Kabul ve saygı

Açılış sahnesi

Bir kişi, üç gün önce yeniden içtiğini anlatıyor.

Sekiz aydır içmiyordu. Anlatırken yüzüne bakmıyor.

Karşısındaki iyi niyetli ve destekleyici olmak istiyor. Söylediği cümle şu: "Önemli değil, sekiz ay büyük başarı. Herkesin başına gelir, kendini suçlama."

Kişi başını sallıyor. Konu kapanıyor.

Söylenmeyen şey şuydu: içtiği gece bir şey olmuştu ve kişi o geceden beri kendinden korkuyordu.

Söylenen cümle destekleyiciydi. Aynı zamanda konuyu küçültmüştü. "Önemli değil" demek, kişinin o an taşıdığı ağırlığın yanlış bir ağırlık olduğunu söylemek anlamına geliyordu.

Kabul, hafifletmek değil. Karşındakinin taşıdığı şeyin, o koşullarda anlaşılabilir olduğunu göstermek.

Bu ders, kabulün ne olduğunu ve teselli ile arasındaki farkı anlatıyor.

Bu derste ne olacak

Önce kabulün üç şeyle karıştırıldığını göreceğiz: onaylamak, hoş görmek ve teselli etmek.

Sonra onaylamayı ele alacağız — kabulün yapılabilir hâli bu.

Ardından tersini konuşacağız: geçersiz kılma neye benziyor ve ne yapıyor.

Sonrasında saygıyı ele alacağız, çünkü kabul bir duygu değil bir davranış biçimi.

Son bölümde en zor kısmı konuşacağız: kabulün kendiliğinden gelmediği durumlar.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

S01-P03-D09'da koşulsuz kabulü, kişiyi davranışlarını onaylamak zorunda kalmadan ve koşul koymadan değerli görmek olarak tanımlamıştık. Bu ders o ölçütü uygulamaya çeviriyor.

Mekanizma

Onaylama

Geçersiz kılma

Usta katmanı

Saygı

Kabulün zorlandığı yerler

Sınır ve güvenlik

Bu ders kabul ve saygıyı bir tutum olarak tanıtıyor; bir uygulama yetkisi vermiyor. Onaylama düzeylerini klinik bir süreçte, doğru derinlikte ve doğru zamanda kullanmak eğitim ve süpervizyon gerektiren bir beceri.

Kabul, klinik yargının yerine geçmiyor. Bir kişinin tepkisini anlaşılabilir bulmak, o tepkinin güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Kendine ya da başkasına yönelen bir tehlike söz konusuysa anlamakla yetinilmiyor: önce güvenlik konuşuluyor, gerektiğinde sorumluluk yetkili bir ekibe devrediliyor.

Zarar gören bir kişinin bulunduğu durumlarda kabul, mevcut durumun onaylanmasına dönüşmemeli. Süregelen şiddet ya da istismarın olduğu bir tabloda kişinin tepkilerini anlaşılabilir bulmak gerekli; durumun kendisini kabul etmek ise değil. Bu ayrımı kuran şey yönlendirme yükümlülüğüdür ve o yükümlülük yerel mevzuatla tanımlanır.

Son olarak, kabulün nerede zorlandığını kendi başına görmek zor. Belirli konularda ya da belirli kişilerle tekrarlayan bir mesafe fark ediliyorsa, bunun gideceği yer kendi kendine telkin değil süpervizyondur.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Kabul bir duygu değil bir davranış biçimi; o gün karşındakine ne hissettiğinden bağımsız olarak yapılabiliyor ve denetlenebiliyor.

Onaylama, tepkinin doğru olduğunu değil anlaşılabilir olduğunu söylüyor — bir tepki hem anlaşılabilir hem zararlı olabiliyor ve ikisi aynı anda konuşulabiliyor.

Geçersiz kılma çoğu zaman teselli kılığında geliyor: "bu kadar büyütme" cümlesi, hissedilen şeyin olması gerekenden büyük olduğunu söylüyor.

Genelleyen bir onay kişiyi tekilliğinden çıkarıyor; işe yarayan onaylama, o kişinin kendi durumuna bağlı olanı.

Kabul ile değişim karşıt değil sıralı: kendini savunmak zorunda kalmayan kişi, soruna kendisi bakabiliyor.

Sonraki derse köprü

Buraya kadar ilişkinin iki bileşenini çalıştık: karşındakini anlamak ve onu koşulsuz değerli saymak. İkisi de uygulayıcının yaptığı şeyler.

Ama S02-P02-D01'de ittifakı üç parçaya ayırmıştık ve son iki ders yalnız bağ tarafında durdu; ortadaki parça, birlikte yapılan iş, henüz kendi başına açılmadı. Anlaşılmış ve kabul edilmiş bir kişi hâlâ seyirci konumunda olabiliyor — kararları uygulayıcı veriyor, o onaylıyor.

O hâlde soru şu: bir çalışmanın gerçekten ortak olduğu nasıl anlaşılır, kararlar kimin ve kim ne zaman uzman: işbirliği.