Kendi cihazının envanteri

Açılış

Bora'nın hastanesinde bilgi işlem ekibinin tuttuğu cihaz listesinde dört yüz on satır vardı. Her bilgisayar, her yazıcı, her tıbbi cihaz bir satırdı. Bir yıl önce ekip, kendi ağlarında hangi cihazların gerçekten çalıştığını gösteren bir keşif aracını yetkili olarak kurdu ve ilk taramanın sonucu dört yüz otuz yedi cihaz çıktı.

Yirmi yedi cihaz listede yoktu. Bir kısmını bulmak kolay oldu: bekleme salonundaki akıllı televizyon, bir hekimin muayene odasına kendi getirdiği ağ depolama kutusu, bir tedarikçinin kurulumdan sonra unuttuğu bir test bilgisayarı. Birkaçını bulmak ise günler sürdü. Bunların hiçbiri güncellenmiyordu, çünkü kimse var olduklarını bilmiyordu. Hiçbiri yedeklenmiyordu, hiçbirinin sahibi yoktu.

Bora o gün listeye "envanter" demeyi bıraktı ve ona "bildiğimiz şeyler listesi" dedi. Bu atölye, Modül 2 boyunca cihazlarına sorduğun soruları bir araya getirip kendi bildiğin şeyler listeni gerçek bir envantere dönüştürüyor.

Tek fikir

Bir cihazı korumak için önce onun var olduğunu bilmek gerekir. İyi bir cihaz envanteri yalnız neye sahip olduğunu değil, her birinin ne durumda olduğunu söyler: sürümü, desteği, şifrelemesi, hesabı ve yedeği.

Nasıl çalışır

Güvenlik defterini kurduğumuz atölyede envanteri, sahip olunan varlıkların güncel listesi olarak tanımlamıştık ve önceliklendirilmiş kontrol listelerinin işe neden envanterle başladığını görmüştük. Modül 2 boyunca o listenin cihaz sayfasına parça parça bilgi ekledin: hangi cihazın diski şifreli, hangisi uyku moduna geçiyor, hangi işletim sistemi kurulu, hangi hesapla kullanılıyor, ne zaman güncellendi ve desteği ne zaman bitiyor. Bu atölyede o parçaları tek bir tabloda topluyoruz.

Bu yaklaşım kişisel bir alışkanlık olduğu kadar uluslararası bir çerçevenin de ilk adımıdır.

İyi bir envanterin iki zorluğu vardır: eksiksiz olması ve güncel kalması. Eksiksizlik, Bora'nın yirmi yedi cihazının öğrettiği şeydir. İnsanlar listeye hatırladıklarını yazar ve hatırlamadıkları şeyler, çekmecedeki eski telefon, salondaki akıllı televizyon, modemin kendisi, listenin dışında kalır. Oysa ağa bağlanan ve bir yazılım çalıştıran her şey bir cihazdır ve güncellenmesi, korunması gerekir.

Cihazların bir de içi var. Çerçevenin ikinci sonucunun istediği yazılım envanteri, her cihazda kurulu programları ve uygulamaları kapsar. Evde bunun pratik karşılığı her şeyi tek tek listelemek değildir; her cihazda bir kez kurulu programlar listesine ya da telefondaki uygulamalara bakıp tanımadığın, kullanmadığın ya da artık güncellenmeyenleri ayıklamaktır. Kaldırılan her program, artık güncellenmesi gerekmeyen ve bir gün açığı duyurulduğunda seni ilgilendirmeyecek bir programdır. Modülün altıncı dersindeki ilke burada somutlaşır: diskte olmayan yazılım sana açık taşıyamaz.

Güncellik ise defterin aylık güvenlik turunun işidir. Yeni bir cihaz alındığında, bir cihaz bir aile üyesine verildiğinde, bir işletim sistemi yükseltildiğinde envanter değişir. Değişiklik günlüğüne bir satır, envantere bir düzeltme; tur bu ikisini karşılaştırır.

Sahada

Savunma

Envanter bir savunma aracı değil, bütün savunma araçlarının dayandığı zemindir. Bu modülde konuştuğumuz her önlem bir cihaz listesinin üzerinde durur.

Güncelleme envantere dayanır. Destek sonu tarihleri envanterde yazılı değilse, Windows 10 kullanan kırk iki bilgisayarı kimse fark etmez; listede olmayan bir akıllı televizyonun yazılımı hiç güncellenmez. Şifreleme envantere dayanır. Hangi cihazın diski şifreli, hangisinin değil, liste olmadan bilinmez; elden çıkarma günü geldiğinde de cihazın içinde ne olduğu sorusu cevapsız kalır. Hesap düzeni envantere dayanır. Hangi bilgisayarda günlük işin yönetici hesabıyla yapıldığı ancak her cihaz için ayrı ayrı sorulunca görünür. Olay müdahalesi de envantere dayanır. Bir cihaz çalındığında ya da bir hesap ele geçirildiğinde, o cihazda hangi hesapların açık olduğunu ve ne kadar veri taşıdığını bilmek ilk saatlerin en değerli bilgisidir.

Envanterin kendisini korumak için iki kural yeterlidir. Defterin genel kuralı burada da geçerlidir: envantere giriş bilgileri, kodlar ya da seri numaraları gibi hassas ayrıntılar değil, cihazın adı ve durumu yazılır. Ve envanter aylık turda gözden geçirilir; tur sırasında listede olup evde olmayan bir cihaz ya da evde olup listede olmayan bir cihaz bulursan, ikisi de bir eylem gerektirir.

Son olarak envanter bir öncelik listesidir. Tabloyu doldurduktan sonra en zayıf satırlar kendiliğinden görünür: şifresiz bir dizüstü, desteği bitmiş bir telefon, yönetici hesabıyla kullanılan bir bilgisayar. Bu satırlar, sınırlı zamanını nereye harcayacağını söyler.

Uygulama

Bu atölyenin ağırlık merkezi burada. Modül boyunca biriktirdiğin bilgileri tek bir cihaz tablosunda toplayacak, eksiklerini oda oda dolaşarak tamamlayacak ve en zayıf üç satır için bir plan yazacaksın.

Tabloyu bitirince satırları baştan sona oku ve en zayıf üç satırı işaretle. Bir satırın zayıflığını üç şey belirler: desteği bitmiş ya da güncellemesi kapalı mı, hassas veri taşıyor mu, ve yedeği var mı? Her işaretli satırın yanına tek bir sonraki adım yaz; örneğin tableti hassas işlerden çekmek, dizüstünde disk şifrelemesini açmak, televizyonun yazılım güncelleme ayarını bulmak.

Son olarak tablonun en altına bugünün tarihini ve bir sonraki gözden geçirme tarihini yaz. Aylık güvenlik turunda bu tabloyu açacak ve değişen satırları güncelleyeceksin.

Defter: Envanter bölümünde tarihli cihaz tablosu; oda oda dolaşınca eklenen cihazların işaretli olduğu satırlar; en zayıf üç satır ve her birinin yanında tek bir sonraki adım; bir sonraki gözden geçirme tarihi.

Hata köşesi

Etik ve sınırlar

Envanter çıkarırken başkalarının kullandığı cihazlara da bakarsın: bir aile üyesinin tableti, bir çalışanın kişisel telefonu, bir ortak bilgisayar. Bu cihazların durumunu öğrenmek için içlerine girmen gerekmez ve girmemelisin; sahibine sorar ya da sahibiyle birlikte bakarsın. Defne Hanım çalışanlarının telefonlarındaki iş e-postası için bir kural koyabilirdi, ama telefonların içini incelemek onların izni olmadan yapılamazdı ve kişisel verilerin korunması kuralları burada da geçerliydi. Bir iş yerinde keşif araçları kullanmak da yalnız o ağın sahibinin yetkilendirdiği kişilerce ve kendi ağında yapılır; komşunun kablosuz ağındaki cihazları "merak ettiğin için" listelemeye çalışmak, o ağın sahibinin izni olmadan yapılan bir izinsiz incelemedir.

Kapanış

1. Bir cihazı korumak için önce onun var olduğunu bilmek gerekir; envanter, hatırlanan listeye değil, oda oda yapılan keşfe dayanmalıdır.
2. İyi bir cihaz envanteri her cihazın sürümünü, destek durumunu, güncellemesini, şifrelemesini, günlük hesabını ve yedeğini tek tabloda gösterir ve en zayıf satırları kendiliğinden ortaya çıkarır.
3. Envanter bir kez çıkarılan bir belge değil, aylık turda güncellenen ve cihazın alınmasından elden çıkarılmasına kadar onu izleyen bir süreçtir.

Üç soru

1. Bora'nın listesinde olmayan yirmi yedi cihazın ortak sorunu neydi?
2. Bir envanter tablosunda en zayıf satırı belirleyen üç ölçüt nedir?
3. Çalışanların kişisel telefonları bir büronun envanterine neden ve nasıl girer?

Yanıtlar

1. Hiçbiri güncellenmiyor, yedeklenmiyor ve sahiplenilmiyordu, çünkü kimse var olduklarını bilmiyordu. Listede olmayan bir cihaz bütün süreçlerin dışında kalır: güncelleme, şifreleme, yedek ve olay müdahalesi ona hiç uğramaz. Bu yüzden envanter hatırlanan listeye değil, gerçekte var olanın keşfine dayanmalıdır.
2. Cihazın desteğinin bitmiş ya da güncellemesinin kapalı olması, hassas veri taşıması ve yedeğinin olmaması. Desteği bitmiş, hassas veri taşıyan ve yedeksiz bir cihaz en yüksek önceliği hak eder; bu üç ölçüt sınırlı zamanın nereye harcanacağını gösterir.
3. Telefonlar büronun malı değildir ama müşteri yazışmaları gibi büroya ait veriyi taşır; bu yüzden veri açısından büronun envanterine girerler. Telefonların içi incelenmez; bunun yerine ekran kilidi olup olmadığı ve iş e-postasının hangi uygulamayla okunduğu gibi bilgiler, sahipleriyle konuşularak ve onların izniyle ayrı bir sütunda tutulur.

Sonraki derse köprü

Envanter tablonda belki de en çok soru işareti, ağa bağlı cihazların satırlarında birikti: modem, televizyon, hoparlör. Bu cihazlar birbirleriyle ve internetle konuşuyor, ama bu konuşmanın nasıl olduğunu henüz konuşmadık. Modül 2 burada bitiyor. Modül 3 ağların nasıl çalıştığını anlatıyor ve ilk ders en temel soruyla açılıyor: ağ nedir, iki cihazın konuşabilmesi için ne gerekir ve yerel ağ ile internet arasındaki fark nedir?