Açılışın görevleri

Açılış sahnesi

Mikrofonu aldın. Otuz saniyen var.

Yeni komedyenin kafasındaki tek soru şu: nasıl güldürürüm?

Ve bu soru, açılışın beş görevinden yalnız birini görüyor.

Diğer dördü şunlar. Seyirci senin konuşmaya başladığını anlamalı. Nasıl biri olduğuna dair ilk ipucunu almalı. Senin ritmini öğrenmeli. Odada bariz bir gerilim varsa onun kabul edildiğini görmeli.

Dördü de gülmeyle ilgili değil. Dördü de öğretmeyle ilgili.

Yani açılış bir kanıtlama bölümü değil, bir tanıtma bölümü. Ve yeni komedyenlerin açılışları neden bu kadar sık çöküyor? Çünkü kanıtlamaya çalışıyorlar.

Kanıtlamaya çalışan komedyen en iyi şakasını başa koyar. Tanıtmaya çalışan komedyen en anlaşılır şakasını başa koyar.

İkisi genellikle aynı şaka değildir.

Bu ders o farkla ilgili.

Bu derste ne olacak

Önce açılışın beş görevini açacağız ve dördünün neden öğretme görevi olduğunu göstereceğiz. Sonra açılış malzemesinin taşıması gereken üç özelliği kuracağız: güvenilir, kısa, az bağlam isteyen. Ardından açılışta yapılmaması gerekenleri ele alacağız — dördü de aynı hatanın biçimleri. Sonra odayla ilgili gerilimin kabul edilmesini konuşacağız. Ardından yirmi bir özgün örnekle açılışları inceleyeceğiz. Ders bittiğinde ilk otuz saniyeni tasarlayabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Yabancı bir dilde konuşan birini dinliyorsun ve o dili biraz biliyorsun.

İlk cümlede zorlanırsın. İkinci cümlede biraz daha rahatsın. Üçüncüde akmaya başlar.

Ne değişti? Kelime dağarcığın değişmedi. Konuşanın hızına, aksanına ve tonuna alıştın.

Seyirci de sana böyle alışıyor.

İlk cümleni duyduğunda henüz ayarlanmamış: ne kadar hızlı konuştuğunu, hangi tür şaka yaptığını, ne zaman gülmesi gerektiğini bilmiyor.

Ve bilmediği sürece en iyi şakan bile tam olarak duyulmaz.

Şimdi benzetmeyi kırayım. Yabancı dilde alışma birkaç saniye sürer ve dinleyici bunu bilerek yapar. Sahnede ise seyirci alıştığını bilmez; yalnız "ısınmadım" der.

Ve ısınmayı sağlayan şey enerji değil, öngörülebilirlik. Seyirci senin bir sonraki hamleni tahmin edebilmeye başladığında rahatlar.

Bu yüzden açılış öğretir: işte bu kadar hızlı konuşuyorum, işte bu tür şeyler söylüyorum, işte burada gülüyorsunuz.

Mekanizma

Beş görev var.

Birinci görev: komedyenin konuşmaya başladığını netleştirmek.

Bu, en gözden kaçan görev ve en somut olanı. Sahneye çıktığında birkaç saniye boyunca oda hâlâ bir önceki durumdadır — alkış biter, bardaklar konur, birileri konuşmayı keser.

Açılışın ilk cümlesi bu geçişi kapatır. Bu yüzden ilk cümle önemli bir bilgi taşımamalı; taşırsa kaybolur.

İkinci görev: persona hakkında ilk ipucunu vermek.

Seyirci ilk otuz saniyede kim olduğuna dair bir tahmin kurar ve o tahmin bütün seti etkiler. Tahmini sen vermezsen kendi kurar — genellikle görünüşüne bakarak.

Bu yüzden açılış malzemesi rastgele seçilmez. Senin kim olduğunu söyleyen bir şey olmalı.

Üçüncü görev: seyirciye performans ritmini öğretmek.

Ne kadar hızlı konuşuyorsun, ne zaman duruyorsun, gülme için ne kadar bekliyorsun?

Bu bilgi sözle verilmez, örnekle verilir. İlk iki şakanda seyirci ritmini öğrenir ve üçüncüden itibaren doğru yerde gülmeye başlar.

Dördüncü görev: mümkün olduğunca erken ilk karşılığı almak.

Karşılık dedik, gülme değil. İlk tepki bir kahkaha olmak zorunda değil; bir kıkırdama, bir onaylama sesi ya da bir tanıma tepkisi de olur.

Önemli olan odanın ses çıkarmış olması. Sessiz bir odanın sessiz kalmaya devam etme eğilimi vardır ve ilk sesi çıkarmak, ikincisinden zordur.

Beşinci görev: oda veya koşulla ilgili bariz gerilimi gerekiyorsa kabul etmek.

Odada herkesin gördüğü ama kimsenin söylemediği bir şey varsa — salon yarı boş, mikrofon bozuk, önceki komedyen kötü geçti, sen sahneye çıkarken düştün — seyirci onu düşünüyordur.

Söylemezsen dikkat orada kalır. Söylersen kapanır ve devam edebilirsin.

Şimdi dördünün gülmeyle ilgili olmadığını fark et. Yalnız dördüncü görev karşılık istiyor; kalan dördü öğretiyor.

Üçünü açalım.

Güvenilir. On gecede on kez tutan malzeme. Bir önceki derste söylemiştik — açılış en iyi şakan olmak zorunda değil, en tutarlı olanı olmak zorunda.

En iyi şakan bazen odaya bağlıdır. Açılışta bu değişkenlik taşınmaz, çünkü açılış tutmazsa geri kalanı daha zor olur.

Kısa. Uzun bir kurulum, henüz sana alışmamış bir odada sabır ister ve o sabır yoktur.

Az bağlam isteyen. Senin hakkında bir şey bilmeyi gerektirmeyen şaka. "Karım hep der ki" cümlesi bir bağlam istiyor — seyirci senin evli olduğunu yeni öğreniyor ve o bilgiyi yerleştirirken vuruşu kaçırıyor.

Şimdi yapılmaması gerekenlere gelelim. Kaynak dört tane sayıyor: uzun hayat hikâyesi, özür, mazeret ve "ben aslında komik değilim" açıklaması.

Dördü de aynı hatanın biçimleri.

Dördü de seyircinin dikkatini beklentiyi düşürmeye harcıyor.

Uzun hayat hikâyesi: "önce beni tanıyın" diyor. Özür ve mazeret: "az sonrasını hoş görün" diyor. "Komik değilim" açıklaması: "başarısız olursam bilin ki uyarmıştım" diyor.

Üçü de bir sigorta. Ve sigorta primi peşin ödeniyor — açılışın bütün süresiyle.

Bunun neden işe yaramadığı beşinci modülden biliniyor: statü sabit kaldığında hareket kalmaz. Kendini baştan aşağı koyan komedyen düşecek yer bırakmaz ve seyirci gülecek bir hareket görmez.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birinci katman, ilk cümlenin işlevi.

Açılışın ilk cümlesi bir şaka olmak zorunda değil ve çoğu zaman olmamalı.

İlk cümlenin işi geçişi kapatmak: alkış bitiyor, bardaklar konuyor, oda sana dönüyor. Bu üç dört saniye sürüyor ve o sürede söylenen her bilgi kaybolur.

Bu yüzden ustalar ilk cümleyi bilerek boş bırakır. "İyi akşamlar." "Nasılsınız." Hatta yalnız bir bakış.

Sonra ikinci cümle çalışır ve tam duyulur.

İkinci katman, açılışın oda türüne göre değişmesi.

Aynı açılış her odada aynı işi yapmaz.

Küçük ve ısınmış bir kulüpte açılış kısa olabilir; seyirci zaten hazırdır. Büyük ve soğuk bir salonda açılış daha uzun sürer, çünkü ritim öğretmek daha çok tekrar ister.

Ve bir gösterinin ilk komedyeni ile üçüncü komedyeninin açılışı farklıdır. İlk komedyen odayı kurar; üçüncü komedyen kurulmuş bir odaya girer ve daha hızlı başlayabilir.

Üçüncü katman, oda gerilimini kabul etmenin sınırı.

Beşinci görev bir izin veriyor ama sınırsız değil.

Kabul kısa olmalı. Tek cümle, en fazla iki. Uzatırsan gerilim kapanmaz, büyür — çünkü seyirci artık o konunun önemli olduğunu düşünür.

Ve kabul suçlayıcı olmamalı. Odayı, salonu ya da önceki komedyeni suçlayan bir açılış ilişkiyi baştan bozar. Kabul edilen şey durumdur, kimse değil.

Dördüncü katman, açılışın persona ile ilişkisi.

İkinci görev açılışın en kalıcı işi: seyirci ilk otuz saniyede kim olduğuna dair bir tahmin kurar ve o tahmini değiştirmek zordur.

Bu yüzden açılış malzemesi personanın merkezinden seçilir, kenarından değil.

Kontrolcü bir persona için kontrol arzusunu gösteren bir şaka. Saf bir persona için saflığı gösteren bir şaka. Setin ortasındaki en iyi şaka personanın kenarındaysa açılışa uygun değildir.

Beşinci katman, açılışın en son yazılması.

Altıncı modülde bölüm için söylediğimiz kural set ölçeğinde de geçerli: açılış en son yazılır.

Nedeni aynı. Neyi tanıtman gerektiğini, setin geri kalanını bilmeden bilemezsin. Setin teması ortaya çıktıktan sonra açılışa dönersin ve genellikle ilk yazdığından farklı bir şey koyarsın.

Pratik yöntem: geçici bir açılış koy, seti kur, sonra dön ve açılışı personanın merkezine göre yeniden seç.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama — kendin dene

Kilit özet

Açılışın beş görevi var ve yalnız biri karşılık almakla ilgili. Diğer dördü öğretiyor: konuşmaya başladığını netleştirmek, persona ipucu vermek, ritmi öğretmek, bariz gerilimi kabul etmek.

Yani açılış bir kanıtlama değil, bir tanıtma bölümüdür — ve yeni komedyenlerin açılışları kanıtlamaya çalıştıkları için çöker.

Açılış malzemesi üç özellik taşımalı: güvenilir, kısa, az bağlam isteyen. En iyi şaka değil, en tutarlı şaka seçilir; açılışta ortalama değil en düşük değer önemlidir.

Dört şey yapılmaz: uzun hayat hikâyesi, özür, mazeret ve "ben aslında komik değilim". Dördü de aynı hata — beklentiyi düşürmeye harcanan bir sigorta primi.

Bariz gerilim kabul edilir ama kısa ve suçlamadan. Kabul edilen şey durumdur, kimse değil.

Ve açılış en son yazılır: neyi tanıtman gerektiğini setin geri kalanı olmadan bilemezsin.

Sonraki derse köprü

Açılış tanıtıyor. Peki final ne yapıyor?

Bir sonraki derste finalin görevlerini çalışacağız. Ve göreceğiz ki final, açılışın aynadaki görüntüsü değil — bambaşka bir iş yapıyor ve seyircinin bütün seti nasıl hatırlayacağını o belirliyor.