Açık ve kapalı sorular

Açılış sahnesi

Bir ön görüşmede kırk maddelik bir form dolduruluyor. Uyku, iştah, madde kullanımı, geçmiş başvurular, aile öyküsü. Her maddenin karşılığı var: evet, hayır, ne sıklıkta, kaç yıldır.

On iki dakikada bitiyor. Form eksiksiz.

Görüşmeyi yürüten kişi kalemi bırakıyor ve son bir şey soruyor: eklemek istediğin bir şey var mı?

Kısa bir sessizlikten sonra gelen cümle şu: "Aslında buraya gelme sebebim, kızımın benimle konuşmayı bırakması."

Formda bunu soran bir madde yoktu. Olması da gerekmiyordu; hiçbir form her şeyi soramaz.

Asıl mesele şu: kırk madde boyunca konuşan kişi soruları soran taraftı. Kişi yalnız cevap verdi. Ve on iki dakika boyunca, geldiği sebebi anlatmasına yer açan tek bir soru olmadı.

Bu ders sorunun biçiminin cevabı nasıl kurduğunu anlatıyor.

Bu derste ne olacak

Önce iki soru biçimini tanımlayacağız ve aralarındaki hiyerarşi yanılgısını kaldıracağız.

Sonra sorunun cevabı nasıl şekillendirdiğine bakacağız.

Ardından soru sormanın ritmini ele alacağız — sıklık, yığılma ve bunun ürettiği rol.

Sonrasında kapalı sorunun vazgeçilmez olduğu yerleri konuşacağız.

Son bölümde sık kullanılan ve sık yanlış anlaşılan bir soruyu ele alacağız: "neden".

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

S02-P03-D01 dinlemenin bir alan açtığını gösterdi. Bu ders o alana ilk girenle ilgili: sorunun kendisi.

Mekanizma

Sorunun cevabı kurması

Sorunun ritmi

Usta katmanı

Kapalı sorunun gerektiği yerler

"Neden" sorusunun yaptığı iş

Sınır ve güvenlik

Bu ders soru biçimlerini tanıtıyor; klinik bir değerlendirme yürütme yetkisi vermiyor. Hangi bilginin hangi sırayla ve hangi derinlikte sorulacağına karar vermek, mesleki eğitim ve denetimli uygulama gerektiren bir yargı. Soru türlerini bilmek, hangi soruyu ne zaman soracağını bilmek anlamına gelmiyor.

Risk taşıyan konularda soru biçimi bir üslup tercihi değil. Kendine zarar verme düşüncesi, güvenlik ve şiddet gibi başlıklar açık soruyla dolaylı biçimde yoklanmıyor; doğrudan ve anlaşılır bir dille soruluyor. Belirsiz bir soruya verilen belirsiz bir cevap, bu alanda bilgi değil boşluk üretiyor. Bu tür bir soruyu sormak, ardından ne yapılacağının bilinmesini de gerektiriyor.

Bir başkasının anlatısını sorularla kurma gücü, ders boyunca gösterildiği gibi gerçek. Bu güç, özellikle henüz anlatılmamış ya da belirsiz hatırlanan olaylarda dikkatle kullanılıyor. Kişinin kendiliğinden söylemediği bir olayı sorularla ayrıntılandırmaya çalışmak, S01-P02-D07'de görülen risklerin doğrudan alanına giriyor ve bu ders böyle bir çalışmayı öğretmiyor.

Son olarak, bir görüşmede sorulan soruların kayda nasıl geçtiği önemli. Kayıtta yalnız cevap görünüyorsa, o cevabın hangi soruya verildiği kaybolmuş oluyor. Yönlendirici bir soruya verilmiş bir "evet", kayıtta kişinin kendi beyanı gibi durabiliyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Bir soruyu açık yapan şey başındaki kelime değil, karşı tarafa kendi cümlelerini kurma alanı bırakıp bırakmaması.

Kapalı soru bir eksiklik değil ayrı bir iş: tarih, sıklık ve risk gibi başlıklarda belirsizlik bırakmamak gerekiyor.

Yönlendirme çoğu zaman kaba bir cümleyle değil, sorana görünmeyen bir varsayımla yapılıyor — bu yüzden ancak kayıttan fark ediliyor.

Soru-cevap düzeni birkaç soruda kuruluyor ve bir soru daha sorarak bozulmuyor; sırayı geri veren şey soru sormamak.

"Neden" gerekçe getiriyor, "neler oldu" sahne getiriyor; istenen bilgi çoğu zaman ikincisinin içinde zaten duruyor.

Sonraki derse köprü

Bir soru sorduktan ve cevabı aldıktan sonra, sıradaki hamle çoğu zaman yeni bir soru oluyor. Görüşmenin soru-cevap düzenine yerleşmesinin sebebi de bu.

Oysa arada başka bir hamle var ve iki iş birden yapıyor.

Karşı tarafın söylediğini ona geri vermek, önce bir kontrol: doğru anladım mı? Yanlış anladıysan orada düzeltiliyor, sonraki on dakika yanlış bir varsayımın üzerine kurulmuyor.

Öteki işi daha az belli: kendi cümlesini dışarıdan duyan kişi, çoğu zaman onu genişletiyor. Soru sorulmadan anlatı devam ediyor.

S02-P02-D02'de yansıtmayı empatinin bir aracı olarak tanımıştık. Sıradaki ders onu bir görüşme hamlesi olarak ele alıyor ve en temel biçiminden başlıyor: içerik yansıtma.