İçeriğe geç

Ders 8.10

Geçişler

Stand-up Akademisi — Modül 8

1.970 kelime21 özgün örnek≈ 9 dk okuma≈ 13 dk seslendirmesıfırdan ileri

Bu ders bitince

  • Mantıksal, duygusal ve keskin kesme geçişlerini yerinde kullanmak
  • Her konu değişiminde yapay bağlantı kurma refleksinden vazgeçmek
Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Seyirci geçişten yönlendirme ister, gerekçe değil. Nerede olduğunu bilmesi yeter; neden orada olduğunu bilmesi gerekmez. Uydurulmuş bağ hiç bağ olmamasından kötüdür.

Üç biçim var ve farkları yönü neyin taşıdığı. Mantıksal geçişte içerik taşır ve bağ gerçek olmalı. Duygusal geçişte duygu taşır — ve bu biçim aynı anda personayı da besliyor. Keskin kesmede persona ya da ritim taşır.

Keskin kesme geçiş yapmamak değil; köprüsüz bir geçiş. Koşulu personanın kurulmuş olması — bu yüzden deneyimli komedyenler daha az köprü kurar.

Geçiş iki bölüm arasında değil, iki cümle arasında kurulur: çıkış cümlesi ile açılış cümlesi. Düzeltme genellikle yeni cümle değil, iki kelime ister.

Geçişler en son yazılır, çünkü sıralama değişirse hepsi değişir.

Ve en iyi geçiş fark edilmeyendir: seyirci kaç konu olduğunu sayamıyorsa geçişler iyi çalışıyor.

Açılış sahnesi

Aile bölümün bitti. Şimdi teknoloji bölümüne geçeceksin.

Ve panikliyorsun.

Çünkü bir bağlantı bulman gerektiğini düşünüyorsun. Ailenin teknolojiyle ne ilgisi var?

Beş dakika düşünüyorsun ve şunu buluyor: "Ailem gibi teknoloji de beni anlamıyor."

Cümle kötü. Sen de biliyorsun. Ama bir köprü olması gerektiğine inandığın için koyuyorsun.

Sahnede o cümle bir gülme almıyor ve daha kötüsü, geçişi vurguluyor. Seyirci konu değiştiğini zaten fark edecekti; şimdi zorlandığını da fark etti.

Şimdi kaynağın söylediğine bak: her konu değişiminde yapay bağlantı şart değildir.

Seyirci yeni konuyu anlayacak kadar açık yönlendirme ister. Gerekçe istemez.

Aradaki fark bu dersin bütün konusu. Yönlendirme ile gerekçe aynı şey değil — ve çoğu komedyen ikincisini yapmaya çalışıp birincisini beceremiyor.

Bu derste ne olacak

Önce yönlendirme ile gerekçe arasındaki farkı kuracağız. Sonra üç geçiş biçimini açacağız: mantıksal, duygusal ve keskin kesme. Ardından üçüncüsüne ayrı bir yer ayıracağız, çünkü en az kullanılan ve en yanlış anlaşılan o. Sonra geçişin nerede kurulduğunu göstereceğiz — iki bölüm arasında değil, iki cümle arasında. Ardından yirmi bir özgün örnekle geçişleri inceleyeceğiz. Ders bittiğinde köprü kurmadan geçiş yapabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir müze geziyorsun.

Bir salondan diğerine geçiyorsun ve tabelada yazıyor: "Modern Dönem".

Tabela sana neden bu salonun bir öncekinden sonra geldiğini açıklamıyor. Yalnız nerede olduğunu söylüyor.

Ve bu yeterli. Kimse müze tabelasından gerekçe beklemiyor.

Şimdi hayal et: tabelada şöyle yazıyor. "Klasik dönemin ardından, sanatçıların geleneksel formları sorgulamaya başlamasıyla birlikte, doğal bir devamlılık içinde…"

Okumuyorsun bile. Ve bir sonraki salona geçerken artık tabelaya güvenmiyorsun.

Geçiş bir tabeladır.

İşi seni konumlandırmak: buradasın, şimdi oraya gidiyoruz.

İşi seni ikna etmek değil.

Şimdi benzetmeyi kırayım, çünkü bir yerde bozuluyor. Müzede salonların sırası genellikle kronolojik ve seyirci mantığı biliyor. Sette ise sıra senin kararın ve seyirci mantığını bilmiyor.

Ama bilmesi de gerekmiyor. Ona gereken şey mantık değil, yön.

Mekanizma

Kaynak üç geçiş biçimi veriyor: mantıksal, duygusal ve keskin kesme.

Üçünün ortak yanı şu — hepsi bir yön veriyor. Farkları, yönü neyin taşıdığı.

"İş yerindeki kontrol yetmedi, eve gelince akıllı cihazlar başladı."

Burada bir bağ var ve bağ gerçek: iki bölüm de kontrol hakkında. Cümle o bağı işaretliyor.

Mantıksal geçişin koşulu şu: bağ gerçekten olmalı. Uydurulmuş bir bağ, hiç bağ olmamasından kötüdür — çünkü seyirci zorlamayı duyar.

"Kontrol edilmekten nefret ediyorum; muhtemelen bu yüzden aile ziyaretleri…"

İki bölümün konusu farklı. Bağlayan şey konu değil, aynı duygunun iki ayrı yerde ortaya çıkması.

Bu biçim mantıksal geçişten daha esnek, çünkü iki konu arasında içerik bağı olmasa da duygu bağı bulunabiliyor.

Ve bir avantajı daha var: duygusal geçiş personayı besliyor. "Kontrol edilmekten nefret ediyorum" cümlesi bir geçiş yapıyor ve aynı anda seni tanıtıyor.

Ve bu üçüncüsü, en az kullanılan ve en yanlış anlaşılan biçim.

Yanlış anlaşılıyor, çünkü "geçiş yapmamak" sanılıyor. Değil — keskin kesme de bir geçiş, yalnız köprüsü yok.

Nasıl çalışıyor?

Seyirci konu değiştiğini fark ediyor ve bir an duraksıyor. O duraksamayı taşıyan şey senin tutarlılığın: aynı ses, aynı tempo, aynı bakış. Persona değişmediği için seyirci güvenini kaybetmiyor.

Yani keskin kesmenin çalışması bir koşula bağlı — personanın kurulmuş olması. Setin başında keskin kesme yapamazsın; on dakika sonra yapabilirsin.

Şimdi en pratik meseleye geliyoruz: geçiş nerede kuruluyor?

İki bölüm arasında değil. Bir bölümün çıkış cümlesi ile diğerinin açılış cümlesi arasında.

Sekizinci modülün dördüncü dersinde kartın alanlarından ikisi tam bunun içindi.

Bu, önemli bir sonuç doğuruyor: geçişi düzeltmek için genellikle geçiş cümlesi yazmak gerekmiyor. Bir önceki bölümün çıkışını ya da sonrakinin açılışını değiştirmek yetiyor.

Örnek: bir bölüm "…ve o günden beri kombiye güvenmiyorum" diye bitiyor. Sonraki bölüm "Bankamla ilişkim…" diye başlıyor.

Arada bir boşluk var. Şimdi sonraki bölümün açılışını değiştir: "Güven demişken, bankamla ilişkim…"

Geçiş cümlesi yazmadın. Var olan bir cümleye iki kelime ekledin ve geçiş kuruldu.

Bu, geçiş yazmanın en ekonomik biçimi — ve çoğu zaman en iyisi.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birinci katman, geçişin görünmez olması.

En iyi geçiş fark edilmeyendir.

Bu bir estetik tercih değil, bir ölçüt. Seyirci "güzel geçişti" diye düşünüyorsa geçiş çok görünür demektir ve dikkat içerikten yapıya kaymıştır.

Ölçüm biçimi: kaydı dinlet ve sor — kaç konu vardı? Doğru sayıyı söyleyemiyorsa geçişler iyi. Konuları tek tek sayabiliyorsa geçişler fazla belirgin.

İkinci katman, geçişin yazım sırası.

Geçişler en son yazılır ve nedeni sıralamayla ilgili.

Sıralama değişirse geçişler değişir. Önce geçiş yazıp sonra sıralama değiştirmek, yazdığın her geçişi çöpe atmak demek.

Bu yüzden altıncı derste söylediğimiz blok yöntemi geçerli: önce bloklar oturur, sonra birleştirilir, geçişler o zaman yazılır.

Üçüncü katman, üç biçimin karıştırılması.

Bir sette üç biçim de kullanılmalı ve nedeni öngörülebilirlik.

Her geçişte mantıksal köprü kuran bir komedyen, üçüncü geçişte seyirciye bir kalıp öğretmiş olur. Dördüncü geçişte seyirci köprüyü senden önce kuruyor ve geçiş etkisini kaybediyor.

İşleyen dağılım: çoğunluk mantıksal ve duygusal, sette bir ya da iki keskin kesme.

Dördüncü katman, keskin kesmenin ustalık göstergesi olması.

Keskin kesme yapabilmek, personanın kurulduğunun kanıtı.

Çünkü kesmeyi taşıyan şey içerik değil sensin. Seyirci konu değişimini kabul ediyorsa, sana güveniyor demektir.

Bu yüzden deneyimli komedyenler daha az köprü kuruyor. Bu bir teknik tercih değil, biriktirilmiş bir güvenin sonucu.

Ve yeni komedyenlerin çok köprü kurmasının nedeni de aynı: henüz taşıyacak bir persona yok, o yüzden içeriğin taşıması gerekiyor.

Beşinci katman, geçişin duygusal eğri ile ilişkisi.

Geçiş yalnız konuyu değil, duyguyu da değiştiriyor.

Ağır bir bölümden hafif bir bölüme geçerken geçiş biraz uzun olmalı — seyircinin duygudan çıkması için zaman gerekiyor.

Hafiften ağıra geçerken tersi: kısa ve sert geçiş daha iyi çalışıyor, çünkü uzun bir hazırlık ağır bölümü önceden haber veriyor ve etkisini azaltıyor.

Yani geçiş süresi, iki bölüm arasındaki duygu farkına göre ayarlanıyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlışBirinci yanlış: her konu değişimi bir köprü ister.
Doğrusu

İstemez. Seyirci yönlendirme ister, gerekçe değil — nerede olduğunu bilmek yeter, neden orada olduğunu bilmesi gerekmez. Uydurulmuş bir bağ hiç bağ olmamasından kötüdür, çünkü seyirci zorlamayı duyar ve bir sonraki geçişte sana daha az güvenir.

Yaygın yanlışİkinci yanlış: keskin kesme geçiş yapmamaktır.
Doğrusu

Keskin kesme de bir geçiştir; yalnız köprüsü yoktur. Seyircinin duraksamasını taşıyan şey personanın tutarlılığıdır — aynı ses, aynı tempo, aynı bakış. Bu yüzden bir koşulu var: persona kurulmuş olmalı. Setin ikinci dakikasında keskin kesme kopukluk hissi verir, onuncu dakikada vermez.

Yaygın yanlışÜçüncü yanlış: geçiş iki bölüm arasında yazılır.
Doğrusu

İki cümle arasında kurulur: bir bölümün çıkış cümlesi ile diğerinin açılış cümlesi. Bu yüzden geçişi düzeltmek için genellikle yeni cümle yazmak gerekmez — var olan bir cümleye iki kelime eklemek yeter. "Güven demişken, bankamla ilişkim…" tam bir geçiş ve hiç yeni cümle yok.

Yaygın yanlışDördüncü yanlış: geçişler sıralamayla birlikte yazılır.
Doğrusu

En son yazılır. Sıralama değişirse geçişler de değişir; önce geçiş yazıp sonra sırayı değiştirmek yazdığın her geçişi çöpe atmaktır. Önce bloklar oturur, sonra birleştirilir, geçişler o zaman yazılır.

Yaygın yanlışBeşinci yanlış: iyi bir geçiş fark edilir ve takdir edilir.
Doğrusu

En iyi geçiş fark edilmeyendir. Seyirci "güzel geçişti" diye düşünüyorsa dikkat içerikten yapıya kaymış demektir. Ölçüm biçimi var: kaydı dinlet ve kaç konu olduğunu sor — doğru sayıyı söyleyemiyorsa geçişler iyi.

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Seyirci geçişten yönlendirme ister, gerekçe değil. Nerede olduğunu bilmesi yeter; neden orada olduğunu bilmesi gerekmez. Uydurulmuş bağ hiç bağ olmamasından kötüdür.

Üç biçim var ve farkları yönü neyin taşıdığı. Mantıksal geçişte içerik taşır ve bağ gerçek olmalı. Duygusal geçişte duygu taşır — ve bu biçim aynı anda personayı da besliyor. Keskin kesmede persona ya da ritim taşır.

Keskin kesme geçiş yapmamak değil; köprüsüz bir geçiş. Koşulu personanın kurulmuş olması — bu yüzden deneyimli komedyenler daha az köprü kurar.

Geçiş iki bölüm arasında değil, iki cümle arasında kurulur: çıkış cümlesi ile açılış cümlesi. Düzeltme genellikle yeni cümle değil, iki kelime ister.

Geçişler en son yazılır, çünkü sıralama değişirse hepsi değişir.

Ve en iyi geçiş fark edilmeyendir: seyirci kaç konu olduğunu sayamıyorsa geçişler iyi çalışıyor.

Sonraki derse köprü

Set dizildi, geçişler kuruldu. Şimdi sahneye çıkarken elinde ne olacak?

Bir sonraki derste set listesini kuracağız. Sekiz alanı var ve içlerinden ikisi doğrudan profesyonel davranışla ilgili: süre uyarısında ne yapacağın ve nereden çıkacağın.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Hızlı kontrol

Keskin kesme ne zaman çalışır?

Persona veya ritim sıçramayı taşıyabildiğinde. Seyircinin yeni konuyu anlayacak kadar açık bir yönlendirme alması yeterlidir; mantıksal bağ şart değildir.

Aşağısı derse dahil değildir ve seslendirilmez. Metnin animasyona dönüştürülmesi için hazırlanmış üretim notlarıdır.

Animasyon ve seslendirme notları

  • Açılış sahnesinde iki bölüm kutusu arasında bir köprü çizilsin ve köprü çatırdasın. Sonra köprü silinip yerine küçük bir yön oku konsun; geçiş sorunsuz olsun.
  • Sıfır noktasında bir müze tabelası gösterilsin: önce "Modern Dönem", sonra üç satırlık gerekçeli hâli. İkincisinde ziyaretçi tabelayı okumadan geçsin.
  • Üç geçiş biçimi üç ayrı bağ türüyle çizilsin: mantıksalda içerik çizgisi, duygusalda renk sürekliliği, keskin kesmede yalnız figürün duruşu sabit kalsın ve arka plan sertçe değişsin.
  • Keskin kesmenin koşulu bir güven göstergesiyle verilsin: ikinci dakikada gösterge düşük, kesme yapıldığında kopukluk oluşsun; onuncu dakikada gösterge yüksek, aynı kesme sorunsuz geçsin.
  • Geçişin cümle düzeyinde kurulduğu gösterilirken iki cümle yan yana yazılsın ve ikincinin başına iki kelime eklensin. Bağ o iki kelimeyle kurulsun; hiç yeni satır açılmasın.
  • Geçiş uzunluğu üç sürümde denensin: bir cümle, iki cümle, üç cümle. Üçüncüde seyirci tarafında bir beklenti işareti belirsin ve gülme gelmeyince sönsün.
  • Kapanışta bir kayıt dinletilsin ve dinleyene "kaç konu vardı" diye sorulsun. Cevap veremediğinde geçişlerin iyi olduğu yazıyla söylensin.