İçeriğe geç

S02-P02-D08

İttifak kopması

Terapi Akademisi — S02, Terapötik ilişki · 2.273 kelime · 12 örnek durum · 4 klinik vaka · 4 kanıt kartı · ≈ 10 dk okuma · 15 dk dinleme

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Kopma büyük bir olay değil; ölçüt olayın büyüklüğü değil kişide bıraktığı iz.

Sık görülen tür kaçırılan kopma: iki taraf aynı seansı aynı biçimde hatırlamıyor ve fark edilmeyen bir kopma ele de alınmıyor.

Sessizlik onay değil. Rahatsızlığın söylenmesini beklemek, görme sorumluluğunu ilişkideki güçsüz tarafa devretmek oluyor.

Küçük kopmalar tek tek konuşulmayacak kadar önemsiz görünüyor; toplamları ise sürecin bırakılma sebebi oluyor ve kişi çoğu zaman gerekçe olarak dışarıdan bir sebep gösteriyor.

İkinci kopma çoğu zaman birincisinden ağır: artık konu ilk olay değil, konuşulamayacağının anlaşılması.

Açılış sahnesi

Bir görüşme bitiyor. Uygulayıcı notuna iki kelime yazıyor: iyi geçti.

Aynı gün, bekleme odasında doldurulan kısa formda bir satır var: bugün anlaşıldığımı hissettim. Kişi beşten üçe düşürüyor. Geçen hafta beşti.

Formu kimse o gün açmıyor.

Dört görüşme sonra kişi gelmiyor. Aramaya cevap veriyor, nazik davranıyor, "biraz yoğunum" diyor. Bir daha dönmüyor.

Sonradan kayıt dinlendiğinde olayın yeri bulunuyor: yirmi ikinci dakika, kırk saniye. Kişi bir şey anlatıyor, uygulayıcı araya giriyor ve konuyu bir hafta önceki konuya bağlıyor. Bağlantı mesleki açıdan doğru. Ama kişi o an anlattığı şeyin ortasındaydı ve sözü kesildi.

Kişi bir şey söylemiyor. Sonraki cevapları kısalıyor. Otuz dakika daha oturuyorlar.

Odada olan şeyin adı var ve bu ders onu anlatıyor. Ama asıl mesele adı değil: kırk saniyelik bir olayın nasıl olup da kimse fark etmeden dört seans sonra bir bitişe dönüştüğü.

Bu derste ne olacak

Önce kopmanın ne kadar sık olduğunu ve bu sıklığın neden tanıma bağlı olduğunu göreceğiz.

Sonra can alıcı bir bulguya bakacağız: iki taraf aynı seansı aynı biçimde hatırlamıyor.

Ardından kopmanın kaynağına geleceğiz ve uygulayıcının payını ayrı ele alacağız.

Sonrasında küçük kopmaların nasıl biriktiğini ve ikinci bir kopmanın nasıl doğduğunu göreceğiz.

Son bölümde kopmanın kendi başına iyi ya da kötü sayılamayacağını konuşacağız.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

S02-P01-D10 kopmanın tanımını ve iki biçimini vermişti: kişinin uzaklaştığı geri çekilme ve doğrudan itiraz edilen karşı çıkma. Orada konu terapinin yapısıydı. Burada konu ilişkinin kendisi ve soru değişiyor: kopma neden görülmüyor, neyi gösteriyor ve ne zaman zarar veriyor?

Yaygın yanlış"Kopma, sürecin kötü gittiğinin işaretidir."
Doğrusu

Kopmanın varlığı tek başına bir şey söylemiyor; sıklığı da öyle. Kopma görünmeyen süreçlerin daha iyi gittiğini gösteren tutarlı bir bulgu yok; bazıları yalnız daha yüzeyde kalıyor olabilir. Ayrımı yapan şey kopmanın olup olmaması değil, olduktan sonra ne olduğu. Bu yüzden bir uygulayıcının "benim süreçlerimde kopma olmuyor" demesi bir başarı bildirimi değil, bir görme sorunu bildirimi olabilir.

Mekanizma

İki tarafın aynı seansı farklı hatırlaması

Yaygın yanlış"Kişi rahatsız olsaydı söylerdi."
Doğrusu

Çoğu zaman söylemiyor. Söylememenin sebebi yalnız çekingenlik değil, bir hesap da: karşısındaki kişi ona yardım ediyor, ondan yardım almaya devam edecek ve eleştirinin nasıl karşılanacağı bilinmiyor. Bu hesap, ilişkideki güç farkı büyüdükçe daha da susmaya doğru gidiyor. Söylenmesini beklemek, kopmayı görme sorumluluğunu güçsüz olan tarafa devretmek oluyor.

Kopmanın kaynağı ve uygulayıcının payı

Usta katmanı

Kopmaların birikmesi

Kopmanın gösterdiği şey

Yaygın yanlış"Kopmayı ele almak, seansı kişisel bir hesaplaşmaya çevirir."
Doğrusu

Ele almak hesap sormak değil. Yapılan şey iki cümlelik bir gözlem paylaşımı: bir şeyin değiştiğini fark ettim, doğru mu görüyorum? Bu, konuyu kişiselleştirmiyor; tersine, ilişkiyi konuşulabilir bir nesne hâline getiriyor. Kişiselleşme, kopma konuşulmadığında ve iki taraf da kendi yorumuyla kaldığında oluyor.

Yaygın yanlış"Kopma fark edilince hemen çözülmelidir."
Doğrusu

Fark etmek ile çözmek arasında bir aşama var: kabul. Bir kopmanın hızla kapatılmaya çalışılması, çoğu zaman uygulayıcının kendi rahatsızlığını gidermesi anlamına geliyor. Kişinin o an ihtiyacı olan şey bir çözüm değil, olanın görülmesi. Aceleyle sunulan çözüm, kaçırılmış bir kopmanın üstüne ikinci bir kopma koyuyor.

Sınır ve güvenlik

Bu ders kopmayı tanımayı anlatıyor; klinik bir süreçte onunla çalışma yetkisi vermiyor. Bir gerilimi doğru anda açmak, taşınabilir bir genişlikte tutmak ve seansın sonuna kadar toparlamak, uzun süreli bir eğitimin ve üstüne düzenli bir dış gözün eklendiği bir uygulamanın işi.

Kopmanın konuşulması bazı tablolarda güvenlikle doğrudan ilgili. Kişi süreci bırakma noktasına gelmişse ve aynı zamanda risk taşıyan bir tablodaysa, öncelik ilişkinin onarılması değil güvenliğin sağlanmasıdır. Bu durumda yapılacak şey konuşmayı derinleştirmek değil, kişinin nereye başvuracağını netleştirmek ve gerektiğinde sorumluluğu yetkili bir ekiple paylaşmak.

Bir kopmanın kişiye yüklenmesi, bu dersin en açık biçimde uyardığı hata. Rahatsızlığını dile getiren birine bunun kendi örüntüsü olduğunu söylemek, hem gerçek bir geri bildirimi geçersiz kılıyor hem de kişiye kendi algısına güvenmemesini öğretiyor. Bir uygulayıcı kendini bu cümleyi kurarken yakalarsa yapması gereken şey haklılığını aramak değil, durumu süpervizyona taşımaktır.

Son olarak, bir kişinin süreci bırakması her zaman ele alınmamış bir kopmanın sonucu değil. Bazen doğru karar bırakmaktır: uyumsuz bir eşleşme, yanlış yaklaşım ya da yanlış zaman. Bırakma kararını bir başarısızlık sayıp geri döndürmeye çalışmak, kişinin kendi kararını yeniden gözden geçirme hakkını elinden alıyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Kopma büyük bir olay değil; ölçüt olayın büyüklüğü değil kişide bıraktığı iz.

Sık görülen tür kaçırılan kopma: iki taraf aynı seansı aynı biçimde hatırlamıyor ve fark edilmeyen bir kopma ele de alınmıyor.

Sessizlik onay değil. Rahatsızlığın söylenmesini beklemek, görme sorumluluğunu ilişkideki güçsüz tarafa devretmek oluyor.

Küçük kopmalar tek tek konuşulmayacak kadar önemsiz görünüyor; toplamları ise sürecin bırakılma sebebi oluyor ve kişi çoğu zaman gerekçe olarak dışarıdan bir sebep gösteriyor.

İkinci kopma çoğu zaman birincisinden ağır: artık konu ilk olay değil, konuşulamayacağının anlaşılması.

Sonraki derse köprü

Bu derste elimize bir şey geçti: kopmayı görebilmek. Sıklığını, gizlendiği yerleri ve kendi payımızı tanımayı.

Ama görmekle bitmiyor. Fark edilmiş bir kopmanın önünde birden fazla yol duruyor ve hepsi aynı yere çıkmıyor. Hızla kapatmak bir yol, açıklamak bir yol, sessizce geçmek bir yol.

Üstelik burada tuhaf bir bulgu bizi bekliyor: kopma yaşanıp da birlikte geçilen süreçler, hiç kopma görünmeyen süreçlerden daha kötü durumda değil. Bazı tablolarda daha iyi.

Buradan çıkan soru şu: bir kopmanın üzerinden nasıl geçilir ki ilişki eskisinden zayıf değil daha sağlam çıksın — ve bunu yapmanın bilinen adımları var mı? Sıradaki dersin konusu: kopmanın onarılması.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.