Medine'de devletin kuruluşu

Öğrenme hedefleri

• İslam geleneğinin anlatımıyla hicretten sonraki ilk iki yılda Medine'de kurulan düzenin başlıca kurumlarını sıralayabileceksin.
• Medine Vesikası'nın kimleri hangi yükümlülüklerle bir araya getirdiğini, metinden örneklerle açıklayabileceksin.
• Bu düzene «devlet» denip denemeyeceğini ve belgenin tarihi ile niteliği üzerine tarihçilerin görüşlerini değerlendirebileceksin.

Okuma metni

Kanca — kavgaların nereye götürüleceği

Hz. Muhammed'in Medine'ye varışından kısa bir süre sonra, vahada yaşayan topluluklar arasında yazılı bir belge düzenlendi. Belge, bir hükümdarın buyruğu gibi değil, bir antlaşma gibi başlar ve uzun bir maddeler dizisiyle devam eder. Maddelerin çoğu, kimin kimin kan bedelini ödeyeceği, kimin kimi koruyacağı, savaş masraflarını kimin karşılayacağı gibi sıradan görünen konulara ayrılmıştır. Ama iki maddede, önceki bölümde gördüğümüz vahanın asıl sorununa doğrudan bir cevap vardır: aralarında bir anlaşmazlık çıktığında, taraflar bu anlaşmazlığı artık kendi kılıçlarıyla değil, «Tanrı'ya ve Muhammed'e» götürerek çözecektir.

Bu belge, bugün Türkçede «Medine Vesikası», Batı dillerinde ise çoğu zaman «Medine Anayasası» diye anılır. Bu bölümün sorusu şu: hicretten sonraki ilk yıllarda Medine'de nasıl bir düzen kuruldu, ve tarihçiler o düzende hangi özellikleri görerek bir devletin ilk adımlarından söz eder? Cevabı ararken, yalnızca bu belgeye değil, onu çevreleyen kurumlara da bakacağız: bir mescit, bir pazar, bir kardeşlik düzeni ve bir namaz yönü.

Bağlam — bir mescit ve bir pazar

Siyer anlatılarında, Hz. Muhammed'in Medine'de yaptırdığı ilk yapı, hurma kütüklerinden direkleri ve hurma yapraklarından örtüsü olan sade bir mescitti. Bugün Mescid-i Nebevi diye bilinen bu yapı, yalnızca bir ibadet yeri değildi. Geleneğin anlatımında burada namaz kılınıyor, topluluğun sorunları konuşuluyor, uzaktan gelen elçiler kabul ediliyor, yoksul göçmenler de mescidin bir köşesindeki gölgelikte barınıyordu. Hz. Muhammed'in ve ailesinin odaları mescidin hemen yanına yapılmıştı. Yani topluluğun dinsel ve siyasal merkezi aynı avluda buluşuyordu.

Geleneğe göre, namaza çağrı için de bir yöntem arandı. Kimileri Hıristiyanların çanını, kimileri Yahudilerin borusunu önerdi; sonunda insan sesiyle yapılan bir çağrı, yani ezan kabul edildi. Bu görevi ilk üstlenen, Habeşistan kökenli azatlı bir köle olan Bilal'di. Bu küçük ayrıntı, yeni topluluğun kendi işaretlerini kurarken komşu inançlardan nasıl ayrıştığını gösteren örneklerden biri olarak anlatılır.

Ekonomik hayat da yeniden düzenlendi. Wellhausen'in de not ettiği gibi, Hz. Muhammed, Medine'nin eski ana pazarının pek uzağında olmayan bir yerde yeni bir pazar kurdu. Geleneğin kimi rivayetleri, bu yeni pazarda satıcılardan vergi alınmayacağının duyurulduğunu da anlatır. Pazar, bir topluluğun gündelik hayatının merkezidir; onun kimin himayesinde olduğu, kimin sözünün geçtiğini de gösterir.

Göçmenlerin geçimi, en acil sorunlardan biriydi. Önceki bölümde andığımız gibi, geleneğe göre her muhacir bir Medineliyle «kardeş» ilan edildi. Bu kardeşleştirme, göçmenlere barınak ve geçim sağlıyordu; bazı rivayetlere göre ilk dönemde bu kardeşler birbirine mirasçı bile olabiliyordu. Sonradan bu miras hakkı kaldırıldı, ama uygulama, kan bağına dayanmayan yeni bir dayanışma biçiminin ilk örneklerinden biri olarak hatırlandı.

Gelişme — bir belgenin maddeleri

Medine Vesikası'nın metni bize, İbn İshak'ın yaklaşık 750'lerde bir araya getirdiği siyer üzerinden ulaşır. Belgenin ilk maddeleri, «inananlar ve Müslümanlar»ın, Kureyş'ten ve Yesrib'den olanların, «insanlara karşı tek bir ümmet» olduğunu söyler. Ardından Medine'nin Arap boyları tek tek sayılır: Hazreç'in beş, Evs'in üç boyu. Her boy, kan bedelini ve tutsakların fidyesini eskiden olduğu gibi kendi içinde ödemeye devam edecektir. Göçmenler de, Kureyş'ten gelen ayrı bir boy gibi, bu düzene eklenir.

Bu maddeler, belgenin temel mantığını gösterir. Belge, eski kabile düzenini yıkmaz; onun üzerine yeni bir kat ekler. Boylar yerinde kalır, kan bedeli yükümlülükleri sürer. Ama bunların üstünde, bütün boyları birbirine bağlayan bir ortak yükümlülük vardır: inananlar, aralarından zulmeden ya da kargaşa çıkaran birine karşı, «kendi oğlu da olsa» birlikte duracaktır. Hiçbir inanan, bir inanana karşı inanmayanı desteklemeyecektir. Barış da savaş da, artık tek tek boyların değil, bütün topluluğun kararıdır.

Belgenin ikinci bölümü, Yahudi gruplarla ilgilidir. Metne göre, Arap boylarına bağlı Yahudiler «kendi dinlerini korurlar», ama inananlarla birlikte bir ümmet oluştururlar. Yahudiler kendi masraflarını, Müslümanlar kendi masraflarını karşılar; ama belgeye katılanlara saldıran herkese karşı birbirlerine yardım ederler. Yahudiler, inananlar savaştığı sürece savaş masraflarına katkıda bulunacaktır. Yesrib'in vadisi, belgeye katılanlar için kutsal, yani içinde kan dökülmeyen bir alan ilan edilir. Kureyş'e ve ona yardım edenlere ise koruma verilmeyecektir.

Belgede kimlerin adının geçtiği kadar, kimlerin geçmediği de önemlidir. Metinde Yahudi gruplar, Arap boylarının adıyla anılır: «Avf oğullarının Yahudileri», «Neccar oğullarının Yahudileri» gibi. Vahanın büyük Yahudi kabileleri olan Kaynuka, Nadir ve Kurayza ise, belgenin bize ulaşan metninde adlarıyla geçmez. Bu durum, tarihçilerin bu kabilelerin belgeyle ilişkisini farklı biçimlerde yorumlamasına yol açmıştır.

Dönüş noktası — namazın yönü

Hicretten on altı ya da on yedi ay kadar sonra, 624'te, İslam geleneğine göre önemli bir değişiklik oldu. O zamana kadar Müslümanlar namazda Kudüs'e doğru yöneliyordu. Geleneğe göre, bir ayetle namazın yönü, yani kıble, Mekke'deki Kâbe'ye çevrildi.

Tarihçiler, kıble değişikliğini çoğu zaman, Medine'deki Yahudi topluluklarla ilişkilerin değiştiği döneme yerleştirir. Wellhausen de belgenin, Yahudilere karşı «belli bir güvensizlik» taşıdığını, ama Bedir savaşından önce yazılmış olması gerektiğini düşünüyordu; çünkü ona göre savaştan sonra dil tamamen değişmişti. Geleneğe göre, aynı ikinci yılda ramazan orucu ve zekât da yükümlülük olarak belirlendi. Kıble, oruç ve zekât, topluluğa hem kendi ibadet takvimini hem de kendi ortak gelirini veren kurumlardı.

Aynı dönemde, topluluğun içinde de gerilimler vardı. Abdullah b. Übeyy gibi, Hz. Muhammed'in gelişiyle vahadaki etkisini yitiren kimi önderler, yeni düzene tam olarak katılmadılar. İslam kaynakları, dışarıdan inanmış görünüp içeriden yeni düzene karşı çıkan bu gruba «münafıklar» der. Medine'deki düzen, hiçbir zaman bütün vahanın oybirliğiyle kurulmuş bir birlik değildi.

Cevap — bir antlaşmadan bir topluluğa

Medine'de kurulan düzen, bir anda ortaya çıkmadı. Önce bir mescit, bir pazar ve göçmenlerle yerliler arasında kardeşleştirme geldi. Ardından, vahanın toplulukları arasında, kabile yükümlülüklerini koruyup onların üstüne ortak bir güvenlik ve hakemlik düzeni kuran yazılı bir belge düzenlendi. Kıblenin Kâbe'ye çevrilmesi, oruç ve zekâtın yükümlülük hâline gelmesi de, bu topluluğa kendine özgü bir kimlik kazandırdı.

Bu düzene «devlet» denebilir mi? Bu, kelimeye verilen anlama bağlıdır. Medine'de bir ordu, bir bürokrasi ya da düzenli bir vergi sistemi henüz yoktu. Ama ortak bir önder, anlaşmazlıkların götürüldüğü bir hakemlik makamı, ortak bir savunma yükümlülüğü, kutsal ilan edilmiş bir toprak ve topluluğun barış ya da savaş kararını birlikte veren bir yapı vardı. Kabile bağlarının üstüne inanca dayanan bir bağlılık konmuştu. Tarihçilerin bu düzeni «devletin başlangıcı» diye anmasının nedeni, işte bu ortak otoritedir.

Bugünle bağ — Marakeş'ten bir hatırlatma

Ocak 2016'da, Fas'ın Marakeş kentinde yüzlerce Müslüman din adamı ve bilim insanı, Müslüman çoğunluklu ülkelerde dinsel azınlıkların haklarına dair bir bildirge yayımladı. Bildirge, doğrudan Medine Vesikası'na gönderme yapıyor ve belgenin ilkelerinin çağdaş anayasalar için uygun bir çerçeve sunduğunu savunuyordu. On dört yüzyıl önceki bir belge, bugün de farklı inançlardan insanların bir arada yaşamasına dair tartışmalarda bir başvuru noktası olarak kullanılıyor; ama tarihçiler, belgenin kendi çağındaki anlamı ile bugünkü yorumlarını birbirinden ayırmaya özen gösterir.

Birincil kaynak

Medine Vesikası'nın metni, İbn İshak'ın siyerinde korunmuştur. Wellhausen, 1889'da metni paragraflara bölerek Almancaya çevirdi. Aşağıda bu çeviriden birkaç madde yer alıyor:

§ 1. Urkunde von Muhammad dem Nabi, zwischen den Gläubigen und den Muslimen von Quraisch und Jathrib, und denen die ihnen folgen und sich ihnen anschliessen und mit ihnen kämpfen. § 2. Sie bilden eine einzige Gemeinde, gegenüber den Menschen. […] § 23. Wenn ihr über irgend eine Sache im Streit seid, so muss sie vor Gott und vor Muhammad gebracht werden. […] § 39. Das Tal von Jathrib ist heilig für die Genossen dieser Schrift.

Türkçesi: § 1. Nebi Muhammed'den, Kureyş'ten ve Yesrib'den olan inananlar ve Müslümanlar ile onlara uyan, onlara katılan ve onlarla birlikte savaşanlar arasında bir belge. § 2. Onlar, insanlara karşı tek bir ümmettir. […] § 23. Herhangi bir konuda anlaşmazlığa düşerseniz, bu konu Tanrı'ya ve Muhammed'e götürülmelidir. […] § 39. Yesrib vadisi, bu belgenin tarafları için kutsaldır.

Kaynak: İbn İshak'ın siyerinde (İbn Hişam'ın düzenlemesi) korunan metin; Julius Wellhausen (çev.), Skizzen und Vorarbeiten, IV. Heft: «Muhammads Gemeindeordnung von Medina» (Berlin: Georg Reimer, 1889), s. 67–72; Internet Archive. Türkçesi, Wellhausen'in Almancasından bizim.

1. Birinci madde belgeyi kimler arasında bir metin olarak tanımlıyor? «Onlarla birlikte savaşanlar» ifadesi, topluluğun sınırları hakkında ne düşündürüyor?
2. Yirmi üçüncü madde, anlaşmazlıkların nereye götürüleceğini belirliyor. Bu madde, önceki bölümde gördüğümüz Yesrib'in iç durumuna nasıl bir cevap veriyor?
3. Wellhausen, metni kendi yorumuna göre paragraflara bölmüştür; başka araştırmacılar farklı bölmeler önermiştir. Bir çevirmenin metni bölme biçimi, okurun belgeyi anlamasını nasıl etkileyebilir?

Tarihçiler Tartışıyor

• Moshe Gil (1974) — Belgenin sahiciliğini kabul etti; ama metinde Yahudilerin antlaşmanın eşit tarafı olarak değil, Arap boylarının himayesindeki gruplar olarak yer aldığını ve belgenin Yahudi kabilelerin vahadaki konumunu zayıflatan bir politikayı yansıttığını ileri sürdü.
• Frederick Denny (1977) — Belgedeki «ümmet» kelimesini Kur'an'daki kullanımıyla karşılaştırdı; belgede kelimenin, Yahudi grupları da kapsayan, daha geniş ve siyasal bir topluluğu anlattığını, yalnızca Müslümanları anlatan anlamın sonradan belirginleştiğini gösterdi.
• R. B. Serjeant (1978) — Belgenin tek bir metin değil, farklı zamanlarda yapılmış sekiz ayrı belgenin bir araya getirilmesi olduğunu savundu; Yesrib'in kutsal alan ilan edilmesini, Güney Arabistan'daki kutsal alan geleneğiyle karşılaştırdı.
• Michael Lecker (2004) — Belgeyi satır satır, Medine'nin boy ve mahalle bilgisiyle birlikte inceledi; belgenin hicretten kısa süre sonra, Bedir'den önce düzenlendiğini ve Medine'nin Arap boylarını ve onlara bağlı Yahudi grupları kapsadığını savundu.

Bu tartışma, tek bir belge üzerinden üç ayrı soruyu ortaya koyuyor. Birincisi tarih sorusudur: belge ne zaman yazıldı, ve tek bir anda mı? Lecker onu erken bir tarihe yerleştirirken, Serjeant farklı zamanlarda yapılmış anlaşmaların bir araya getirildiğini düşünüyor. İkincisi kapsam sorusudur: belgede kimler vardı, kimler yoktu? Gil ile Lecker, Yahudi grupların belgedeki yerini farklı biçimlerde yorumluyor. Üçüncüsü kavram sorusudur: belgedeki «ümmet» neyi anlatıyordu? Denny'nin çalışması, bir kelimenin anlamının kendi çağında okunması gerektiğini hatırlatıyor. Bu tartışmaların hiçbiri, belgenin sahiciliğini sorgulamıyor; tarihçilerin geniş çoğunluğu, belgenin yedinci yüzyıla ait olduğunu kabul ediyor.

Derine İn

Medine Vesikası, erken İslam tarihinin en çok incelenen metinlerinden biridir; bunun nedeni, bu dönemden kalan ve bir anlatı değil bir belge olan az sayıdaki metinden biri olmasıdır. Önceki bölümlerde gördüğümüz gibi, Hz. Muhammed'in hayatına dair bilgilerimizin çoğu, olaylara sonraki kuşakların gözünden bakan anlatılardan gelir. Vesika da İbn İshak aracılığıyla bize ulaşır; ama anlatıdan farklı olarak, bir belgenin dilini ve kaygılarını taşır. Wellhausen'in gerekçesinin temeli de budur: belgedeki kaygılar, sonraki kuşakların kaygılarına benzemez.

Belgenin metin tarihi de ilginçtir. İbn İshak metni tam olarak verir; dokuzuncu yüzyılın başında yazan Ebu Ubeyd'in mali konulara dair Kitabü'l-Emval adlı eserinde de, küçük farklarla bir başka metni vardır. İki metin arasındaki farklar, belgenin tek bir yazılı nüshadan değil, farklı aktarım yollarından geldiğini düşündürür. Tarihçiler bu farkları karşılaştırarak metnin daha eski biçimini kurmaya çalışır.

Belgenin adlandırılması da bir yorumdur. Türkçede «vesika», yani belge; Arapça kaynaklarda «kitab» ya da «sahife», yani yazı ya da sayfa diye anılır. Batı dillerinde ise modern dönemde «anayasa» adıyla anılmaya başladı. Muhammad Hamidullah, 1941'de yayımladığı bir çalışmada belgeyi «dünyanın ilk yazılı anayasası» diye nitelemişti. Bu adlandırma, belgenin önemini vurgular; ama tarihçilerin çoğu, belgenin kendi çağındaki niteliğini, yani kabileler arası bir antlaşmalar metni olduğunu gözden kaçırmamak için daha temkinli adlar kullanmayı tercih eder.

«Devlet» kelimesi de dikkatle kullanılmalıdır. Modern siyaset biliminde devlet, belirli bir toprak üzerinde meşru güç kullanma tekelini elinde tutan bir örgüt olarak tanımlanır. Medine'de böyle bir tekel henüz yoktu; boylar kendi kan bedelini ödemeye, kendi tutsaklarını kurtarmaya devam ediyordu. Ama belge, bu tekelin ilk adımlarını atar: boylar arasındaki kan davalarını ortak bir makama bağlar, bir savaş ve barış kararını topluluğun ortak kararı yapar ve Yesrib vadisini kutsal, yani iç savaşın yasak olduğu bir alan ilan eder. Bu yüzden kimi tarihçiler, Medine'deki düzeni bir «devlet» değil, bir «topluluk» ya da «konfederasyon» olarak anmayı tercih eder. Kimileri ise, sonraki on yılda bu yapının hızla bir devlete dönüştüğünü vurgular.

Son olarak, belgenin Yahudi gruplarla ilgili maddeleri, sonraki yılların olaylarıyla birlikte okunduğunda farklı bir anlam kazanır. Sonraki bölümde göreceğimiz savaş yıllarında, Medine'deki Yahudi kabilelerle ilişkiler giderek bozuldu. Bu yüzden belgenin maddeleri, kimi zaman sonradan olanların ışığında, bir başlangıçtaki iyi niyetin ya da tersine bir başlangıçtaki güvensizliğin kanıtı olarak okunmuştur. Tarihçinin işi, belgeyi önce kendi anında, sonra sonraki olaylarla birlikte okumak ve bu iki okumayı birbirine karıştırmamaktır.

Belgenin çevirisi de başlı başına bir yorum işidir. Wellhausen, kendi çevirisinin dipnotlarında, kendisinden önceki iki Alman çevirmenin, Sprenger ile Krehl'in, bazı maddeleri yanlış anladığını tek tek gösterir. Örneğin göçmenlerin «kendi hâllerinde kalacağı» ifadesini, Wellhausen yerel bir mahalle olarak değil, bir boyun kendi yükümlülüklerini sürdürmesi olarak okur; çünkü ona göre göçmenler Medine'de ayrı bir mahallede değil, ensarın arasında dağınık olarak yaşıyordu. Tek bir kelimenin nasıl okunduğu, belgenin anlattığı toplumsal düzenin resmini değiştirebilir.

Uzman Notu

Temel literatür

• Julius Wellhausen, Skizzen und Vorarbeiten, IV. Heft: Medina vor dem Islam; Muhammads Gemeindeordnung von Medina (Berlin: Georg Reimer, 1889).
• Moshe Gil, «The Constitution of Medina: A Reconsideration», Israel Oriental Studies 4 (1974), 44–76.
• Frederick M. Denny, «Ummah in the Constitution of Medina», Journal of Near Eastern Studies 36 (1977), 39–47.
• R. B. Serjeant, «The Sunnah Jāmiʿah, Pacts with the Yathrib Jews, and the Taḥrīm of Yathrib: Analysis and Translation of the Documents Comprised in the So-Called "Constitution of Medina"», Bulletin of the School of Oriental and African Studies 41 (1978), 1–42.
• Michael Lecker, The "Constitution of Medina": Muhammad's First Legal Document (Princeton: Darwin Press, 2004).
• J. M. Rodwell (çev.), The Koran (Londra: Williams and Norgate, 1861).

Arşiv ve kaynak

Wellhausen'in çevirisine ve uzun yorumuna, 1889 basımının Internet Archive'daki taramasından ulaşılabilir. Belgenin Arapça metni, İbn Hişam'ın siyerinin basımlarında yer alır; Türkçe çevirileri, siyer çevirilerinde ve Hamidullah'ın eserlerinde bulunur. 2016 Marakeş Bildirgesi'nin metni, bildirgeyi düzenleyen kuruluşların sitelerinde yayımlanmıştır.

Açık sorular

• Medine Vesikası tek bir belge midir, yoksa farklı zamanlarda yapılmış anlaşmaların derlemesi mi?
• Vahanın büyük Yahudi kabileleri belgenin tarafı mıydı, yoksa ayrı anlaşmalarla mı bağlanmıştı?
• Medine'deki düzeni anlatmak için «devlet», «topluluk» ya da «konfederasyon» kavramlarından hangisi daha uygundur?

Mini sınav

1. (Hedef 1) Geleneğe göre Medine'de namaza çağırma görevini ilk üstlenen kişi kimdir? A) Abdullah b. Übeyy B) İbn İshak C) Bilal D) Mus'ab b. Umeyr
2. (Hedef 1) Geleneğin aktardığına göre 624'te namazın yönü nereden nereye çevrildi? A) Kudüs'ten Kâbe'ye B) Kâbe'den Kudüs'e C) Medine'den Mekke'ye D) Taif'ten Mekke'ye
3. (Hedef 2) Medine Vesikası'na göre taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nereye götürülecekti? A) Boyların yaşlılar meclisine B) Tanrı'ya ve Muhammed'e C) Mekke'deki Kureyş önderlerine D) Yahudi kabilelerin hakemlerine
4. (Hedef 2) Belgeye göre boylar kan bedeli konusunda nasıl davranacaktı? A) Kan bedeli kaldırılacaktı B) Kan bedelini Mescid-i Nebevi ödeyecekti C) Yalnızca göçmenler ödeyecekti D) Her boy eskiden olduğu gibi kendi içinde ödemeye devam edecekti
5. (Hedef 3) Medine Vesikası'nın farklı zamanlarda yapılmış sekiz ayrı belgeden oluştuğunu savunan tarihçi kimdir? A) R. B. Serjeant B) Frederick Denny C) Moshe Gil D) Michael Lecker

Açık uçlu soru

(Hedef 3) «Medine'de kurulan düzene bir devletin başlangıcı denebilir mi?» sorusunu tartış. Cevabında Medine Vesikası'nın birinci, yirmi üçüncü ve otuz dokuzuncu maddelerini, mescidin ve pazarın rolünü ve kıble değişikliğini kullan; Gil, Denny, Serjeant ve Lecker'den ikisinin görüşlerini karşılaştır.

Cevaplar

1. C — Bu görevi ilk üstlenen Bilal'dir.
2. A — Kıble, geleneğe göre Kudüs'ten Kâbe'ye çevrildi.
3. B — Anlaşmazlıklar Tanrı'ya ve Muhammed'e götürülecekti.
4. D — Her boy kan bedelini eskiden olduğu gibi kendi içinde ödeyecekti.
5. A — Bu görüş R. B. Serjeant'a aittir.

Kapsamlı bir cevap, Medine Vesikası'nın eski kabile yükümlülüklerini koruyup onların üstüne ortak bir hakemlik, savunma ve barış-savaş kararı düzeni kurduğunu açıklar. Birinci maddedeki «tek ümmet» ifadesini, yirmi üçüncü maddedeki hakemlik makamını ve otuz dokuzuncu maddedeki kutsal vadiyi örnek olarak kullanır. Mescidin ve pazarın, topluluğun dinsel, siyasal ve ekonomik merkezlerini bir araya getirdiğini, kıble değişikliğinin ise topluluğa ayrı bir kimlik kazandırdığını belirtir. İyi bir cevap, bu düzenin ordu, bürokrasi ve düzenli vergi açısından henüz modern anlamda bir devlet olmadığını da kabul eder ve tarihçilerin belgenin tarihi, kapsamı ve «ümmet» kavramı üzerine farklı görüşlerini değerlendirir.

Sonraki bölüme köprü

Medine Vesikası, Kureyş'e ve ona yardım edenlere koruma verilmeyeceğini söylüyordu; Mekke ile Medine arasındaki gerilim, belgenin maddelerine bile yansımıştı. İslam geleneğine göre, hicretten iki yıl sonra bu gerilim, Bedir kuyuları yakınında Mekke'nin bir kervanı yüzünden açık bir çatışmaya dönüştü; bunu Uhud'da ve Medine'nin çevresine kazılan bir hendek önünde yeni karşılaşmalar izledi. Sonraki bölüm bu üç çatışmayı ele alıyor: küçük bir topluluk, çok daha güçlü bir kentle nasıl savaşabildi, ve bu savaşlar Medine'deki düzeni nasıl değiştirdi?