İyi soru tasarımı

Açılış sahnesi

İki soru. Aynı komedyen, aynı oda, aynı gece.

Birinci soru: "Hayatınızda başınıza gelen en kötü şey neydi?"

Salon sessizleşiyor. Kimse cevap vermiyor. Biri sonunda bir şey söylüyor ve o şey gerçekten ağır — komedyen ne yapacağını bilemiyor.

İkinci soru: "Buraya gelirken en çok kim geç kaldı?"

Üç masadan birden ses geliyor. Bir grup birbirini gösteriyor. Gülme daha soru cevaplanmadan başlıyor.

İki soru arasındaki fark ne?

Birincisi büyük, ikincisi küçük.

Ve sezgiye aykırı olan şey burada: büyük soru büyük malzeme getirmiyor. Küçük soru getiriyor.

Çünkü küçük soru cevaplanabilir. Cevaplanabilir soru oyun açıyor; cevaplanamayan soru odayı kapatıyor.

Crowdwork'ün kalitesi sorunun kalitesiyle sınırlı.

Bu derste ne olacak

Önce iyi başlangıç sorusunun beş özelliğini kuracağız. Sonra bu beşinin neden birlikte çalıştığını göstereceğiz — biri eksikse diğerleri yetmiyor. Ardından iki örnek soruyu karşılaştıracağız ve farkın nereden geldiğini açacağız. Sonra soru bankası fikrine geleceğiz: doğaçlama görünen şey aslında hazırlık. Ardından yirmi bir özgün örnekle soruları inceleyeceğiz. Ders bittiğinde kendi soru listeni yapabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir kapı düşün ve elindeki anahtarı.

Anahtar kapıya uyuyorsa kapı açılıyor ve arkasında bir oda var.

Uymuyorsa kapı kapalı kalıyor ve arkasında ne olduğunu hiç göremiyorsun.

Soru bir anahtar.

Ve şu var: en büyük anahtar en çok kapıyı açmıyor. Doğru boyutta olan açıyor.

Şimdi ikinci bir şey: bazı kapılar açılmamalı.

"En kötü şey neydi" sorusu bir kapıyı açıyor ve arkasında bir yas, bir hastalık, bir kayıp olabiliyor. O kapı açıldığında kapatmak zor ve gösteri orada duruyor.

Yani soru tasarımı iki şeyi birden yapıyor: doğru kapıyı bulmak ve yanlış kapıyı açmamak.

Şimdi benzetmeyi kırayım. Anahtar kapıyı açar ve işi biter.

Soru yalnız açmıyor; ne bulacağını da belirliyor. Aynı kişiye iki farklı soru sorsan iki farklı insan çıkıyor.

Mekanizma

Beş özelliği tek tek açalım.

Birincisi: tek bilgi ister.

Bir soru, bir bilgi. "Ne iş yapıyorsun?" tek bilgi istiyor.

"Ne iş yapıyorsun ve buraya nasıl geldin?" iki bilgi istiyor ve seyirci ikisine de yarım cevap veriyor.

Neden bu kadar hassas? Çünkü seyirci sahnede konuşmaya alışkın değil. Kaygılı bir kişi karmaşık bir soruyu tam işleyemiyor.

İkincisi: kısa cevaplanabilir.

Cevap bir cümlede verilebilmeli.

Uzun cevap iki sorun üretiyor. Zaman gidiyor ve odanın dikkati dağılıyor. Ve dinleme adımı zorlaşıyor: uzun cevapta kanca bulmak, kısa cevapta kanca bulmaktan zor.

Kısa cevap ayrıca kişi için de kolay. "Ne zamandır birliktesiniz" sorusunun cevabı iki kelime ve verilmesi risksiz.

Üçüncüsü: çok özel veya travmatik değildir.

Bu, açılıştaki iki sorunun ayrıldığı yer.

Ve bir ölçüt var: cevabın kötü ihtimali ne kadar kötü?

"Kim geç kaldı" sorusunun en kötü cevabı sıkıcı bir cevap. "En kötü şey neydi" sorusunun en kötü cevabı, odayı durduracak bir cevap.

Yani soruyu tasarlarken en iyi cevabı değil, en kötü cevabı düşün.

Dördüncüsü: sonraki oyuna alan açar.

Cevap bir yere gitmeli.

"Eğleniyor musunuz?" sorusunun cevabı "evet" ve orada bitiyor. Yeni bilgi yok, kanca yok, oyun yok.

"Bu gece buraya gelme fikri kimden çıktı?" sorusunun cevabı bir ilişki, bir statü, bir karar getiriyor. Üstüne bir şey kurulabiliyor.

Fark açık uçlu olmakta değil — "eğleniyor musunuz" da açık uçlu sorulabilir. Fark, cevabın içinde oynanacak bir şey olup olmadığında.

Beşincisi: odadaki herkes tarafından anlaşılır.

Soru yalnız o kişiye değil, bütün odaya gidiyor.

Bir önceki derste kurmuştuk: üçüncü taraf sessiz ama asıl muhatap o.

Odanın anlamadığı bir soru — çok yerel bir referans, dar bir alan bilgisi — soruyu ikili sohbete çeviriyor.

Şimdi kritik noktaya geliyoruz: beş özellik birlikte çalışıyor.

Biri eksikse diğerleri yetmiyor.

Tek bilgi isteyen, kısa cevaplanabilir, güvenli ve anlaşılır bir soru — ama oyun alanı açmıyorsa işe yaramıyor. "Kaç yaşındasın?" bu tarife uyuyor ve hiçbir yere gitmiyor.

Tersi de var: oyun alanı çok açan bir soru travmatik olabiliyor. Açılıştaki birinci soru tam olarak bu.

Yani beş özellik bir liste değil, bir filtre — hepsinden geçmesi gerekiyor.

Şimdi iki örneği karşılaştıralım.

Zayıf: "Hayatınızda başınıza gelen en kötü şey neydi?"

Tek bilgi istiyor — geçiyor. Kısa cevaplanabilir mi? Hayır. Travmatik mi? Evet. Oyun açıyor mu? Belki, ama açtığı oyun oynanamayacak bir yerde. Herkes anlıyor mu? Evet.

Beş maddenin ikisinden kalıyor ve o iki madde en pahalıları.

Güvenli ve oynanabilir: "Buraya gelirken en çok kim geç kaldı?"

Tek bilgi. Kısa cevaplanabilir — bir isim ya da bir el işareti. Travmatik değil. Oyun açıyor: geç kalan kişi, bekleyen kişi, aralarındaki ilişki. Herkes anlıyor.

Beşinden beş.

Ve dikkat edilecek bir şey daha var: ikinci soru bir gruba gidiyor. Grup içi ilişki, tek kişiden daha çok malzeme veriyor ve kimse yalnız kalmıyor.

Son mesele: soru bankası.

Crowdwork doğaçlama görünüyor ve soruların o an bulunduğu sanılıyor.

Bulunmuyor. Deneyimli komedyenin on beş yirmi hazır sorusu var ve gözlemine göre birini seçiyor.

Bu, bir önceki dersteki çerçeve hazırlığıyla aynı mantık: hazırlık, doğaçlamayı mümkün kılıyor. Soru hazırsa zihnin dinleme adımına yer bulabiliyor.

Ve banka zamanla büyüyor: hangi soru hangi odada işe yaradı, hangisi hiç tutmadı — bunlar kayıtla öğreniliyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birinci katman, sorunun kime sorulacağı.

Beş özellik sorunun kendisiyle ilgili. Bir altıncı değişken var: muhatap.

Aynı soru katılıma açık bir kişiye ve kapalı bir kişiye sorulduğunda iki farklı sonuç veriyor.

Gözlem adımı burada da işliyor. Öne oturan, göz teması kuran, gösteriye tepki veren biri hazır. Arka köşede kollarını kavuşturmuş biri değil.

Ve bir uyarı: "hazır" görünen kişi bazen fazla hazır oluyor — sürekli konuşan biriyle döngüyü kapatmak zorlaşıyor. Modülün altıncı dersinde bunu ayrıca çalışacağız.

İkinci katman, sorunun mekâna göre değişmesi.

Bir kulüpte "ne iş yapıyorsun" doğal bir soru.

Kurumsal bir etkinlikte aynı soru başka bir şey: herkes birbirinin işini zaten biliyor ve patron salonda. Cevap dürüst olamıyor.

Yani soru bankası tek değil. Mekân türüne göre ayrı listeler tutmak işe yarıyor.

Üçüncü katman, sorunun setle ilişkisi.

En verimli sorular, setindeki bölümlere bağlanabilen sorular.

Aile bölümün varsa "kiminle geldiniz" sorusu iki iş birden yapıyor: crowdwork malzemesi veriyor ve köprüyü hazırlıyor.

Bu, döngünün sekizinci adımını kolaylaştırıyor — köprüyü sonradan aramıyorsun, soruyu seçerken kurmuş oluyorsun.

Pratik yöntem: her hazır bölümünün yanına bir soru yaz. O bölüme açılan soru.

Dördüncü katman, sorunun tonu.

Aynı kelimeler, farklı tonla, farklı bir soru oluyor.

"Ne iş yapıyorsun?" merakla sorulduğunda davet; sorgulama tonuyla sorulduğunda tehdit.

Dokuzuncu modülde tonlamayı çalışmıştık. Crowdwork'te ton, sorunun beşinci özelliğinden daha belirleyici olabiliyor: güvenli bir soru sert bir tonla sorulduğunda oda kapanıyor.

Ve ölçü şu: soruyu sorarken gerçekten merak et. Merak duyuluyor.

Beşinci katman, sorunun sayısı.

Bir gecede kaç soru sorulur?

Yeni komedyende yaygın hata çok soru sormak: her masaya bir soru, kimseyle döngü tamamlanmıyor.

Az soru, tam döngü daha iyi. İki iyi alışveriş, sekiz yarım alışverişten güçlü.

Ve nedeni odanın hafızası: tamamlanan bir döngü hatırlanıyor ve callback'e açık kalıyor. Yarım kalan alışveriş unutuluyor.

Altıncı katman, soru bankasının bakımı.

Banka bir kez yazılıp bırakılmıyor.

Her sahneden sonra iki not: hangi soru işe yaradı, hangisi tutmadı.

Tutmayan soru hemen silinmiyor — çünkü bir kere tutmaması odaya bağlı olabilir. Üç ayrı odada tutmayan soru siliniyor.

Bu, sekizinci modüldeki bölüm sayımıyla aynı disiplin: his değil sayım.

Yedinci katman, sorunun soru olmaması.

Crowdwork'ü açan şey her zaman bir soru değil.

Bir gözlem cümlesi de aynı işi yapıyor ve bazen daha iyi yapıyor: "Önde iki kişi aynı anda telefonuna baktı ve ikisi de aynı şeyi görmüş gibi durdu."

Soru sormadığın için kimse cevap vermek zorunda hissetmiyor. Cevap gelirse oyun başlıyor; gelmezse gözlem kendi başına bir şaka olarak duruyor.

Bu, riski düşüren bir açılış. Ve özellikle soğuk odalarda işe yarıyor: soru soran komedyen bir cevap bekliyor ve cevap gelmezse boşlukta kalıyor. Gözlem yapan komedyen beklemiyor.

Pratik sonuç: soru bankanın yanına bir de gözlem alışkanlığı koy. Sorunun cevapsız kalma riski varken gözlem cümlesinin böyle bir riski yok.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Crowdwork'ün kalitesi sorunun kalitesiyle sınırlı. Büyük soru büyük malzeme getirmiyor; cevaplanabilir soru getiriyor.

İyi başlangıç sorusunun beş özelliği var: tek bilgi ister, kısa cevaplanabilir, çok özel veya travmatik değildir, sonraki oyuna alan açar, odadaki herkes tarafından anlaşılır.

Beşi bir liste değil bir filtre — biri eksikse diğerleri yetmiyor.

Soru tasarlarken en iyi cevap değil en kötü cevap düşünülür.

Açık uçlu olmak yetmiyor; cevabın içinde oynanacak bir şey olmalı: ilişki, statü, karar, çelişki.

Ve sorular sahnede bulunmuyor. On beş yirmi soruluk bir banka tutuluyor, mekâna göre ayrılıyor ve kayıtla bakımı yapılıyor — üç ayrı odada tutmayan soru siliniyor.

Sonraki derse köprü

Soru soruldu ve cevap geldi. Şimdi o cevabın içinde ne arayacaksın?

Bir sonraki derste kancayı çalışacağız: cevabın komediye açılan özgül unsuru. Yedi tür kanca var ve hepsinin ortak özelliği özgül olmaları — genel olan hiçbir şey kanca değil.