Ev ağının haritası

Açılış

İzmir'deki evde Ece, ev arkadaşları Duru ve Barış'la mutfak masasına oturdu ve kutunun yönetim sayfasında "bağlı cihazlar" listesini açtı. Listede on dört satır vardı. Üçü birlikte saymaya başladılar: üç telefon, iki dizüstü bilgisayar, Barış'ın oyun konsolu, Duru'nun akıllı saati ve tableti, mutfaktaki akıllı priz. Dokuz. Bir de yazıcı; on.

Dört satır kalıyordu. İkisini biraz uğraşla buldular: Duru'nun telefonu, her ağa farklı bir adresle bağlanma özelliği yüzünden listede iki ayrı satır olarak görünüyordu ve Barış'ın konsolu hem kabloyla hem kablosuz bağlıydı. Ama son iki satır kimsenin değildi. Cihaz adları bir anlam ifade etmiyordu ve ikisi de her akşam saat yediden sonra bağlanıyordu.

Barış önceki kiracıdan kalan bir notu hatırladı: kablosuz ağın parolası, kutunun altındaki etiketteki parolaydı ve önceki kiracı onu üst kattaki komşusuyla paylaşmıştı. Ece kutunun fabrika yönetim parolasını değiştirmişti, ama kablosuz ağın parolasına hiç dokunmamıştı. Komşu, aylardır aynı ağdaydı. Bu atölye, Modül 3'te öğrendiğin her şeyi kullanarak kendi ağının haritasını çizmeni ve böyle bir sürprizi kendin bulmanı sağlıyor.

Tek fikir

Ev ağının haritası, ağa bağlı her cihazı, adresini, bağlantı biçimini ve sahibini tek bir çizimde gösterir. Haritayı envanterle karşılaştırmak, tanımadığın cihazları ve sahipsiz bağlantıları ortaya çıkarır.

Nasıl çalışır

Modül 2'nin sonunda cihazlarının envanterini çıkardın; o liste cihazın kendisini anlatıyordu: sürümü, desteği, şifrelemesi, hesabı. Modül 3 boyunca o cihazların birbirleriyle ve dışarıyla nasıl konuştuğunu öğrendin. Ağ haritası bu ikisini birleştirir: envanter neye sahip olduğunu, harita onların nasıl bağlandığını söyler.

Bu ikili kurumsal güvenliğin de temelidir.

Haritayı çizerken kullanacağın bilgilerin hepsini bu modülde öğrendin. Her cihazın bir özel IP adresi ve bir MAC adresi vardır; ev kutusu DHCP ile adres dağıtırken bu ikisini bir listede tutar ve yönetim sayfasında gösterir. Cihazın kablolu mu kablosuz mu bağlandığı, katmanlı modeldeki bağlantı katmanının farkıdır. Kutunun varsayılan ağ geçidi adresi ve evin genel adresi, haritanın ortasını ve çıkışını tanımlar. Kutunun dışarıya açtığı bir port yönlendirmesi varsa, haritaya dışarıdan içeriye çizilen bir ok olarak girer.

Haritayı çizerken iki tuzağa dikkat etmek gerekir. Birincisi, modern telefonlar ve bilgisayarlar gizlilik için her ağa farklı ve zaman zaman değişen rastgele bir MAC adresiyle bağlanabilir. Bu yüzden aynı cihaz listede iki satır olarak görünebilir ya da bir hafta sonra farklı bir adresle çıkabilir. Duru'nun telefonu böyleydi.

İkincisi, cihaz adları yanıltıcı olabilir. Bir akıllı priz üreticisinin kullandığı modül adıyla, bir yazıcı yalnız bir sayıyla görünebilir. Tanımadığın bir satırı hemen kötü niyetli sanma; ama tanıyana kadar da bilinmeyen olarak işaretle.

Bu karışıklığı azaltmanın basit bir yolu var: pek çok ev kutusu, bağlı cihazlar listesindeki adları değiştirmene izin verir. Tanıdığın her cihaza, kimin olduğunu ve ne olduğunu söyleyen bir ad verirsen, örneğin mutfak-priz ya da barış-konsol, bir ay sonra listeye baktığında yeni ve tanımadığın bir satır kendiliğinden göze çarpar. Adlandırılmış bir liste, haritanın en ucuz bakımıdır.

Sahada

Savunma

Harita bir savunma aracı değil, savunmanın nereye kurulacağını gösteren bir plandır. Üç şekilde iş görür.

Bilinmeyeni görünür kılar. Ece'nin evindeki komşu, Nilüfer Hanım'ın çekmecedeki dizüstü bilgisayarı ve Bora'nın diyagramında olmayan ağ bölümleri, harita çizilene kadar görünmezdi. Haritayı envanterle karşılaştırmak, iki listedeki farkları bulgulara dönüştürür: haritada olup envanterde olmayan bir cihaz bilinmeyen bir bağlantıdır, envanterde olup haritada olmayan bir cihaz ise ya kapalıdır ya da başka bir ağdadır.

Köprüleri gösterir. Defne Hanım'ın yazıcısı gibi iki ağa birden bağlı bir cihaz, ağları ayırmak için kurduğun sınırı sessizce delebilir. Haritada her cihazın hangi bölümde durduğunu çizmek, bu köprüleri gözle görülür hâle getirir.

Olay anında yol gösterir. Bir cihazın ele geçirildiğinden şüphelendiğinde, onun hangi cihazlarla aynı ağda olduğunu, nereden internete çıktığını ve kimin cihazı olduğunu bilmek, ilk saatleri kazandırır. Harita bu yüzden acil durum sayfasının yakınında durmalıdır.

Haritanın ortaya çıkardığı en yaygın bulgunun cevabı da basittir. Tanımadığın bir cihazı ağdan çıkarmanın en güvenilir yolu, kablosuz ağın parolasını değiştirmektir. Bu, tanıdığın bütün cihazların da yeniden bağlanmasını gerektirir; ama ağa kimlerin girebileceğine yeniden karar vermeni sağlar. Bir eve taşındığında ya da bir ev arkadaşı ayrıldığında bu adım, Ece'nin evinde görüldüğü gibi, unutulan ilk iştir.

Uygulama

Bu atölyenin ağırlığı burada. Haritayı kâğıda dökeceksin, kutunun gösterdiklerini Modül 2'deki tabloyla yan yana koyacaksın ve her fark için bir karar yazacaksın. Bu çalışmayı ancak sana ait ya da yönetimi sende olan bir ağda yaparsın.

Tanımadığın bir satır kalırsa önce ev halkına sor; sonra cihazın MAC adresinin ilk yarısını üretici adı veren herkese açık bir arama sitesinde arat, bu çoğu zaman cihazın markasını söyler. Hâlâ tanıyamıyorsan kablosuz ağın parolasını değiştir ve kimin yeniden bağlanmak istediğine bak. Son olarak kutuda dışarıdan içeriye bir port yönlendirmesi varsa, onu haritaya dışarıdan gelen bir ok olarak çiz ve yanına gerekçesini yaz.

Defter: Envanter bölümünde tarihli ev ağı haritası ve karşılaştırma tablosu; her bilinmeyen ya da fazla bağlantı için bir karar ve kararın uygulandığı tarih. Acil durum sayfasına haritanın yerini gösteren bir not; aylık güvenlik turuna "bağlı cihazlar listesi haritayla tutuyor mu" maddesi.

Hata köşesi

Etik ve sınırlar

Bu atölyede kendi ağının bağlı cihazlar listesine baktın; ağın sahibi olarak bu senin hakkındır. Ortak bir evde ya da ailede, listede başkalarının cihazları da görünür: Ece haritayı Duru ve Barış'la birlikte, masada çizdi. Başkalarının cihazlarına bakarken onların ne zaman bağlandığını, hangi saatlerde evde olduğunu gösteren bilgileri bir gözetim aracına dönüştürmezsin. Komşunun ağında, bir kafede ya da işyerinde bağlı cihazları listelemeye çalışmak ise, o ağın sahibinin yetkisi olmadan yapılamaz. Ağında tanımadığın bir cihaz bulduğunda ona saldırmak, onu "geri hacklemeye" çalışmak ya da sahibini kendi başına araştırmak da doğru değildir; doğru adım onu ağdan çıkarmak, gerekirse parolanı değiştirmek ve ciddi bir şüphe varsa resmi yollara başvurmaktır.

Kapanış

1. Ev ağının haritası her cihazı, adresini, bağlantı biçimini ve sahibini gösterir; envanter neye sahip olduğunu, harita onların nasıl bağlandığını söyler ve ikisi birlikte kurumsal güvenlik çerçevelerinin de ilk adımıdır.
2. Haritayı kutunun bağlı cihazlar listesiyle ve envanterle karşılaştırmak, bilinmeyen bağlantıları, iki ağı birbirine bağlayan köprüleri ve unutulmuş cihazları ortaya çıkarır.
3. Tanınmayan bir bağlantıya karşı en güvenilir adım kablosuz ağın parolasını değiştirmektir ve harita aylık turda güncellenerek canlı tutulur.

Üç soru

1. Ece'nin evinde komşunun aylarca ağda kalmasının sebebi neydi ve hangi adım bunu çözer?
2. Aynı telefonun bağlı cihazlar listesinde iki ayrı satır olarak görünmesi neden olabilir?
3. Defne Hanım'ın bürosundaki yazıcı, misafir ağını büronun ağından ayırma amacını nasıl boşa çıkarıyordu?

Yanıtlar

1. Kablosuz ağın parolası, önceki kiracının komşuyla paylaştığı etiketteki parolaydı ve Ece yalnız yönetim parolasını değiştirmişti. Komşu bu yüzden ağa bağlanmaya devam edebiliyordu. Çözüm kablosuz ağın parolasını değiştirmek ve yeni parolayı yalnız ev halkıyla paylaşmaktır; bu, ağa kimin girebileceğine yeniden karar vermeyi sağlar.
2. Modern telefonlar gizlilik için her ağa ya da belirli aralıklarla değişen, rastgele üretilmiş bir MAC adresiyle bağlanabilir. Telefon farklı zamanlarda farklı adreslerle bağlandığında kutunun listesinde ayrı cihazlar gibi görünür. Bu yüzden bilinmeyen bir satırı kötü niyetli saymadan önce ev halkının cihazlarını kontrol etmek gerekir.
3. Yazıcı hem büronun ağına hem misafir ağına bağlıydı ve böylece iki ağ arasında bir köprü oluşturuyordu. Misafir ağı büronun cihazlarını korumak için ayrı tutulmuştu, ama iki ağda birden duran bir cihaz bu sınırı deliyordu. Çözüm misafirler için yalnız misafir ağında duran ayrı bir yazıcı kurmaktı.

Sonraki derse köprü

Modül 3 burada bitiyor. Bir paketin evinden çıkıp internette nasıl yol aldığını, adresleri, portları, protokolleri ve rehberi biliyorsun; ağının haritası defterinde. Modül 4 bu yolculuğun en sık yapıldığı yere, web'e bakıyor. İlk ders, tarayıcının bir sunucuyla nasıl konuştuğunu ele alıyor: HTTP isteği ve yanıtı, yöntemler, başlıklar ve durum kodları.