Crowdwork'ün temel döngüsü

Açılış sahnesi

Yeni bir komedyen crowdwork yapmaya karar veriyor.

Sahnede duruyor, bir kişiye bakıyor ve soruyor: "Ne iş yapıyorsun?"

Cevap geliyor: "Muhasebeciyim."

Ve komedyen hemen bir şaka yapmaya çalışıyor. Aklından geçen ilk muhasebe esprisini söylüyor.

Sessizlik.

Şimdi ne oldu? Şaka kötü müydü?

Belki. Ama asıl sorun daha önce oldu.

Komedyen soruyu sordu ve doğrudan şakaya atladı. Aradaki üç adımı atladı: dinlemedi, netleştirmedi, çerçevelemedi.

Ve o üç adım, cevabı komediye çeviren adımlar.

Crowdwork bir yetenek değil, bir döngü. Sekiz adımı var ve yeni komedyenler dördünü atlıyor.

Bu derste ne olacak

Önce sekiz adımı sırayla kuracağız. Sonra hangi adımların atlandığını ve atlandığında ne olduğunu göreceğiz. Ardından döngünün en zor adımına geleceğiz — çerçeveleme. Sonra döngünün nerede kırılabileceğini konuşacağız; her adım bir çıkış kapısı. Ardından yirmi bir özgün örnekle döngüyü inceleyeceğiz. Ders bittiğinde bir cevabı sekiz adımda oyuna çevirebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir sohbet düşün — iyi bir sohbet.

Karşındaki bir şey söylüyor. Sen hemen kendi hikâyeni anlatmıyorsun; önce onu duyuyorsun.

Sonra bir şey soruyorsun, çünkü merak ediyorsun.

Sonra bir yorum yapıyorsun ve o yorum, onun söylediğinden doğuyor.

Kötü sohbet nasıl oluyor? Karşındaki konuşurken sen sıradaki cümleni hazırlıyorsun. Söylediğini duymuyorsun; duyar duymaz kendi malzemene atlıyorsun.

Crowdwork'ün sekiz adımı, iyi sohbetin yavaşlatılmış hâli.

Ve kötü crowdwork, kötü sohbetin tam olarak aynısı.

Şimdi benzetmeyi kırayım. Sohbette iki kişi var ve ikisi de konuşuyor.

Sahnede üç taraf var: sen, konuştuğun kişi ve odanın geri kalanı.

Üçüncü taraf sessiz ama asıl muhatap o. Bu, döngünün her adımını değiştiren şey.

Mekanizma

Birinci adım: gözlemle.

Soru sormadan önce odada gerçekten ne olduğuna bak.

Kim beraber gelmiş? Kim geç kaldı? Kim kutlama yapıyor? Kimin masasında bir şey var?

Bu adım tamamen sessiz ve tamamen atlanıyor.

Oysa gözlem, sorunun kalitesini belirliyor. Gözlemsiz soru rastgele; gözlemli soru zaten bir şeyin peşinde.

İkinci adım: sor.

Tek, açık ve kolay cevaplanabilir soru.

Üç sıfat da ayrı bir kural ve bir sonraki derste tek tek çalışacağız.

Şimdilik en önemlisi "tek": iki soruyu üst üste sorarsan seyirci hangisine cevap vereceğini bilmiyor ve genellikle ikisine de yarım cevap veriyor.

Üçüncü adım: dinle.

Ve kaynağın ifadesi çok net — hazır cevabını beklemek yerine kelimeyi, tonu ve çelişkiyi duy.

"Hazır cevabını beklemek" cümlesi bir teşhis. Yeni komedyen soruyu sorarken cevabı zaten tahmin etmiş ve o tahmine göre bir şaka hazırlamış. Gerçek cevap geldiğinde duymuyor.

Üç şey dinleniyor.

Kelime: kişinin seçtiği tam kelime. "Muhasebeciyim" ile "muhasebede çalışıyorum" farklı iki cümle ve farklı iki kanca.

Ton: aynı cevap gururla, utangaçlıkla ya da alayla söylenebiliyor. Ton, kelimeden çok bilgi taşıyor.

Çelişki: söylediğiyle görünüşü, ya da söylediğiyle yanındakinin tepkisi arasındaki fark.

Dördüncü adım: netleştir.

Gerekliyse bir takip sorusu.

"Gerekliyse" önemli — her cevap takip istemiyor. Ama cevap kısa ya da belirsizse takip, oyun alanı açıyor.

Ve netleştirmenin ikinci bir işlevi var: cevabı odaya tekrar etmek.

Arka sıralar seyircinin cevabını çoğu zaman duymuyor. Duymadıkları bir cevabın üstüne kurulan şaka onlar için havada kalıyor.

Yani cevabı tekrar etmek nezaket değil, teknik zorunluluk.

Beşinci adım: çerçevele.

Cevap hakkında komik görüş kur.

Bu, döngünün en zor adımı ve dersin çekirdeği.

Çerçeveleme, ikinci modülde çalıştığımız görüşün anlık hâli. Cevabı alıyorsun ve ona bir bakış açısı yapıştırıyorsun.

"Muhasebeciyim" cevabına çerçeve: bu kişi bu gece burada, benim setimi denetliyor.

Dikkat — çerçeve henüz şaka değil. Bir varsayım. Şaka o varsayımın içinden çıkıyor.

Ve yeni komedyenin atladığı adım tam olarak bu. Çerçevesiz şaka, kelime oyununa dönüyor: "Kaliteyi mi kontrol ediyorsun?" Cevabı tekrar ediyor ve hiçbir görüş taşımıyor.

Altıncı adım: oyna.

Kurulan çerçevenin içinde geliştir: benzetme, statü, canlandırma veya sonuç.

Beşinci ve yedinci modüllerin bütün araçları burada kullanılıyor.

Muhasebeci çerçevesinde: gülmeler gelir, sessizlikler gider. Statü değişiyor — seyirci denetçi, komedyen denetlenen.

Ve oyun bir katmandan fazla olabiliyor. Çerçeve sağlamsa üç dört hamle çıkıyor.

Yedinci adım: kapat.

Güçlü vuruşta bırak.

Bu adım en çok ihlal edilenlerden biri: komedyen iyi bir vuruş buluyor ve devam ediyor, daha iyisini arıyor.

Sonuç genellikle düşüş. Crowdwork doğaçlama olduğu için bir sonraki hamlenin garantisi yok — ve zayıf bir hamle, güçlü olanı da siliyor.

Sekizinci adım: köprü kur.

Hazır sete dön.

Bu, ayrı bir dersin konusu ve modülün sekizinci dersinde çalışacağız. Şimdilik şu yeter: köprüsüz crowdwork bitince ortada bir boşluk kalıyor ve komedyen "nerede kalmıştım" diyor.

Şimdi hangi adımların atlandığına bakalım.

Yeni komedyen genellikle iki, altı ve yedi adımlarını yapıyor. Sor, oyna, kapat.

Atlananlar: gözlem, dinleme, netleştirme, çerçeveleme ve köprü.

Ve atlananlar tam olarak crowdwork'ü crowdwork yapan adımlar. Kalan üçü, hazır şaka anlatmakla aynı şey — yalnız seyirci bir kelime söylüyor ve komedyen o kelime üstüne ezberlediği şeyi söylüyor.

Son mesele: döngü kırılabilir.

Her adım aynı zamanda bir çıkış kapısı.

Cevap oyun üretmiyorsa dördüncü adımda durup teşekkür edip devam edebilirsin. Çerçeve kurulamıyorsa beşinci adımda çıkabilirsin.

Ve bu bir başarısızlık değil. Sekiz adımın hepsini her seferinde tamamlamak zorunda değilsin.

Kötü olan şey döngüyü zorlamak: çerçeve yokken oynamaya çalışmak, oyun yokken kapatmaya çalışmak.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birinci katman, döngünün süresi.

Sekiz adım uzun görünüyor ve pratikte kırk saniye sürüyor.

Bu, önemli bir ölçü: bir crowdwork alışverişi bir dakikayı geçtiğinde oda dışarıda kalmaya başlıyor.

Ve nedeni üçüncü taraf: konuştuğun kişi hâlâ ilgili, ama diğerleri bir sohbeti izliyor.

Pratik kural: kırk saniye, sonra ya yeni bir kişi ya köprü.

İkinci katman, çerçevelemenin çalışılabilir olması.

Bu ders boyunca çerçevelemenin en zor adım olduğunu söyledik. "Zor" burada "yetenek" demek değil.

Çerçeveleme çalışılabiliyor ve yöntemi şu: yaygın cevaplar sınırlı.

Meslek soruları on beş yirmi cevaba yığılıyor. Öğretmen, mühendis, hemşire, yazılımcı, esnaf, öğrenci, emekli.

Bunların her biri için önceden bir çerçeve düşünebilirsin. Ezberlenmiş şaka değil — bir bakış açısı.

Ve sahnede o çerçeve hazır olduğunda dinleme adımına yer kalıyor. Aksi hâlde bütün zihnin çerçeve aramakla meşgul ve kişiyi duymuyorsun.

Yani hazırlık, doğaçlamayı mümkün kılıyor.

Üçüncü katman, döngünün ikinci turu.

Bir kişiyle döngüyü tamamladıktan sonra aynı kişiye geri dönebiliyorsun.

Sekizinci modülde yeniden çağırmayı çalışmıştık. Crowdwork'te aynı araç var ve çok güçlü: yirmi dakika sonra o kişiye tek cümleyle dönmek, odanın hafızasını ödüllendiriyor.

Fark şu: hazır callback'i yazarken tasarlıyorsun; crowdwork callback'ini akılda tutman gerekiyor.

Pratik yöntem: kişinin cevabını bir kelimeyle aklına yaz. "Muhasebeci." Set boyunca o kelime bir yerde işine yarıyor.

Dördüncü katman, adımların kişiye göre değişmesi.

Cevap veren kişi çekingense netleştirme adımı uzuyor ve oyun adımı kısalıyor.

Konuşkansa tersi: netleştirmeye gerek kalmıyor ama kapatma adımı zorlaşıyor.

Bir önceki derste sözleşmeyi kurmuştuk. Döngü o sözleşmenin içinde esniyor: kişiden alınan alan, kişinin verdiği kadar.

Beşinci katman, döngünün provası.

Crowdwork doğaçlama görünüyor ve prova edilemez sanılıyor.

Edilebiliyor. Yöntem: bir arkadaşından rastgele cevaplar iste ve sekiz adımı sesli uygula. Çerçeveye kadar gelip durabilirsin — asıl çalıştığın şey ilk beş adım.

Ve şunu göreceksin: ilk denemelerde üçüncü ve beşinci adımlar kayıyor. Dinlemek yerine hazırlanıyorsun, çerçeve yerine kelime oyunu üretiyorsun.

Prova, o iki adımı yavaşlatmayı öğretiyor.

Altıncı katman, döngünün nereye yerleştiği.

Sekiz adım bir alışverişi anlatıyor. Bir de o alışverişin sette nereye konacağı sorusu var.

En yaygın yer açılış — ve genellikle yanlış yer.

Nedeni şu: crowdwork güven ister ve açılışta henüz güven yok. Seyirci seni tanımıyor, sınırlarını bilmiyor ve soruya temkinli cevap veriyor.

Bir bölümden sonra yapılan crowdwork bambaşka çalışıyor. Oda seni bir kere duymuş, tonunu öğrenmiş ve daha açık cevap veriyor.

Ayrıca sekizinci adım — köprü — ancak dönülecek bir set varsa mümkün. Açılışta yapılan crowdwork'ten sonra dönecek bir yer yok; oradan sıfırdan başlıyorsun.

Yedinci katman, döngünün grup hâli.

Şimdiye kadar bir kişiyle konuştuk. Bazen karşında bir grup oluyor.

Grup, tek kişiden kolay ve zor. Kolay, çünkü grup içi ilişki hazır malzeme — kim organize etti, kim istemeden geldi. Zor, çünkü aynı anda birkaç kişi cevap veriyor ve döngünün üçüncü adımı karışıyor.

Pratik hamle: gruba sorma, grup içinden birine sor. Diğerleri zaten cevaba tepki verecek ve o tepki senin ikinci kancan.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Crowdwork bir yetenek değil, sekiz adımlı bir döngü: gözlemle, sor, dinle, netleştir, çerçevele, oyna, kapat, köprü kur.

Yeni komedyen genellikle üçünü yapıyor — sor, oyna, kapat — ve atladığı beşi döngünün asıl işini yapan adımlar.

Dinleme üç düzeyde: kelime, ton, çelişki. Ve en yaygın hata cevabı beklerken kendi şakanı hazırlamak.

Netleştirmenin ikinci işlevi cevabı odaya tekrar etmek — arka sıralar duymuyor ve duymadıkları cevabın üstüne kurulan şaka havada kalıyor.

Çerçeveleme en zor adım ve çalışılabilir: yaygın cevaplar sınırlı, her birine önceden bir bakış açısı düşünülebiliyor. Hazırlık, doğaçlamayı mümkün kılıyor.

Ve her adım bir çıkış kapısı. Döngüyü yarıda bırakmak başarısızlık değil; zorlamak başarısızlık.

Sonraki derse köprü

Döngünün ikinci adımı her şeyi belirliyor: kötü bir soru sorarsan kalan altı adım için malzeme olmuyor.

Bir sonraki derste soru tasarımını çalışacağız. İyi bir başlangıç sorusunun beş özelliği var ve "en kötü şey neydi" ile "kim geç kaldı" arasındaki fark tam olarak bu beşi.