiddet içeren bir ilişkinin karşı tarafıyla boş sandalyede konuşmak, kişi için yeniden bir tehdit deneyimine dönüşebiliyor. Böyle durumlarda çalışma ancak kişinin güvende hissettiği, istediği zaman durdurabildiği ve gerekirse karşı tarafın sandalyeye hiç yerleştirilmediği bir biçimde yapılıyor.

İmgeleme çalışmaları, "bastırılmış" anıları ortaya çıkarmak için kullanılmıyor. Kişinin hatırlamadığı bir olayı imgeleme yoluyla aramak, yaşanmamış olayların gerçek anı gibi yerleşmesine yol açabiliyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Bitmemiş iş, önemli bir kişiyle ilgili dile gelmemiş duyguların yıllar sonra da canlı kalmasıdır.

Boş sandalye, önemli bir kişiyle imgelemde doğrudan konuşmaktır; bir anlatıyı bir karşılaşmaya çevirir ve her ilişki için uygun değildir.

İmgede yeniden yazma, zor bir anıyı imgelemde canlandırıp en zor anında gidişatı değiştirmektir; geçmişi değil, anının bugün taşıdığı anlamı değiştirir.

Gönderilmeyen mektup, önemli bir kişiye gönderilmeyeceğini bilerek, sansürsüz yazılan mektuptur.

Yazar konumu, kişinin kendi hikâyesinde olayların başına gelen biri olarak değil, onlarla bir şey yapan biri olarak da konumlanmasıdır.

Boş sandalye odanın köşesine geri kondu. Babası hâlâ ceketiyle ve kavuşturulmuş kollarıyla danışanın zihninde duruyor; ama artık pencereye değil, ona bakıyor.

Sonraki derse köprü

Aylardır süren çalışma bir sona yaklaşıyor. Danışan hafta içi içmiyor, başvurularını takip ediyor, pazar akşamları eşiyle konuşuyor ve babasının sesine karşı kendi sesini buldu. Ama terapi bittiğinde bu değişikliklerin sürüp sürmeyeceğinden, özellikle zor bir akşam yeniden içmeye başlarsa ne olacağından korkuyor.

S08-P01-D08 «Ev ödevi, nüks önleme ve sonlandırma» bu korkuyla çalışıyor: seanslar arasında yapılan çalışmanın yeri, kaymaların ve geri dönüşlerin önceden planlanması ve bir terapinin iyi bir biçimde nasıl bitirilebileceği.