Aktarım

Açılış sahnesi

Bir uygulayıcı, randevu değişikliği için gelen bir iletiye ertesi sabah dönüyor. Gecikme on iki saat ve sebebi sıradan.

Kişi ertesi görüşmeye geliyor. Sesi kısık, oturuşu farklı. Sorulduğunda söylediği cümle şu: "Benden sıkıldığınızı zaten biliyordum."

Cümlenin ilginç yanı sertliği değil, kesinliği. On iki saatlik bir gecikmenin taşıyabileceğinden fazlasını taşıyor. Daha da ilginci, bu cümlenin ne kadar özel olduğu. "Geç döndünüz" demiyor, "profesyonel değilsiniz" demiyor. "Sıkıldınız" diyor ve bunu bir tahmin gibi değil, doğrulanmış bir bilgi gibi söylüyor.

O kesinlik odada üretilmedi. Kişi buraya gelirken yanında getirdi.

Sonraki haftalarda anlaşılan şu oluyor: aynı cümle o kişinin hayatındaki birkaç ilişkide daha kurulmuş. Sırası, tonu ve zamanlaması hep benzer.

Bu ders, o getirilen kesinliğin adını, nasıl tanındığını ve odada ne işe yaradığını anlatıyor.

Bu derste ne olacak

Önce aktarımın ne olduğunu ve neyin kanıtına dayandığını göreceğiz.

Sonra aktarımın hangi üç işaretten tanındığını açacağız.

Ardından en kritik ayrımı yapacağız: getirilen tepki ile yerinde olan tepkiyi ayırmak.

Sonrasında aktarımla ne yapıldığına ve yapmanın ne zaman zarar verdiğine bakacağız.

Son bölümde kavramın kendi sınırlarını ele alacağız.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

S02-P02-D05'te güvenin bu ilişkide biriken verilerden çıkarıldığını söylemiştik. Ama o çıkarımı yapan zihin boş gelmiyor: kime nasıl davranılacağına dair bir beklenti çoktan kurulmuş durumda.

Mekanizma

Aktarımın tanındığı üç işaret

Getirilen tepki ile yerinde olan tepki

Usta katmanı

Aktarımla ne yapılır

Kavramın sınırı

Sınır ve güvenlik

Bu ders aktarımı tanımayı öğretiyor, üzerinde çalışma izni vermiyor. Bir kişinin taşıdığı örüntüyü doğru anda, taşınabilir bir ağırlıkta ve arkasını getirerek ele almak uzun bir eğitimin ve üzerine denetim düşen bir uygulama geçmişinin işi. Bağlantıyı görmek onu kullanabilmek anlamına gelmiyor.

Kavramın tehlikeli bir kullanımı, bir savunma aracına dönüşmesi. Bir kişinin şikâyeti, itirazı ya da rahatsızlığı "aktarım" denilerek geçiştirildiğinde iki şey birden oluyor: gerçek bir hata incelenmemiş kalıyor ve kişiye kendi algısına güvenemeyeceği söylenmiş oluyor. Bir uygulayıcı bu cümleyi kurduğunu fark ediyorsa, gideceği yer kendi gerekçesi değil süpervizyondur.

Kişinin uygulayıcıya yönelen yoğun duyguları, özellikle romantik ya da cinsel içerikli olduğunda, konu güvenliğe bağlanıyor. Böyle bir duygunun ortaya çıkması bir kusur değil ve konuşulabilir; ama ilişkinin sınırı hiçbir koşulda esnetilmiyor. Sınırı korumak uygulayıcının yükümlülüğü ve bu yükümlülük karşı tarafın ne istediğinden bağımsız. S02-P02-D12 bu konuyu ayrıca ele alıyor.

Son olarak, taşınmış örüntülerin açılması bazı kişilerde eski ve ağır anıları harekete geçirebiliyor. Bu tür bir açılmanın ardından gelen dönem izlenmeden bırakılmıyor; kişinin o hafta neye tutunacağı konuşuluyor ve gerekiyorsa yoğunluk düşürülüyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Aktarım klinik bir icat değil; her ilişkide çalışan bir taşıma. Terapide özel olan, taşınan şeyin görünür olması.

Üç işaret birlikte aranıyor: tepkinin orantısızlığı, aynı sıranın tekrarı ve kişinin kurduğu cümlenin durumun gerektirdiğinden özel olması.

Her tepki taşınmış değil. Gerçek pay önce aranıyor, kabul ediliyor ve gerekirse düzeltiliyor; taşınmış kısım ancak ondan sonra konuşulabilir hâle geliyor.

Bağlantıyı görmek ile söylemek ayrı kararlar; erken kurulan doğru bir yorum, zamanında kurulan aynı yorumdan daha az iş görüyor.

Bir şikâyeti "aktarım" diyerek kapatmak, kavramın özellikle zararlı bir kullanımı: hem hatayı incelenmemiş bırakıyor hem kişiye kendi algısına güvenmemesini söylüyor.

Sonraki derse köprü

Bu ders boyunca taşınan şeyin bir yönü vardı: kişiden uygulayıcıya doğru.

Ama odada iki kişi var ve ikisi de bir geçmişle geliyor. Uygulayıcının belirli bir anlatıya karşı içinde yükselen sabırsızlık, belirli bir kişiye duyduğu fazla yakınlık ya da nedeni belirsiz bir yorgunluk da bir yerden geliyor.

Aradaki fark yalnız yön değil, ağırlık. Odada gücü elinde tutan, çerçeveyi kuran ve kaydı yazan taraf uygulayıcı. Onun taşıdığı şey fark edilmediğinde, sonucu kendi hayatında değil karşısındakinin sürecinde görünüyor.

Sıradaki ders bunun nasıl fark edildiğini, kusur sayılmak yerine neden veri sayıldığını ve sınırın nerede çizildiğini ele alıyor: karşıaktarım.