Yüzleştirme

Açılış sahnesi

Bir kişi dört aydır aynı şeyi söylüyor: bu işten çıkmam lazım.

Aynı dört ayda iki görüşme teklifi geldi. Birine gitmedi, ötekini erteledi ve tarih geçti.

İkisi de doğru. Kişi hem çıkmak istiyor hem çıkmıyor.

Uygulayıcı bunu görüyor. Şimdi üç şey yapabilir.

Görmezden gelebilir. Dinlemeye devam eder, kişi beşinci ay da aynı cümleyi kurar.

Uyuşmazlığı kişinin karşısına koyabilir: "Çıkmak istediğini söylüyorsun ama iki fırsatı da tepmişsin." Cümle doğru. Ve kişinin yapacağı ilk şey açıklamak olacak — ilki uygun değildi, ikincisinde hastaydı. Açıklamalar bittiğinde konuşma başladığı yerde duracak.

Ya da ikisini yan yana koyabilir, hangisinin doğru olduğuna karar vermeden: "Bir yanın dört aydır çıkmak istiyor. Bir yanın da iki kapıyı kapattı. İkisi de sende."

Son cümlede savunulacak bir şey yok, çünkü suçlama yok. Kişi açıklamak yerine bakmak zorunda kalıyor.

Bu ders o son cümlenin nasıl kurulduğunu anlatıyor.

Bu derste ne olacak

Önce yüzleştirmenin ne olduğunu ve adının neden yanıltıcı olduğunu göreceğiz.

Sonra hangi uyuşmazlıkların masaya konabileceğini ayıracağız.

Ardından sık düşülen bir tuzağı ele alacağız: uygulayıcının bir tarafı savunmaya başlaması.

Sonrasında bu hamlenin ne zaman yapılabileceğine bakacağız — çünkü her ilişkide yapılamıyor.

Son bölümde sert biçiminin neden bırakıldığını konuşacağız.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Buraya kadarki hamlelerin tamamı kişinin açtığı yolu izliyordu. Bu ders ilk kez odaya bir şey koyuyor ve bu yüzden kendi başına bir dikkat istiyor.

Mekanizma

Cümlenin kuruluşu

Savunuculuk tuzağı

Usta katmanı

Ne zaman yapılabilir

Sert biçimin bırakılması

Sınır ve güvenlik

Bir uyuşmazlığın ne zaman ve hangi genişlikte açılacağı klinik bir yargı ve bu metin o yargıyı vermiyor. Bu bölümde tarif edilen şey cümlenin yapısı; kimde ne kadar kullanılacağı ise gözetimli bir çalışma sürecinde ediniliyor.

Bu hamlenin belirgin bir zarar potansiyeli var. Yanlış zamanda ya da suçlayıcı bir dille yapılan bir yüzleştirme, utanç üretiyor ve utanç anlatmayı kesiyor. Kişinin zaten kendini suçladığı alanlarda — bağımlılık, bakım yükümlülüğü, ebeveynlik, beden — bu risk daha yüksek. Bu alanlarda hamle, kişinin kendi değerine dayandırılarak kuruluyor; uygulayıcının değerine değil.

Zorunlu bağlamlarda ve güç farkının belirgin olduğu kurumlarda yüzleştirme ayrı bir dikkat istiyor. Kişi itiraz etmenin bedeli olduğunu düşünüyorsa, uyuşmazlığı kabul etmesi bir içgörü değil bir uyum olabiliyor. Kabul edildi diye geçilen bir yüzleştirme, gerçekte hiç konuşulmamış oluyor.

Son olarak, bir uygulayıcı belirli kişilerle sık ve sert biçimde yüzleştiğini fark ederse, sebep tekniğin gerektirdiği bir şey olmayabilir. S02-P02-D07'de tarif edilen tepkilerin görünür çıktılarından biri bu ve tek başına değerlendirilmesi güvenilir değil.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Yapılan iş kişiyi bir şeyle yüzleştirmek değil, iki parçayı birbiriyle yüzleştirmek; kişi o parçaların taşıyıcısı, hedefi değil.

"Ama" ilk yarıyı siliyor ve ikinciyi gerçek ilan ediyor; "ve" ikisini de ayakta bırakıyor — tek bir bağlaç, cümlenin hüküm mü gözlem mi olduğunu belirliyor.

Uygulayıcı değişimi savundukça, değişmeme gerekçeleri kişinin ağzından dökülüyor ve dile geldikçe güçleniyor. Çıkış yolu daha iyi bir argüman değil, tarafı bırakmak.

Yüzleştirme ilişkinin biriktirdiği güven payından harcıyor; aynı cümle, anlaşıldığını bilen kişide gözlem, bilmeyen kişide eleştiri oluyor.

Sert biçimin bırakılma sebebi ahlaki değil ampirik: savunma kırıldığında değişim değil, bırakma ya da yüzeysel uyum çıktı.

Sonraki derse köprü

Bir uyuşmazlık masaya konduğunda çıkan cevaplardan biri şudur: "Bilmiyordum ki."

Ve bazen bu gerçekten doğru.

Kişi uyuduğu saatle ertesi günkü hâli arasında bir bağ kurmamış olabilir. Kaygıyla gelen bedensel belirtilerin tehlikeli olmadığını hiç duymamış olabilir. Aldığı bir ilacın nasıl işlediğini yanlış biliyor olabilir.

Bu tabloda uyuşmazlığın kaynağı isteksizlik değil eksik bilgi ve orada yapılacak şey yüzleştirmek değil anlatmak.

Ama anlatmak da göründüğü kadar masum bir hamle değil: yanlış anda verilen doğru bilgi ders vermeye dönüşüyor, fazla verilen bilgi hiç verilmemiş gibi oluyor ve bilginin kendisi kişinin anlatısının yerini alabiliyor.

Sıradaki ders bilgiyi bir müdahale olarak ele alıyor: psikoeğitim.