Modül 7 projesi — kişisel hikâye

Açılış sahnesi

Altıncı modülün projesi doksan saniyeydi. Bu proje üç ila beş dakika.

Süre iki katından fazla arttı ama asıl fark uzunluk değil.

Doksan saniyelik bölüm tek bir varsayımın etrafında duruyordu. Seyirci bir fikri dinliyordu ve gülme, dinlemenin tek nedeniydi.

Üç dakikalık hikâyede ikinci bir neden var: sonucu merak ediyor.

Ve bu, bir şeyi mümkün kılıyor. Altı koşuldan biri, akademide ilk kez, bilinçli olarak reddedilebilir.

Koşul şöyle yazılmış: dakika başına en az iki planlı mizahi vuruş — veya bilinçli açıklaması olan daha seyrek ritim.

O "veya" bu projenin en önemli kelimesi.

Çünkü bir kuralı yerine getirmek bir beceridir; bir kuralı neden yerine getirmediğini bilmek daha büyük bir beceri. Ve bu proje ilk kez ikincisini ölçüyor.

Bu derste ne olacak

Önce altı koşulu tanıtacağız ve dördüncü koşuldaki istisnayı ayrı ele alacağız. Sonra üç dakikanın doksan saniyeden yapısal olarak neden farklı olduğunu göstereceğiz. Ardından tek bir hikâyeyi baştan sona kuracağız ve her adımda hangi koşulun karşılandığını işaretleyeceğiz. Sonra hikâyeyi altı koşulla denetleyeceğiz. Ardından yirmi bir özgün örnekle projeyi izleyeceğiz. Ders bittiğinde kendi hikâyeni yazıp kendi kendine not verebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir müzik parçası düşün.

Kısa bir parçada her saniye bir şey olmalı. Duraklama lüks; dinleyicinin ilgisini tutan tek şey hareketin kendisi.

Uzun bir parçada durum değişiyor. Sessizlik bir araç oluyor, çünkü dinleyici artık bir yapı takip ediyor ve o yapı boşluğu taşıyor.

Aynı sessizlik, iki farklı uzunlukta iki farklı anlam.

Doksan saniyelik bölüm ile üç dakikalık hikâye arasındaki fark bu.

Bölümde gülmesiz on beş saniye bir kusurdur. Hikâyede gülmesiz otuz saniye bir yatırım olabilir — çünkü seyirci bir sonucu bekliyor ve bekleme onu tutuyor.

Şimdi benzetmeyi kırayım. Müzikte uzunluk tek başına yapı getirmez; kötü bir uzun parça da vardır. Hikâyede de öyle: üç dakika kendiliğinden merak üretmiyor. Merak, birinci koşuldan geliyor — açık bir istekten.

İstek yoksa üç dakika, doksan saniyeden daha kötüdür. Uzunluk bir avantaj değil, bir emanet.

Mekanizma

Altı koşul şunlar.

Birincisi: bir açık istek. Yedinci modülün birinci dersinin çekirdeği. Ölçüsü şu — hikâyenin ilk üçte birinde seyirci neyin peşinde olduğunu biliyor mu?

İkincisi: üç yükselen engel. Doksan saniyelik bölümde iki engel yeterdi; burada üç isteniyor ve üçüncüsü ikincisinden büyük olmalı. Bu koşul en çok tekrar üretilerek ihlal ediliyor.

Üçüncüsü: iki canlandırılan karakter. Dördüncü dersin uygulaması. Dikkat: iki karakter, iki isim demek değil. Canlandırılan karakter, sesi ve bedeni ayrılmış olan karakterdir.

Dördüncüsü: dakika başına en az iki planlı vuruş — veya bilinçli açıklaması olan daha seyrek ritim.

Beşincisi: bir zirve. Tek. İki zirve iki hikâye demektir ve üç dakikada iki hikâye anlatılmaz.

Altıncısı: persona veya tema hakkında yeni bilgi veren sonuç. Yedinci dersin üçüncü ilkesi burada ölçülüyor — ders açıklamadan değişimi göstermek.

Şimdi dördüncü koşula dönelim, çünkü akademideki ilk gerekçeli sapma orada.

Üç dakikalık bir hikâyede en az altı planlı vuruş isteniyor. Bu, dakikada iki demek.

Ama koşul bir kapı bırakıyor: daha seyrek bir ritim seçebilirsin, eğer bilinçli bir açıklaman varsa.

Meşru açıklamalar nelerdir? Yedinci modülün altıncı dersinde ikisini kurmuştuk: bilinçli gerilim ve duygusal yatırım.

Üçüncü bir açıklama yok. "Malzeme bulamadım" bir açıklama değil, bir eksiktir.

Ve açıklama yazılı olmalı. Kafada tutulan bir gerekçe, gerekçe değildir — çünkü sonradan uydurulabilir ve sonradan uydurulan her şey doğru görünür.

Pratik biçim şu: gülme hattını çıkar, en uzun aralığı işaretle, yanına gerekçeyi yaz. Bir cümle yeter. O cümle yoksa aralık bir kusurdur.

Son olarak süre meselesi.

Üç ila beş dakika geniş bir aralık ve nedeni var: hikâyenin uzunluğunu içeriği belirler, senin tercihin değil.

Üç engelli, iki karakterli bir hikâye üç dakikadan kısa anlatılamaz. Aynı hikâye beş dakikayı geçiyorsa büyük ihtimalle bir bağlantı sahnelenmiştir — üçüncü dersin kuralı ihlal edilmiştir.

Örneklerden okuma

Şimdi bir projeyi baştan sona kuralım. Konu ilk stand-up gecesi.

Bölüm bitti: yaklaşık üç dakika, altı vuruş, iki canlandırılan karakter, üç yükselen engel, tek zirve. Şimdi denetleyelim.

Usta katmanı

Birinci katman, projenin sırası.

Hikâyeyi modülün ders sırasıyla kur: omurga, iki ses, sahne-özet, karakterler, ayrıntılar, gülme hattı, duygu dengesi, kontrol.

Sonra altı koşulu uygula. Altıncı modülde olduğu gibi liste bir teşhis aracı: zorlayarak karşıladığın koşul, atladığın dersi işaret ediyor.

İkinci katman, sürenin ölçülmesi.

Üç ila beş dakika kâğıtta tahmin edilemez. Kaydet ve ölç.

Ve bu projede bir tuzak var: hikâye anlatırken duraklamalar bölümdekinden uzundur. Kâğıtta üç dakika sanılan bir metin sahnede dört dakika sürebilir — çünkü sahneler yavaşlıyor ve canlandırmalar zaman alıyor.

Yani bu projede metin kısa yazılır. Sahne onu uzatır.

Üçüncü katman, iki karakterin seçimi.

Koşul iki canlandırılan karakter istiyor ve seçim önemli.

En verimli ikili şudur: biri dışarıdan bir kişi, biri o zamanki sen. Dışarıdaki kişi olayı getirir; geçmişteki sen ona tepki verir ve tepki hem şaka hem karakter bildirimi olur.

İki dış karakter seçmek daha zordur, çünkü ikisi de senin dışında durur ve hikâye bir gözlem anlatısına kayar.

Dördüncü katman, dördüncü koşulun dürüst uygulanması.

Gerekçeli sapma bir kaçış kapısı değil ve kendini kandırmak kolay.

Sınama şu: gerekçeyi yazdıktan sonra bir gün bekle ve tekrar oku. Hâlâ ikna edici mi?

İkinci sınama daha sert: aynı gerekçeyi başka birinin hikâyesi için kabul eder miydin? Etmeyeceksen kendi hikâyende de geçerli değildir.

Beşinci katman, projenin üç kez yapılması.

Altıncı modülde söylediğimiz burada da geçerli ve daha da önemli: bu projeyi üç farklı hikâyeyle yap.

Birinci hikâyede yapıyı öğrenirsin. İkincisinde hızlanırsın. Üçüncüsünde bir şey fark edersin — üç hikâyenin de aynı isteği taşıdığını.

Çünkü kendi hikâyelerin rastgele seçilmiyor. Hep aynı arzunun etrafında dönüyorsun ve o arzu, üçüncü modülde kurmaya çalıştığın personanın gerçek çekirdeği.

Üç hikâye yazmadan bunu göremezsin. Bu, modülün en kalıcı çıktısı.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Bu proje doksan saniyelik bölümden yalnız uzunlukla ayrılmıyor. Hikâyede seyircinin ikinci bir ilgisi var — sonucu merak ediyor — ve bu, gülmesiz aralıkları taşınabilir kılıyor.

Altı koşul: açık istek, üç yükselen engel, iki canlandırılan karakter, dakika başına iki vuruş, tek zirve, persona hakkında yeni bilgi veren sonuç.

Dördüncü koşul akademideki ilk gerekçeli sapmayı içeriyor. Daha seyrek ritim seçilebilir ama gerekçe yazılı olmalı ve yalnız iki gerekçe meşru: bilinçli gerilim ve duygusal yatırım.

Üç engel sayı değil, yükselme demektir. İki canlandırılan karakter iki isim değil, sesi ve bedeni ayrılmış iki kişi demektir.

Uzunluk kendiliğinden merak üretmez; merak açık istekten gelir. Uzunluk bir avantaj değil, bir emanettir.

Ve projeyi üç kez yap: üç hikâyenin de aynı isteği taşıdığını göreceksin, ve o istek personanın gerçek çekirdeği.

Sonraki derse köprü

Yedinci modül bitti. Elinde bir bölüm ve bir hikâye var.

Sekizinci modülde bunları bir arada düşüneceğiz: set mimarisi ve dramaturji. Beş dakikalık bir set nasıl dizilir, hangi bölüm nereye konur, geçişler nasıl kurulur ve bir gösteri neyle açılıp neyle biter?