Evet, ve" ile "Evet, çünkü

Açılış sahnesi

Sahnede bir oyun kuruldu. Seyirci muhasebeci ve komedyen onu setin denetçisi ilan etti.

Şimdi üç yol var.

Birinci yol: "Şaka yapıyorum tabii, denetçi falan değilsin."

Oyun öldü. Komedyen kendi kurduğu dünyayı yıktı ve seyirci ne olduğunu anlamadı.

İkinci yol: "Ve şu an ikinci bölümüm için ek belge istiyorsun."

Dünya büyüdü. Yeni bir ayrıntı geldi ve denetim fikri genişledi.

Üçüncü yol: "Çünkü buraya girerken bileti değil, tutanağı imzaladın."

Dünya derinleşti. Yeni bir ayrıntı gelmedi; var olan varsayımın neden doğru olduğu gösterildi.

İkinci ve üçüncü yol iki ayrı araç.

Biri genişletiyor, biri sağlamlaştırıyor.

Ve ikisinin de ilk kelimesi aynı: evet.

Bu derste ne olacak

Önce "evet"in neden ortak olduğunu göreceğiz — kabul etmek doğaçlamanın zemini. Sonra iki aracı ayıracağız: "evet, ve" genişletiyor, "evet, çünkü" sağlamlaştırıyor. Ardından hangisinin ne zaman kullanılacağını kuracağız. Sonra crowdwork'e özgü bir soruna geleceğiz: cevabı yanlış duyduğunda ne yapılır. Ardından yirmi bir özgün örnekle iki aracı inceleyeceğiz. Ders bittiğinde kurulan bir oyunu iki farklı yolla sürdürebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

İki kişi bir kule yapıyor, blok blok.

Birinci kişi bir blok koyuyor. İkinci kişinin üç seçeneği var.

Bloğu alıp atabilir. Kule bitiyor ve baştan başlanıyor.

Üstüne yeni bir blok koyabilir. Kule yükseliyor.

Ya da alttaki bloğun altına bir destek koyabilir. Kule yükselmiyor ama sağlamlaşıyor — ve artık daha yükseğe çıkabiliyor.

Birinci seçenek inkâr. İkincisi "evet, ve". Üçüncüsü "evet, çünkü".

Şimdi benzetmeyi kırayım. Kulede blok gerçek ve fizik kuralları var.

Doğaçlamada blok bir varsayım ve tek kuralı seyircinin takip edebilmesi.

Yani kule ne kadar saçma olursa olsun ayakta durabiliyor — mantığı içeriden tutarlıysa.

Mekanizma

Önce ortak kısma bakalım: evet.

"Evet" kabul demek. Kurulan dünyayı reddetmemek.

Ve reddetme çok yaygın. İki biçimi var.

Birincisi doğrudan inkâr: "Şaka yapıyorum." Açılıştaki birinci yol.

İkincisi konu değiştirme: komedyen bir oyun kuruyor, seyirci bir şey ekliyor ve komedyen onu duymazdan gelip başka bir yere gidiyor.

İkisi de aynı şeyi yapıyor: kurulan dünyayı geçersiz kılıyor. Ve seyirci bir daha o dünyaya girmiyor, çünkü girdiğinde geçersiz kılınacağını öğrendi.

Şimdi iki aracı ayıralım.

"Evet, ve" yeni bir ayrıntı ekliyor.

Dünya yatay büyüyor. Bir öğe daha, bir sonuç daha, bir karakter daha.

Bunun bir riski var: dünya çok hızlı büyürse seyirci takip edemiyor. Üç dört "ve" üst üste geldiğinde bağlantı kopuyor.

"Evet, çünkü" yeni ayrıntı eklemiyor.

Var olan varsayımın gerekçesini veriyor. Dünya dikey derinleşiyor.

Ve bunun etkisi ilginç: gerekçe verildiğinde saçma bir varsayım aniden mantıklı duruyor.

Beşinci modülde çalışmıştık — komik mantık, kendi içinde tutarlı yanlış bir mantık. "Evet, çünkü" o tutarlılığı kuran araç.

Şimdi seçim sorusuna geliyoruz: hangisi ne zaman?

Üç ölçüt var.

Birincisi: dünya ne kadar kurulmuş?

Yeni kurulmuş bir dünya derinlik istiyor. "Evet, çünkü" ile temeli sağlamlaştır, sonra genişlet.

Zaten kurulmuş bir dünya genişleme istiyor. "Evet, ve" ile yeni öğeler ekle.

Yeni komedyen genellikle tersini yapıyor: temeli kurmadan genişletiyor ve kule devriliyor.

İkincisi: seyirci inanıyor mu?

Odaya bak. Takip ediyorlar mı, yoksa "bu neyin nesi" bakışı mı var?

İkinci durumda "evet, ve" işi kötüleştiriyor. "Evet, çünkü" gerekiyor.

Üçüncüsü: hangisi daha komik?

En basit ölçüt ve çoğu zaman doğru cevabı veriyor.

Şimdi crowdwork'e özgü soruna geliyoruz: cevabı yanlış duyduğunda.

Bu sık oluyor. Salon gürültülü, kişi kısık sesle konuşuyor, mikrofon uzakta.

Ve komedyen yanlış duyduğu bir kelime üstüne oyun kuruyor.

Sonra kişi düzeltiyor: "Hayır, öyle demedim."

İki yanlış hamle var.

Birincisi inkâr ederek zorlamak: "Yok, öyle dedin." Kişiyle çekişme başlıyor ve oda komedyenin tarafını tutmuyor — çünkü kişi haklı.

İkincisi paniğe kapılıp özür dileyip devam etmek. Kurulmuş oyun yıkılıyor ve kazanılan zaman boşa gidiyor.

Doğru hamle kaynağın söylediği: düzeltmeyi oyuna kat.

Yani düzeltmenin kendisi yeni bir "evet, ve" oluyor. Yanlış duyman oyunun bir parçasına dönüşüyor.

Ve bunun bir yan etkisi var: kişi düzelttiği için oyunun içine daha çok giriyor. Katkısı görülmüş oluyor.

Son mesele ve kaynağın en önemli cümlelerinden biri: gerçek bilgi ile kurduğun oyun arasında seyircinin takip edebileceği bağ bırak.

Yani oyun ne kadar uzağa giderse gitsin, geldiği yer görünür kalacak.

"Muhasebeci → denetçi → tutanak → ek belge" zinciri takip edilebilir. Her halka bir öncekinden çıkıyor.

"Muhasebeci → uzay gemisi" takip edilemez. Bağ yok ve seyirci nereden geldiğini bilmiyor.

Bu, doğaçlamanın en yaygın çöküş biçimi: komedyen kendi zincirini biliyor, seyirci bilmiyor.

Ve çözüm zinciri kısaltmak değil, her halkayı görünür kılmak.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birinci katman, iki aracın oranı.

Pratikte "evet, çünkü" az kullanılıyor ve az kullanıldığı için fark yaratıyor.

Yeni komedyen neredeyse yalnız "evet, ve" yapıyor — ekleme kolay, gerekçe zor.

Ve gerekçe zor, çünkü var olan varsayımı gerçekten düşünmeyi gerektiriyor. Ekleme yapmak düşünmeden de mümkün.

Pratik hedef: her üç hamlede bir gerekçe. Kule yükselirken bir destek.

İkinci katman, "evet, çünkü"nün yazıya taşınması.

Bu iki araç doğaçlama için anlatıldı ve hazır malzeme yazarken de çalışıyor.

Bir şaka fikri kurdun ve ek vuruş arıyorsun. İki yol var: yeni bir ayrıntı eklemek ya da var olan varsayımın nedenini vermek.

Beşinci modülde ek vuruşu çalışmıştık. "Evet, çünkü" tipi ek vuruş, genellikle daha güçlü — çünkü ilk vuruşu geriye dönük olarak sağlamlaştırıyor.

Üçüncü katman, taahhüt meselesi.

İki araç da bir şey varsayıyor: kurulan dünyaya inanıyorsun.

Yarım inanılan bir oyun seyircide karşılık bulmuyor. Komedyen "biliyorum saçma" der gibi konuşuyorsa seyirci de mesafe koyuyor.

Taahhüt icrada görünüyor: ses, beden ve bakış oyunun içinden geliyorsa oyun gerçek oluyor.

Dokuzuncu modülün bütün araçları burada iş görüyor. Doğaçlama bir yazım becerisi kadar bir icra becerisi.

Dördüncü katman, "evet, ama" tuzağı.

Üçüncü bir kalıp var ve zararlı: "evet, ama".

Görünüşte kabul ediyor, gerçekte reddediyor. "Evet denetçisin ama aslında burada eğlenmeye geldin."

İkinci yarı birinciyi siliyor.

Ve bu, en sinsi inkâr biçimi, çünkü komedyen kabul ettiğini sanıyor.

Test kolay: cümleden sonra dünya büyüdü mü, küçüldü mü? "Ama" genellikle küçültüyor.

Beşinci katman, seyircinin "evet, ve" yapması.

Bazen seyirci oyuna katkı yapıyor. Kurduğun dünyaya bir ayrıntı ekliyor.

Bu, olabilecek en iyi şey ve genellikle kötü karşılanıyor: komedyen sözünün kesildiğini düşünüp sınır koyuyor.

Ayrım şurada: katkı oyunun içinden mi geliyor, oyunu kesmek için mi?

İçinden geliyorsa al ve üstüne koy. Odanın gördüğü şey bir işbirliği ve o an gösterinin en canlı anı oluyor.

Modülün altıncı dersinde sınır koymayı çalışacağız; oradaki ayrımın kökü burada.

Altıncı katman, doğaçlamanın sınırı.

Bu iki araç güçlü ve bir yanılsama üretiyor: her şey oyuna çevrilebilir.

Çevrilemez.

Bir seyirci ağır bir şey söylediğinde "evet, ve" yapmak, o şeyi oyun malzemesi saymak demek.

Doğru hamle oyunu durdurmak. Örnek olarak modülün ilk dersinde konuştuk: her cevap komedi hammaddesi değil.

Yani "evet" bir refleks değil, bir karar. Ve bazı şeylere hayır denir — kişiye değil, oyunun o yöne gitmesine.

Yedinci katman, iki aracın prova edilmesi.

Doğaçlama tek başına çalışılabiliyor.

Yöntem: rastgele bir cümle al ve üstüne beş hamle yaz. Üçü "ve", ikisi "çünkü" olsun.

Sonra sırayı değiştir ve tekrar yaz. Hangi sıralama daha sağlam duruyor?

Genellikle "çünkü" erken geldiğinde zincir daha uzun taşıyor. Bu, birinci ölçütün kâğıt üstündeki kanıtı.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

İki aracın da ilk kelimesi aynı: evet. Kurulan dünyayı reddetmemek doğaçlamanın zemini — ve reddetmenin iki biçimi var: doğrudan inkâr ve konu değiştirme.

"Evet, ve" yeni ayrıntı ekliyor, dünyayı yatay büyütüyor. "Evet, çünkü" gerekçe veriyor, dikey derinleştiriyor ve saçma varsayımı mantıklı kılıyor.

Seçim üç ölçütle: dünya ne kadar kurulmuş, seyirci inanıyor mu, hangisi daha komik. Yeni kurulan dünya önce derinlik istiyor.

"Evet, ama" kabul değil, en sinsi inkâr biçimi.

Cevabı yanlış duyduysan ısrar da özür de kaybettiriyor; düzeltmeyi oyuna kat.

Ve gerçek bilgi ile oyun arasında seyircinin takip edebileceği bağ kalacak — her halka görünür olacak.

Sonraki derse köprü

Şimdiye kadar katkı yapan seyirciyi konuştuk. Peki katkı yapmayan, sürekli konuşan seyirci?

Bir sonraki derste sınır koymayı çalışacağız. Dört aşamalı bir müdahale var ve ilk aşamada tek kelime bile söylenmiyor.