Komik hikâye anlatıcılığı

Olay, “Başıma bir şey geldi”dir. Hikâye, bir karakterin bir şey istediği, engelle karşılaştığı ve değişen koşullarda seçim yaptığı düzenlenmiş anlatıdır.

Temel hikâye omurgası:

1. Başlangıç durumu: Hayat nasıldı?
2. İstek: Anlatıcı ne istiyordu?
3. Tetikleyici olay: Düzeni ne bozdu?
4. Engeller: Ne zorlaştı?
5. Seçimler: Anlatıcı ne yaptı?
6. Zirve: En yüksek baskı veya en önemli karar
7. Sonuç: Dış dünyada ne değişti?
8. Anlam: Anlatıcının görüşü nasıl açığa çıktı?

Stand-up hikâyesinde bu omurganın üzerine düzenli gülme noktaları yerleştirilir.

Komedyen hem geçmişteki olayın içindedir hem de bugünden onu yorumlar.

• O zamanki ben: Sonucu bilmez; dürtüsel, saf veya korkmuş olabilir.
• Bugünkü ben: Olayı çerçeveler, bilgi verir ve görüş sunar.

Bu iki ses arasındaki fark komedi üretir.

O zaman bunun romantik bir jest olduğunu düşünmüştüm. Şimdi güvenlik kamerası açısından bakınca daha çok delil bırakmışım.

Özet

Zamanı hızla geçirir: “Üç hafta boyunca her gün aradım.”

Sahne

Belirli anı ayrıntılı oynar: “Dördüncü gün telefonu açtı ve yalnızca nefesimi duydu.”

Hikâyenin tamamını sahnelemek yavaşlatır; tamamını özetlemek duyguyu öldürür. Dönüm noktalarını sahnele, bağlantıları özetle.

Bir canlandırmada karakterler şu araçlarla ayrılabilir:

• Sahnenin farklı yönlerine bakış
• Farklı beden merkezi
• Konuşma hızı
• Cümle uzunluğu
• Kelime seçimi
• Statü
• Tekrarlanan hareket
• Karakterin temel isteği

Karikatürleştirme yapılabilir; ancak etnik köken, engellilik veya konuşma farklılığını yalnızca aşağılayıcı taklide indirmek hem etik hem sanatsal olarak zayıftır. Davranış mantığı, aksan taklidinden daha kalıcıdır.

Hikâyedeki ayrıntı şu işlevlerden birini taşımalıdır:

• Mekânı hızla kurmak
• Karakteri göstermek
• Sonraki vuruşa ipucu bırakmak
• Gerilim yaratmak
• Duygusal ağırlık vermek
• Komik görüntü üretmek

“Duvar mavi renkti” ayrıntısı daha sonra kullanılmıyorsa gereksiz olabilir. “Doktorun masasında ‘Sakin olun’ yazan stres topu vardı ve onu doktor sıkıyordu” hem mekânı hem statü değişimini kurar.

Şakalar hikâyeyi sürekli durdurmamalı; olayın içinden çıkmalıdır.

Vuruş yerleri:

• Karakter ilk göründüğünde
• İstek açıklandığında
• Plan kurulduğunda
• Plan ilk bozulduğunda
• Her yükselen engelde
• Anlatıcının yanlış kararında
• Zirveden hemen önce gerilim boşaltmada
• Sonuç ve bugünkü yorumda

Gülme hattı

Metinde her planlı gülme anını işaretle. İki vuruş arasında uzun süre varsa bunun bilinçli gerilim veya duygusal yatırım olup olmadığını sor.

Duygusal bölüm, şakaların tamamen bırakılması anlamına gelmez. Mizah duyguyu küçümsemeden insanı savunmasızlığa yaklaştırabilir.

Üç ilke:

1. Duygusal gerçeği şaka uğruna inkâr etme.
2. En ağır anda seyirciye nefes alanı ver; fakat duygudan kaçmak için sürekli şaka yapma.
3. Hikâyenin sonunda “ders” açıklamak yerine değişimi görüntü veya davranışla göster.

• Anlatıcının isteği ilk üçte anlaşılmış mı?
• Engel yükseliyor mu, tekrar mı ediyor?
• Her karakter gerekli mi?
• Sonuç başta farkında olmadan açıklanmış mı?
• Zirve gerçekten en yoğun an mı?
• Bugünkü yorum yeni anlam getiriyor mu?
• Hikâye yalnızca “başına gelmiş ilginç olay” mı, yoksa persona ve tema mı taşıyor?

Üç ila beş dakikalık kişisel hikâye hazırla. En az:

• Bir açık istek
• Üç yükselen engel
• İki canlandırılan karakter
• Dakika başına en az iki planlı mizahi vuruş veya bilinçli açıklaması olan daha seyrek ritim
• Bir zirve
• Persona veya tema hakkında yeni bilgi veren sonuç bulunmalıdır.