Popüler psikoloji iddialarını sınama

Açılış sahnesi

Bir eğitim salonunda bir slayt var. Slaytta çarpıcı bir oran ve altında bir kaynak yazıyor.

Salondakilerden biri o kaynağı not ediyor ve akşam evde arıyor.

Kaynak bir kitap. Kitabın o sayfasına bakıyor: orada da bir kaynak var, bir makaleye gönderiyor. Makaleyi buluyor. Makale o oranı kendisi üretmemiş; başka bir makaleden almış. Onu da buluyor.

Zincirin sonunda kırk yıl önce yapılmış bir sunum özeti duruyor. Özet o oranı vermiyor. Bambaşka bir şeyden söz ediyor ve bir tahmin olduğunu açıkça yazıyor.

Kimse yalan söylemedi. Her adımda birileri bir kaynak verdi. Ve sonunda ortada, kaynağı olduğu sanılan ama hiçbir yerde ölçülmemiş bir sayı var.

Bu ders o zinciri geriye doğru yürümekle ilgili — ve daha önemlisi, yürümeye gerek kalmadan durup düşünmeyi sağlayacak işaretlerle.

Bu derste ne olacak

Önce bir iddianın nasıl olup da hiç ölçülmeden yerleşebildiğini göreceğiz. Bunun birkaç mekanizması var ve hiçbiri kötü niyet gerektirmiyor.

Sonra bazı iddiaların neden ölmediğine bakacağız. Defalarca çürütülmüş olmalarına rağmen her yıl geri geliyorlar ve bunun bir sebebi var.

Ardından popüler psikolojinin kendine özgü ikna araçlarını sıralayacağız: unvan, dönüşüm hikâyesi ve rakam.

Son bölümde en pratik soruya geleceğiz. Yanlış bir bilgiyi düzeltmek işe yarıyor mu, ve nasıl yapıldığında yarıyor?

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Mekanizma

Ölmeyen iddialar

Üç ikna aracı

Üçüncü araç en ucuzu: rakamın kendisi. Bir metin "yüzde seksen yedi" dediğinde sayının kesinliği güven veriyor, ama neyin yüzde seksen yedisi olduğu, kaç kişide ve neye kıyasla ölçüldüğü yazmıyor. Ondalıklı bir sayı, dört alanı olmayan bir iddiayı kanıt gibi göstermenin en kolay yolu.

Usta katmanı

Bir iddiayı otuz saniyede tartmak

Bütün bu programda öğrendiklerimiz, gerçek hayatta çoğu zaman otuz saniyede kullanılmak zorunda. Sıra şu.

Düzeltmek işe yarıyor mu

Sınır ve güvenlik

Bu program on derste bir eleştiri aleti kurdu ve bu son ders o aletin en kolay kötüye kullanıldığı yer.

Beş soruyu bir yakınının inandığı her şeye uygulamak, kanıt okuryazarlığı değil bir sohbet biçimi hâline gelir ve o sohbetin sonu genellikle karşındakinin susmasıdır. Susmak ikna olmak değil; bir dahaki sefere sana sormamayı öğrenmek. Aletin doğru kullanım yeri kendi okuduklarındır ve başkasına verilecek hâli soru biçimindedir, hüküm biçiminde değil.

Daha ağır bir sınır: bu ders bir tedavi kararını değerlendirme yetkisi vermiyor. Popüler bir iddiayı tartmakla, birinin gördüğü bir tedavinin doğru olup olmadığını değerlendirmek aynı iş değil. İkincisi o kişiyi görmüş olan uygulayıcının işi ve S00-P01-D10'da konuştuğumuz sorular o konuşmayı açmak için var.

Bir de şu: bir iddianın zayıf olduğunu göstermek, karşıtının doğru olduğunu göstermiyor. Bir yöntemin kanıtı zayıfsa doğru sonuç "o yöntem işe yaramaz" değil, "bilmiyoruz" — ve bu akademi bilmediğini söylemenin bir eksiklik değil bir ölçüt olduğunu dokuz derste kurdu.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Bir iddia hiç ölçülmeden yerleşebilir: alıntı zinciri her adımda kaynak verildiği için sağlam görünür, oysa yüz atıf tek bir zayıf kaynağa gidiyor olabilir.

Abartı gazetecide başlamıyor; kurumların kendi basın bültenlerinde başlıyor ve zincirin en etkili müdahale noktası orası.

Zombi iddialar kanıtla değil kullanışlılıkla ayakta kalıyor, ve çürütüldüklerinde ölmeyip esniyorlar.

Tekrar, kaynağı hatırlanmasa bile doğruluk hissini artırıyor; popüler psikolojinin en güçlü aracı yeni bir şey söylemek değil aynı şeyi çok söylemek.

Düzeltmek genellikle işe yarıyor — ters teptiği yönündeki erken bulgular yinelenmedi — ama yanlışı kaldırmak yetmiyor, yerine geçen açıklamanın konması gerekiyor.

Sonraki derse köprü

Bu ders Seviye 0'ı kapatıyor. Yirmi derste iki şey kurduk: ruh sağlığı alanının sözlüğü ve o sözlükte söylenen her cümleyi tartacak bir alet takımı.

Bundan sonrası artık kavram değil malzeme. Terapi hangi insan modeline dayanıyorsa, o modelin geldiği yerden başlayacağız: bedenden. Sinir sisteminin nasıl kurulduğu, stresin ne olduğu ve uykunun neden her tabloda karşımıza çıktığı. Sinir sisteminin genel yapısı.