Bilişsel, davranışsal, psikodinamik ve sistemik formülasyon

Açılış sahnesi

Bir sorun listesinde altı madde var: sık tartışma, tartışma sonrası iki günlük sessizlik, "konuşursam biter" düşüncesi, çocuklukta üstlenilen bir arabuluculuk rolü, partnerin de benzer bir sessizliği, ve aynı dönemde yaşanan bir iş kaybı.

Dört ayrı formülasyon toplantısı, dört farklı gün, bu aynı altı maddeye bakıyor. Birinde "asıl sorun" o düşünce cümlesi oluyor. Birinde "asıl sorun," sessizliğin kaygıyı düşürdüğü öğrenilmiş örüntü. Birinde "asıl sorun," çocuklukta kurulmuş bir rolün tekrarı. Birinde "asıl sorun," ikisinin birlikte kurduğu bir döngü.

Dördü de aynı altı maddeye baktı. Dördü de bir "asıl sorun" buldu. Dördü de farklı bir maddeyi işaret etti.

Bu derste ne olacak

Ders, aynı altı maddelik listenin dört farklı kuramsal soru karşısında nasıl dört farklı merkeze yeniden dizildiği — tek bir örnek üzerinden — göstererek açılıyor. Ardından dört merceğin aynı davranışı farklı kelimelerle adlandırdığında, kelimenin çevrilebilir olmasının altındaki açıklama yapısının da çevrilebilir olduğu anlamına gelmediği, sonra da dört merceğin hiçbirinin sormadığı bir maddenin — dördünde de sessizce atlanan bir gözlemin — nasıl ortaya çıktığı ele alınıyor. Kapanışa kalan iki başlık, yazılan bir formülasyonun tek bir mercek iddia ederken uygulamanın sessizce birden fazla merceği kullanabildiğini ve hiçbir merceğin "doğru" olmadığını, yalnızca belirli bir vaka için işleyip işlemediğinin sorulabileceğini gösteriyor.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Aynı gözlem kümesini farklı bir soruyla okumak, klinik hiçbir bağlam gerekmeden farklı bir merkez üretiyor.

Üç örnekte de gözlemlenen şey tek; onu okuyan merceğin sorduğu soru, hangi ayrıntının merkeze, hangisinin arka plana düşeceğini belirliyor.

Mekanizma

Merkez seçimi

Dört merceğin her biri formülasyonu kendi temel kavramlarıyla kuruyor; bu kavramlar ekol dosyalarında ayrı ayrı işleniyor, burada yalnızca iskeletleri gerekiyor. Bilişsel formülasyon, bir durumda kendiliğinden beliren düşünceleri ve onların altında yatan, kişinin kendisi, başkaları ve dünya hakkındaki köklü inançları sıralıyor. Davranışsal formülasyon, bir davranışın öncesini ve sonrasını, özellikle davranışı sürdüren sonucu yazıyor. Psikodinamik formülasyon, kişinin içindeki çatışan istekleri, bu çatışmaya karşı geliştirdiği savunmaları ve erken ilişkilerde kurulmuş bir örüntünün bugünkü ilişkilerde tekrarını arıyor. Sistemik formülasyon ise sorunu bir kişiye değil, kişiler arasındaki karşılıklı etkileşime yerleştiriyor: kimin ne yaptığının ötekinin davranışını nasıl beslediğine bakıyor.

Terim çevirisi yanılgısı

Dördünün de atladığı

Ortak körlüğün bir yakalanma yolu var, ama o yol merceklerin içinde değil, dışında. Her formülasyonun sonuna, hangi mercekten yazılmış olursa olsun, iki soru eklenebiliyor: bu dönemde kişinin hayatında dışarıdan ne değişti, ve listede hiçbir okumanın merkezine ya da arka planına girmeyen bir madde kaldı mı? İlk soru kimi zaman bedensel ve toplumsal koşulları, ikinci soru ise listede sessizce duran maddeyi geri getiriyor. Bu sorular bir mercek değil; merceklerin birlikte görmediğini aramak için konmuş bir kontrol.

Usta katmanı

Sessiz karışım

İşlevsel mercek seçimi

Sınır ve güvenlik

Bu ders bilişsel, davranışsal, psikodinamik ya da sistemik bir müdahaleyi nasıl uygulayacağını öğretmiyor; her birinin kendi tekniği kendi eğitim programını ve kendi süpervizyon zincirini istiyor. Burada anlatılan yalnızca aynı ham verinin dört mercekten geçerken nasıl farklı bir merkeze yeniden dizildiği.

Bu ders hangi merceğin daha doğru ya da daha etkili olduğuna karar vermiyor; S02-P01-D02 bu hiyerarşi arayışının kendisinin yanlış kurulmuş bir soru olduğunu, farklı yaklaşımların farklı düzeylere baktığını zaten göstermişti. Burada sorulan soru "hangisi haklı" değil, "hangisi hangi ayrıntıyı görünür kılıyor."

Bir formülasyon hangi mercekten yazılırsa yazılsın, güncel bir tehlike işareti dört merceğin de ortak, ertelenemez bir sorusu olarak kalıyor. Risk formülasyonu S07-P01-D04'te ayrı bir süreç olarak kuruldu ve hiçbir kuramsal çerçeve onun yerine geçmiyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Merkez seçimi, aynı sorun listesinin farklı bir kuramsal çerçevenin sorusuyla okunduğunda farklı bir maddeyi asıl sorun ilan etmesidir; iki formülasyon aynı listeye bakıp neredeyse hiç örtüşmeyen bir merkeze varabiliyor.

Terim çevirisi yanılgısı, dört merceğin aynı davranışa farklı bir ad vermesinin, altındaki açıklama yapısının da çevrilebilir olduğu anlamına gelmemesidir; paylaşılan kelime paylaşılan bir yapı garanti etmiyor.

Dördünün de atladığı, dört merceğin hiçbirinin kendi sorusuyla ulaşmadığı, bu yüzden dört formülasyonda da görünmeyen bir liste maddesidir; farklı bakmak her zaman her şeyi görmek anlamına gelmiyor.

Sessiz karışım, yazılan bir formülasyonun tek bir mercek iddia ederken, akıl yürütmenin sessizce birden fazla merceği kullanmasıdır; başlık ile fiilen kullanılan düşünme biçimi ayrışabiliyor.

İşlevsel mercek seçimi, bir formülasyon merceği seçmenin evrensel bir doğruluk iddiası değil, bu vaka için hangi merkezin yol açtığına dair pragmatik bir karar olmasıdır.

Altı maddelik aynı liste, dört merceğin her birinde başka bir merkez etrafında yeniden dizildi. Hiçbiri yalan söylemedi; her biri kendi sorusunun cevabını buldu, ve o cevap listenin geri kalanını arka plana itti.

Sonraki derse köprü

Bu derste dört klasik mercek, aynı ham veriyi dört farklı merkeze dizdi ve bu merkezlerin hiçbirinin öteki üçünü geçersiz kılmadığı görüldü.

S07-P01-D06 «Bağlanma, kültür ve biyopsikososyal formülasyon» aynı ham veriye üç mercek daha ekliyor — bu kez bireyin erken ilişki tarihine, kültürel bağlamına ve bedensel/sosyal katmanlarına bakan üç ayrı okuma.