Bütünleştirici yaklaşımlar

Açılış sahnesi

Danışan üç aydır panik ataklar yaşıyor. Kalbi hızlanınca öleceğini düşünüyor, kalabalık yerlerden kaçıyor. Uygulayıcı bilişsel-davranışçı bir çerçeveyle çalışıyor ve ilk haftalar iyi gidiyor: danışan bedensel duyumlardan korkmamayı adım adım öğreniyor.

Sonra bir şey takılıyor. Her atak sonrasında danışan kendine acımasızca kızıyor: "Bu kadar basit bir şeyi bile beceremiyorsun." Uygulayıcı bu düşünceyi kanıtla sınamayı öneriyor. Danışan kanıtları eksiksiz sıralıyor, düşüncenin haksız olduğunu kabul ediyor, ve bir sonraki hafta aynı sesle yine kendine kızıyor.

Uygulayıcı süpervizyonda şunu soruyor: "Başka bir ekolden bir araç almalı mıyım? Alırsam, yaptığım şey hâlâ tutarlı bir tedavi mi olur, yoksa bir çekmeceden rastgele alet çekmek mi?"

Bu derste ne olacak

İlk bölüm farklı ekolleri birleştirmenin başlıca yollarını ayırıyor: yalnızca işe yarayan teknikleri seçmek, iki kuramı yeni bir kurama kaynaştırmak ve bir ana kurama bağlı kalıp başka ekollerden araç almak.

Ardından son yıllarda öne çıkan bir yol ele alınıyor: tanıya göre değil, farklı güçlüklerin altında ortak olan süreçlere göre seçilen parçalardan kurulan tedaviler.

Usta katmanında bir birleşimin tutarlılığının nasıl sınandığı ele alınıyor: başka bir ekolden alınan bir aracın, ana yöntemin işleyişini sessizce bozduğu durumlar. Kanıtın durumu ve süregiden bir tartışma da bu bölümde.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

S02-P01-D02'de tanımlanan Bütünleştirici yaklaşım, farklı geleneklerden gelen bileşenlerin bir gerekçeye dayanarak birlikte kullanılmasıydı ve rastgele karıştırmadan farkı seçimin bir değişim kuramına bağlı olmasıydı. Bu ders o gerekçenin hangi biçimlerde kurulabileceğini ayırıyor.

Bu örneklerin ortak sorusu, birleştirmenin kendisi değil, birleşimi neyin yönettiği.

S00-P01-D03'te tanımlanan Ortak faktörler, yönelimi ne olursa olsun terapilerin çoğunda bulunan güvenilir ilişki, inandırıcı açıklama, tutarlı plan, umut ve düzenli çerçeveydi. Birleştirmenin en eski yollarından biri, ekollerin farklı tekniklerini bu ortak zeminin farklı biçimleri olarak görmek; bu derste ele alınan öteki yollar bu zeminin üstüne kuruluyor.

Mekanizma

Tekniği seçmek, kuramı kaynaştırmak

Ana kurama bağlı kalmak

Tanıya göre değil, sürece göre

Son yıllarda gelişen bir yol, ekolleri değil, farklı güçlüklerin altında ortak olan süreçleri merkeze alıyor: kaçınma, tekrarlayan kaygılı düşünme, duygulardan kaçma, kendini sert eleştirme gibi. Bu süreç temelli ve çok kuramlı yaklaşımlar, tedaviyi tanı adından çok danışanda gözlenen süreçlere göre kuruyor.

Usta katmanı

Birleşimin tutarlılığı

Bir birleşim, parçalarının her biri doğru olduğu hâlde bütün olarak çalışmayabiliyor. Bunun sık görülen bir biçimi, eklenen bir aracın ana yöntemin dayandığı işleyişi farkında olmadan ortadan kaldırması.

Sınır ve güvenlik

Başka bir ekolün aracını kullanmak, o aracın eğitimini almayı gerektiriyor. Deneyimsel, travma odaklı ya da bedenle çalışan teknikler, eğitimsiz uygulandığında danışanın taşıyabileceğinden fazlasını açabiliyor. Bütünleştirici bir uygulayıcı, her aldığı araç için yetkinliğinin sınırını ayrıca düşünmek zorunda.

Bütünleştirme, tek bir yöntemin iyi bir kanıta sahip olduğu durumlarda o yöntemi atlamanın gerekçesi değil. Bazı güçlükler için etkinliği iyi bilinen yapılandırılmış tedaviler var; bütünleştirme bunların yerine değil, gerektiğinde yanına düşünülüyor.

Danışanın durumu kötüleşiyorsa, yeni bir teknik eklemek yerine önce süreci ve güvenliği gözden geçirmek, gerekirse süpervizyon almak ya da başka bir uzmana yönlendirmek gerekiyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Teknik seçmecilik, teknikleri kökenlerindeki kurama bağlanmadan, hangi kişide ve hangi güçlükte işe yaradığına göre seçmektir.

Kuramsal kaynaştırma, farklı kuramların açıklamalarını hiçbirine indirgenmeyen yeni bir kuramda birleştirmektir.

Özümseyici bütünleştirme, bir ana kurama bağlı kalıp başka ekollerden alınan araçları o kuram içinde yeniden anlamlandırmaktır.

Tanılar üstü modül, birden çok güçlükte ortak olan bir süreci hedefleyen ve ihtiyaca göre seçilen tedavi parçasıdır.

Çelişen işlev, eklenen bir aracın ana yöntemin değişimi sağladığı işleyişi bozmasıdır; aracın adına değil, bu danışanda ne işe yaradığına bakılarak fark edilir.

Süpervizyona "rastgele alet mi?" sorusuyla giden uygulayıcı çekmeceden gelişigüzel bir şey çekmedi. Aldığı aracın kendi çerçevesinde ne işe yarayacağını baştan söyledi, ve danışanın zaten kullandığı bir aracın o çerçeveyi nasıl bozduğunu da gördü.

Sonraki derse köprü

Bu derste birleştirilen şeyler ekollerdi: her biri güçlüğün nasıl oluştuğunu ve nasıl değiştiğini açıklayan bir kurama sahipti.

S05-P01-D12 «Tamamlayıcı içerik aileleri» başka türden yaklaşımlara bakıyor: bir değişim kuramından çok bir ortamla, bir ifade aracıyla ya da bir uygulama alanıyla tanımlanan yaklaşımlar. Bir grubun içinde çalışmak, resim ya da hareket yoluyla çalışmak, ekran üzerinden çalışmak gibi; bunların hangi ekolün araçlarını taşıyabildiği ve kendilerine özgü neler getirdiği.