Modül 5
26 mekanizma1 proje
Mekanizma, şakayı otomatik olarak komik yapan kalıp değildir. Bir düşünceyi dönüştürme aracıdır. Aynı varsayımı farklı mekanizmalarla işleyerek en özgün sürümü bulabilirsin.
Kurulum bir anlamı özellikle güçlendirir; vuruş başka ama uyumlu bir anlamı açar.
Yeni işimde herkes “Burada aile gibiyiz” dedi. Haklılarmış; görev dağılımı belirsiz, sınırlar yok ve kimse terapiye gitmiyor.
Teknik: İlk yorumu yeterince inandırıcı kur. İkinci yorum için gereken ipucunu açık etmeden yerleştir.
Yaygın hata: Sonucun rastgele olması. Sürpriz vardır ama geriye dönük mantık yoktur.
İlk iki öğe örüntü kurar, üçüncü öğe örüntüyü bozar veya büyütür.
Bu yıl düzenli uyuyacağım, sağlıklı besleneceğim ve bu hedefleri gelecek yıl daha gerçekçi yazacağım.
Üç öğe her zaman zorunlu değildir. İlke şudur: örüntü kur, örüntüyü doğrula, örüntüyü kır.
Bu mekanizmayı kullanan 6 örnek
Gerçek bir duygu veya sonucu ölçüsüz büyütür.
Kargom iki gün gecikti. Üçüncü gün fotoğrafını bastırıp mahalleye “Kayıp” ilanı astım.
Abartının güçlü olması için çekirdekte tanınabilir bir sabırsızlık bulunmalıdır.
Bu mekanizmayı kullanan 10 örnek
Büyük olayı küçük, bürokratik veya sakin bir dille anlatır.
Evde küçük bir iletişim sorunu yaşadık. Şu an avukatlarımız birbirleriyle gayet iyi anlaşıyor.
Sunum çoğu zaman düz ve sakin olduğunda etki artar.
Bu mekanizmayı kullanan 6 örnek
Bir alanın ilişki yapısını başka alana taşır.
Formül:
A, B’ye benziyor; çünkü ikisinde de C ilişkisi var.
Örnek:
Aile grubundan çıkmak, küçük bir ülkeden bağımsızlık ilan etmek gibi. Teknik olarak mümkün; sonrasında ekonomik yaptırım var.
Yüzey benzerliği yerine ilişki benzerliği ara. “İkisi de büyük” zayıf; “ikisinde de çıkma hakkın var ama bedeli statü kaybı” daha verimlidir.
Bu mekanizmayı kullanan 11 örnek
İki şeyi aynı ölçekte karşılaştırarak birinin saçmalığını görünür kılar.
Telefonum yüzümü benden hızlı tanıyor. Ben aynaya bakınca hâlâ “Bugün ne yaşamışız?” diye sistem güncellemesi bekliyorum.
Bu mekanizmayı kullanan 10 örnek
Neden-sonuç, avcı-av, öğretmen-öğrenci veya güçlü-zayıf rolleri yer değiştirir.
Kediyi sahiplendiğimi sanıyordum. Meğer ev görüşmesini geçen bendim.
Bu mekanizmayı kullanan 12 örnek
Mecaz, deyim veya sosyal kalıp gerçek anlamıyla ele alınır.
Patron “Kapım her zaman açık” dedi. Haklı; işten çıkarılanlar kapatmaya fırsat bulamıyor.
Bu mekanizma yalnızca kelime oyunu değil, kurumun ikiyüzlülüğünü gösteren görüş de taşıyabilir.
Bu mekanizmayı kullanan 7 örnek
Bir sözcük veya ifade iki anlam arasında kaydırılır.
İlişkimizde alan istedim. Emlakçı üç oda bir salon gösterdi; şu ana kadar en yapıcı görüşme oydu.
Çifte anlamın anlaşılması için ilk anlam kuvvetli, ikinci anlam bağlamla uyumlu olmalıdır.
Bu mekanizmayı kullanan 6 örnek
Genel bir kavramı somut görüntüye dönüştürür.
Genel:
Babam teknoloji kullanamıyor.
Özgül:
Babam görüntülü aramada kamerayı tavana tutuyor. Onunla değil, evin elektrik tesisatıyla bağımız güçlendi.
Özgüllük; marka sıralamak değil, seyircinin zihninde görüntü, ses veya davranış yaratmaktır.
Bu mekanizmayı kullanan 5 örnek
Karakter doğru verilerden yanlış sonuç çıkarır ya da kusurlu bir kuralı tutarlı biçimde uygular.
Kitap okumak ömrü uzatıyormuş. Kalın kitapları satın alıyorum; okumaya zamanım olmadığı için şimdilik ölümsüzlüğe yatırım yapıyorum.
Karakter kendi mantığındaki hatayı fark etmiyorsa persona güçlenir.
Bu mekanizmayı kullanan 7 örnek
Yanlış veya bencil davranışa aşırı mantıklı savunma kurulur.
Alarmı ertelemiyorum; sabahki karar alma kasımı kademeli ısıtıyorum.
Nesne, kurum veya soyut kavrama amaç, duygu ve statü verilir.
Banka hesabım çok olgunlaştı. Para gelir gelmez “Sen bunu yönetemezsin” deyip kendi yoluna gidiyor.
Kişileştirme sonrası sor: Bu karakter nasıl konuşur, ne ister, kimden korkar?
Bu mekanizmayı kullanan 17 örnek
Komedi çoğu zaman kimin üstün, kimin muhtaç olduğuyla ilgilidir.
Restoranda garsona “Şef ne öneriyor?” dedim. Fiyatları görünce şefin benim için önerisi evde yemekmiş.
Statü dört yolla değişebilir:
Bu mekanizmayı kullanan 13 örnek
Komedyen kendi kusurunu mizahın nesnesi yapar. Seyirciyle güven kurabilir; ancak sürekli öz-aşağılama karakteri tek boyutlu ve yorucu kılabilir.
Zayıf yaklaşım:
Ben çok aptalım.
Güçlü yaklaşım:
Navigasyon “U dönüşü yapın” dedi. Ben de hayatımla ilgili ilk dürüst geri bildirimi aldığımı düşündüm.
Güçlü sürüm genel hakaret yerine kanıt, davranış ve görüş sunar.
Bu mekanizmayı kullanan 6 örnek
Komedyen sosyal olarak saklanması beklenen bir düşünceyi söyler.
Arkadaşlarım başarılarını anlatınca çok seviniyorum. Özellikle benden küçük değillerse.
İtirafın etkisi dürüstlük, risk ve tanınabilirlikten gelir. Yalnızca şoke edici olmak yeterli değildir.
Bu mekanizmayı kullanan 9 örnek
Sosyal olarak söylenenle düşünülen arasındaki fark canlandırılır.
Garson “Yemeği beğendiniz mi?” dedi. Dış sesim “Harikaydı” dedi; iç sesim hesabı delil torbasına koydu.
Bu mekanizma persona ve toplumsal nezaket üzerine güçlü bölümler üretir.
Olayın uzun vadeli veya geçmişteki sonucu beklenmedik biçimde gösterilir.
Çocukken “Büyüyünce istediğini yaparsın” dediler. Meğer büyüyünce istediğim şey hiçbir şey yapmamak olacakmış.
Bu mekanizmayı kullanan 7 örnek
Küçük bir olay büyük kurum diliyle veya büyük olay küçük ev diliyle anlatılır.
Evde Wi-Fi kesildi. İlk beş dakika teknik destek, onuncu dakika kriz masası, on beşinci dakika aile içi diplomatik ilişkiler tamamen çöktü.
Bu mekanizmayı kullanan 11 örnek
Bir örüntü artan yoğunlukla sürdürülür. Her öğe öncekinin kopyası değil, yeni bir basamak olmalıdır.
Diyete başladım: önce şekeri bıraktım, sonra ekmeği bıraktım, en sonunda diyeti bırakarak listeyi tamamladım.
Bu mekanizmayı kullanan 5 örnek
Komedyen dar bir deneyimden büyük ve ciddi sonuç çıkarır.
İki kez meditasyon yaptım. Artık zihinsel dinginlik konusunda başlangıç seviyesinde bir kanaat önderiyim.
Bu mekanizmayı kullanan 5 örnek
Toplumsal bir kural gerçek ve eksiksiz uygulansaydı ortaya çıkacak saçmalık araştırılır.
Her ürün “Uzmanına danışın” diyor. Şampuan almadan önce dermatolog, ekonomist ve aile büyüklerinden oluşan kurul topluyorum.
Şaka yalnızca olayda değil, karakterin olaya verdiği özgün tepkidedir.
Olay:
Uçuş iptal edildi.
Olası personaya göre tepkiler:
Anlatmak yerine anı oynarsın. Canlandırma için:
Bir kişiyi taklit etmek için görünüşünü aşağılamak yerine davranış mantığını yakalamak daha güçlüdür.
Bu mekanizmayı kullanan 6 örnek
Komedyen şakanın yapısını, performansı veya seyircinin tepkisini malzemeye katar.
Bu şakanın çalışması için hepimizin ekonomiyi anlaması gerekiyor. Güzel; ben de ilk kez sizinle birlikte öğreneceğim.
Meta-komedi, zayıf şakayı sürekli açıklamak için kaçış kapısı olmamalıdır.
Bu mekanizmayı kullanan 5 örnek
Seyircinin biçimsel olarak beklediği şaka yerine düz, aşırı gerçekçi veya biçimi bozan sonuç sunulur. Etki, seyircinin şaka sözleşmesini tanımasına bağlıdır.
Anti-şaka gelişmiş bağlam kontrolü ister. Rastgele veya tembel bir sonuç, biçimsel oyun sayılmaz.
Tek bir varsayım seç. Aşağıdaki on sürümü yaz:
En komik olanı hemen seçme. Şunlara göre değerlendir:
Öğrenci aynı varsayımı en az altı farklı mekanizmayla işleyebilmeli; her sürümde mekanizma, görüş ve sürpriz açıkça görülebilmelidir.