Set listesi ve zaman payı

Açılış sahnesi

Sahnenin arkasında ışık yandı. Süren doldu.

Elinde iki bölüm daha var ve biri finalin.

Şimdi ne yapacaksın?

Yeni komedyenin cevabı şu: "Son şakama geldim." Sonra üç dakika daha konuşur.

O üç dakikanın bedelini kim ödüyor?

Senden sonra çıkacak komedyen. Salonun kapanış saati. Organizasyonu yapan kişi. Ve o gece seni ikinci kez sahneye çağırıp çağırmayacağına karar verecek olan herkes.

Beş dakikalık süre, beş dakikalık malzeme demek. Bu bir tavsiye değil, mesleğin temel şartlarından biri.

Ama asıl mesele şu: ışık yandığında ne yapacağını o an düşünemezsin.

Panikte iyi karar verilmiyor. Bunu önceden yazmış olman gerekiyor.

Ve set listesinin sekiz alanından ikisi tam olarak bunun için var.

Bu derste ne olacak

Önce set listesinin ne olmadığını göstereceğiz: bir metin değil, bir gösterge paneli. Sonra sekiz alanı açacağız ve neden bu sekizi olduğunu göreceğiz. Ardından acil durum alanlarına ayrı bir yer ayıracağız — kesilebilecek parçalar ve süre uyarısında gidilecek final. Sonra süreyi aşmanın neden meslek etiği meselesi olduğunu konuşacağız. Ardından yirmi bir özgün örnekle set listelerini inceleyeceğiz. Ders bittiğinde sahneye elinde bir panelle çıkabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir uçağın kokpitine bak.

Yüzlerce gösterge var ama pilot uçarken hepsini okumuyor. Birkaç tanesine bakıyor ve gerisi arka planda duruyor.

Şimdi kritik olan şey: göstergelerin bir kısmı yalnız bir şey ters gittiğinde işe yarıyor.

Normal uçuşta yakıt uyarısı hiçbir şey yapmıyor. Ama gerektiğinde, düşünmeye vakit olmadığında, orada duruyor.

Set listesi bir kokpit.

Sahnede metin okuyamazsın — okuyamayacağını da biliyorsun. Elindeki kâğıda bir saniyeliğine bakıp devam edeceksin.

Bu yüzden set listesi bir metin değil. Bir saniyede okunacak biçimde yazılmış bir panel.

Şimdi benzetmeyi kırayım. Kokpitte göstergeler standarttır; her pilot aynı paneli okur. Set listesi ise kişiseldir — senin neyi unuttuğuna göre yazılır.

Bazı komedyenler ilk cümleleri unutur, bazıları sırayı. Kendi panelini kendi unutmalarına göre kur.

Ama sekiz alanın ikisi herkes için zorunlu ve nedenini birazdan göreceğiz.

Mekanizma

Sekiz alan var.

Bölüm başlığı. Kendi kısaltman. "Kombi", "aile grubu", "kendin öde". Uzun yazma; sahnede okunmayacak.

Hedef süre. Her bölümün kaç saniye süreceği. Toplamı hesaplaman ve sahnede nerede olduğunu bilmen için.

İlk cümle. Bölümü başlatan tam cümle. Bu alan, en çok unutulan şeyi tutuyor — bölümün ortasını hatırlarsın, başını hatırlamazsın.

Son cümle. Bölümün çıkışı. İki işi var: bölümü bitirmeni sağlıyor ve bir sonrakine geçişi kuruyor.

Ana vuruşlar. Bölümdeki iki üç kilit cümle. Hepsi değil — atlarsan fark edeceğin olanlar.

Yeniden çağırma işaretleri. Bu bölümde kurulan ya da çağrılan öge. Dokuzuncu derste kurduğumuz sistem, sahnede bu işaretlerle çalışıyor.

Ve son iki alan farklı bir iş yapıyor.

Kesilebilecek parçalar. Süre daralırsa hangi cümleler ya da hangi ek vuruşlar atılabilir?

Süre uyarısında gidilecek final. Işık yandığında hangi cümleye atlayacaksın?

Bu ikisi, set listesinin en çok atlanan ve en çok işe yarayan alanları.

Nedeni basit: ışık yandığında düşünemezsin.

Sahnede süre uyarısı gördüğünde beyninin yapabildiği tek şey, önceden yazılmış bir talimatı uygulamak. Karar veremezsin — panikteki bir kafa yeni bir plan kurmuyor.

Bu yüzden iki soruyu masada cevaplarsın.

Birinci soru: hangi parçalar kesilebilir? Genellikle ek vuruşlar. Bir bölüm ana vuruşuyla ayakta duruyorsa üç ek vuruş atılabilir ve bölüm hâlâ çalışır. On beş saniye kazanırsın.

İkinci soru: ışık yandığında nereye atlayacaksın? Finaline giden en kısa yol nedir?

Pratik biçim şu: finalin öncesine tek cümlelik bir köprü yaz ve set listesinin sonuna koy. Işık yandığında o cümleyi söylersin, finali söylersin, çıkarsın.

Kırk saniye. Ve seyirci hiçbir şeyin ters gittiğini anlamaz.

Şimdi süre meselesine geliyoruz ve bu bir teknik konu değil.

Verilen süreyi aşmamak, profesyonel davranışın temel şartlarından biri.

Beş dakikalık süre, beş dakikalık malzeme demek. "Son şakaya geldim" diyerek fazladan üç dakika kullanmak, diğer sanatçıların ve organizasyonun hakkını ihlal eder.

Bunu açık söylemek gerekiyor, çünkü yeni komedyenler bunu bir sertlik ya da bir formalite sanıyor.

Değil. Bir gecede sekiz komedyen varsa ve her biri üç dakika aşarsa, gösteri yirmi dört dakika uzuyor. Son çıkanlar boşalmış bir salona konuşuyor. Ve o kişiler senin arkadaşların.

Süreyi aşmak bir yetenek sorunu değil, bir hazırlık sorunu. Ve hazırlığın adı set listesi.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birinci katman, panelin fiziksel biçimi.

Set listesi genellikle bir kâğıda yazılır ve yere ya da tabureye konur.

Telefon kullanılabilir ama iki sorunu var: ekran kararıyor ve seyirci telefona bakmanı fark ediyor. Kâğıt görünmüyor.

Yazı büyük olmalı. Sahne ışığında küçük yazı okunmuyor ve okumaya çalışmak bir saniye yerine üç saniye alıyor.

İkinci katman, panelin ne zaman yazılacağı.

Set listesi provadan sonra yazılır, önce değil.

Nedeni şu: hangi bölümü unuttuğunu ancak prova ederken öğrenirsin. Provada takıldığın yerler panelde yazılır; takılmadığın yerler yazılmaz.

Bu, paneli kısaltıyor — ve kısa panel sahnede okunabilen paneldir.

Üçüncü katman, sürenin sahnede takibi.

Kaç dakika geçtiğini nasıl bilirsin?

Üç yol var. Sahnede saat varsa ona bakarsın. Telefonunu kronometreyle tabureye koyarsın. Ya da işaretli bölüm yöntemi: setinin ortasındaki bölümü işaretlersin ve oraya geldiğinde sürenin yarısı geçmiş olmalı.

Üçüncüsü en pratiği, çünkü hiçbir alet istemiyor ve sahnede dikkat dağıtmıyor.

Dördüncü katman, süre uyarısının biçimleri.

Mekâna göre değişiyor: ışık, sunucunun elini kaldırması, arkadaki kişinin işaret vermesi.

Sahneye çıkmadan önce sormalısın: uyarıyı nasıl vereceksiniz ve kaç dakika kala?

Bu soru bir profesyonellik göstergesi ve sorulmadığında sürpriz kaçınılmaz. Uyarının biçimini bilmeyen komedyen, uyarıyı fark etmeyebilir.

Beşinci katman, panelin uzun formatta değişmesi.

Beş dakikalık set tek kâğıda sığıyor ve bir bakışta okunuyor. Kırk beş dakikalık gösteride aynı biçim işlemiyor — sekiz alanlı elli satır, sahnede taranamaz.

Uzun formatta panel iki katmana ayrılıyor. Üstte perde başlıkları ve her perdenin hedef süresi; altta yalnız o perdenin bölümleri.

Sahnede baktığın şey üst katman oluyor: hangi perdedeyim, ne kadar kaldı. Alt katmana ancak bir bölümü unuttuğunda bakıyorsun.

Ve acil durum alanları perde başına bir tane yazılıyor, set başına değil. Çünkü uyarı hangi perdede gelirse oradan çıkacaksın.

Altıncı katman, süre disiplininin kariyer etkisi.

Bu ders bir etik ders değil ama sonucu somut.

Organizasyon yapan kişiler süreyi aşan komedyenleri hatırlıyor ve tekrar çağırmıyor. Ve bunun nedeni komedinin kalitesi değil.

Bir gecede sekiz kişi varsa program bir zincir. Bir halka uzarsa arkadakiler bedelini ödüyor ve organizatör bunu bir kez yaşıyor.

Tersi de doğru: tam süresinde inen bir komedyen, orta kalitede bir set yapsa bile tekrar çağrılıyor. Çünkü güvenilir.

Bu, kariyerin ilk yıllarında sanılandan çok daha belirleyici.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Set listesi bir metin değil, bir panel: sahnede bir saniyede okunacak biçimde yazılır. Her bölüm tek satır, satırda en fazla altı kelime.

Sekiz alan var: bölüm başlığı, hedef süre, ilk cümle, son cümle, ana vuruşlar, yeniden çağırma işaretleri, kesilebilecek parçalar ve süre uyarısında gidilecek final.

Son ikisi acil durum alanları ve normal bir sette hiç okunmazlar. Ama ışık yandığında düşünemezsin — panikteki kafa yeni plan kurmaz, yalnız yazılmış talimatı uygular.

Kesilecek şey bölüm değil, parçadır. Ek vuruş zinciri atılır, ana vuruş kalır; bölüm çalışmaya devam eder.

Panel provadan sonra yazılır, çünkü neyi unuttuğunu ancak prova ederken öğrenirsin.

Ve süre disiplini bir formalite değil: beş dakikalık süre beş dakikalık malzeme demektir. Aşan kişi, kendisinden sonra çıkacak arkadaşlarının süresini kullanıyordur.

Sonraki derse köprü

Modülün son birimi bir proje.

On dakikalık bir set kuracaksın — beş dakikanın iki katı ama on beş dakikanın altı. Ve içinde bu modülün her dersinden bir iz olacak: açılış, sıralama, çağırma, geçiş, final ve süre planı.