Yeme, uyku ve somatik belirti sorunları

Açılış sahnesi

Bir kişiye "uyusana" deniyor.

Cümle iyi niyetli ve söyleyen kişi yardım etmek istiyor. Ama cümlenin nişan aldığı yer diye bir şey var, ve orası boş: uyumak, karar verilen bir şey değil. Yatağa girmeye karar verilebiliyor, ışığı kapatmaya karar verilebiliyor, telefonu bırakmaya karar verilebiliyor. Uykuya dalmaya karar verilemiyor — o, başka iki şeyin üstünde olan bir şey; Uyku basıncı ne kadar biriktiğine ve Sirkadiyen ritimin günün o saatinde nerede olduğuna bağlı.

Aynı cümlenin yakın komşuları da aynı biçimde kuruluyor. "Az ye" böyle: yemeğe oturmaya karar verilebiliyor, tabakta ne olduğuna karar verilebiliyor; acıkmaya ya da acıkmamaya karar verilemiyor. "Aldırma" da öyle: bir ağrıya dikkat etmemeye karar verilemiyor, çünkü dikkat çağırılan yere değil çekildiği yere gidiyor.

Üç cümle de aynı hatayı yapıyor ve hata bir bilgisizlik değil. Bu üç alanda zincirin bir ucu gerçekten karara açık; sadece cümleler o uca değil, ötekine sesleniyor.

Bu dersin işi o ucun nerede bittiğini bulmak. Çünkü bitiş noktasının nerede olduğu bilinmezse, hem tavsiye hem suçlama aynı boş yere düşüyor.

Bu derste ne olacak

Önce bir zincirin nasıl kurulduğu ve kararın o zincirde nereye kadar uzandığı gösteriliyor. Sonra bu uzanımın sabit olmadığı, kendi geçmişiyle birlikte kısalıp uzadığı ele alınıyor. Ardından bedensel belirtilere geçiliyor ve orada sık yapılan bir çıkarım inceleniyor: bir arama sonuçsuz kaldığında bunun bir bulguya çevrilmesi. Son iki başlık iki soruyu ayrı ayrı açıyor: bir halka ilke olarak karara açıkken o kişinin hayatında kapalı olabilir mi, ve birinin ne kadar uğraştığına bakarak bir şeyin karara açık olup olmadığı anlaşılabilir mi. İkincisinin cevabı, sezginin tersi.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Bir zincir kurup kararın nereye kadar geldiğini işaretlemek, bedenle hiç ilgisi olmayan yerlerde de yapılabiliyor — ve orada kimse bunu tartışmıyor.

Üç örnekte de zincirin bir yerinde bir çizgi var: berisi karara açık, ötesi değil. Çizginin yerini bilmek işi kolaylaştırıyor, çünkü çabanın nereye harcanacağını gösteriyor. Bu derste ele alınan üç alanda aynı çizgi var, ama iki farkla: çizgi daha erken çekiliyor, ve nerede olduğu dışarıdan bakan biri için hiç görünmüyor.

Mekanizma

Kararın değdiği yer

Daralan erim

Yokluktan açıklama

Usta katmanı

Ulaşılamayan uç

Görünen çaba

Sınır ve güvenlik

Bu derste tek bir uygulama talimatı yok ve bu bir eksiklik değil, dersin kendi sonucu. Anlatılan şey doğruysa, işe yarar nokta tavsiyenin nişan aldığı yerde durmuyor; o hâlde buraya bir tavsiye yazmak, metnin kendi bulgusuyla çelişmek olurdu. Burada ne bir düzen önerisi, ne bir saat, ne bir öğün düzeni, ne de bir uygulama sırası var — ve okur bunları başka bir yerde ararken şunu yanında taşıyabilir: bir öneriyi değerlendirmenin yolu, onun zincirde nereye seslendiğine bakmaktır.

Bedensel tarafın sırası da nettir. Yokluktan açıklama bir aramanın boş dönmesinin bir bulguya çevrilemeyeceğini söylüyor; bunun doğrudan sonucu, bedensel değerlendirmenin bu dersteki hiçbir okumayla ikame edilemeyeceği. Bu metin bir belirtinin nereden geldiğine dair hiçbir şey söylemiyor ve söyleyemez; söylediği tek şey, o soru açıkken bile kararın nereye kadar uzandığının ayrıca sorulabileceği. Yeme ve uyku alanlarında bedensel sonuçların ağırlaşabildiği tablolar var; bunların değerlendirilmesi ve izlenmesi bu dersin kapsamadığı, kendi hazırlığını isteyen bir iş.

Son sınır, bu dersin okurun kendi hayatına taşınma biçimiyle ilgili. Buradaki zincir, kişinin kendini ölçmesi için değil, bir cümlenin nereye seslendiğini görmesi için kuruldu. Kendi yemesini ya da uykusunu kayda geçirmek, izlemek ya da düzeltmeye çalışmak bu dersin önerisi değil; özellikle de bu iki alanda, izlemenin kendisi bazı kişilerde tablonun bir parçası hâline gelebiliyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Kararın değdiği yer, bir sonuca giden zincirde kararın uzanabildiği son halkadır; berisi yapılabilecekler alanı, ötesi koşul, ve o çizginin ötesine nişan alan her tavsiye kimsenin elinde olmayan bir şeye seslenir.

Daralan erim, kararın ne kadar ileri uzandığının sabit olmamasıdır; aynı karar düzenli bir dönemde daha uzağa varıyor, düzensizlikten sonra daha yakına düşüyor, ve değişen şey kişinin istekliliği değil zeminin kendisi.

Yokluktan açıklama, bir aramanın sonuçsuz kalmasının olumlu bir açıklamaya çevrilmesidir; "bulunamadı" ile "yok" aynı cümle değil, ve her yakınmayı kesinlikle bedensel saymak da aynı hatanın ters yönü.

Ulaşılamayan uç, karara açık bir halkanın o kişinin hayatında fiilen kapalı olmasıdır; zincir kişiye göre çiziliyor ve bir başkasının zincirinden okunamıyor.

Görünen çaba, bir şeyin karara açık olup olmadığına kişinin ne kadar uğraşıyor göründüğüne bakarak karar vermektir; ters çalışabiliyor, çünkü bu alanlarda en yüklü saatler dışarıdan sessiz görünebiliyor.

Bu dersin tek işi bir çizginin yerini aramaktı, ve çizgi hiçbir zaman kişinin karakterinde değil zincirin kendisinde duruyor. Nerede durduğu da bir kez bulunup bırakılmıyor: S03-P02-D06'da tanımlanan Anlık kesit yanılgısı burada da geçerli — bugün işaretlenen yer bugünün yeri, ve yarın başka bir yerde olabilir.

Sonraki derse köprü

Bu derste karara kapalı halkalar hep kişinin dışında bir şeye dayanıyordu: biriken uyku basıncına, günün saatine, bir çizelgeye, bütçeye. Kişi o halkaya ulaşamıyordu çünkü halka ona ait değildi.

S04-P01-D12 «Madde kullanımı ve davranışsal bağımlılıklar» zincirin başka türlü kapandığı yere geçiyor: kararın önündeki engelin dışarıdan değil, kararın verildiği anın kendisinden gelmesine. Orada sorulacak ayrım bu derstekinden başka — bir şeyin karara açık olup olmadığı değil, aynı kişinin farklı anlarda verdiği iki kararın neden birbirini tutmadığı, ve hangisinin o kişinin kararı sayılacağı.