Kısa film: türler, fikir, senaryo ve incelikler

• Uzun filmin ilk perdesi değildir

  En sık hata, bir uzun metraj fikrini on dakikaya sıkıştırmak. Sonuç, kurulumu olan ama hiçbir yere varmayan bir fragmandır. Kısa film kendi ölçüsünde tamamlanan bir bütündür.

• Tek dönüşüm

  Uzun film bir karakterin yolculuğunu anlatır; kısa film çoğu zaman yolculuğun tek bir adımını. Bir karar, bir fark ediş, bir kayıp.

  Örnek

  Uzun: bir kadının boşanması, çocuklarının velayeti, yeni bir şehir. Kısa: aynı kadının evlilik yüzüğünü kuyumcuya satmaya gittiği ve satmadan döndüğü öğleden sonra.

• Az karakter, az mekân

  Her yeni karakter seyircinin tanıması gereken bir yüzdür ve süre ister. Kısa filmin çoğu bir ya da iki karakterle, bir ya da iki mekânda en iyi çalışır.

• Geç başla, erken bitir

  Seyirci kısa filmde «tanışma» süresine sabırsızdır. Hikâye çoktan başlamışken gir; sonuç belli olduğunda değil, belli olmak üzereyken çık (enter late, leave early).

• Her saniye bir iş görür

  Uzun filmde nefes alma sahnesi lükstür, kısa filmde maliyettir. Bir plan ya karakteri, ya ortamı, ya da gerilimi ilerletmiyorsa kurguda düşer — o zaman senaryoda hiç yazılmamalıydı.

• Mikro kısa · 1–3 dakika

  Tek bir fikir, tek bir dönüş. Kurulum ve sonuç neredeyse aynı sahnededir. Sosyal medyada ve yarışmalarda yaygındır; acemi için en iyi okul, çünkü fazlalığa hiç yer yoktur.

  Örnek

  Bir adam asansörde düğmeye basar, kapı kapanmaz. Tekrar basar. Kamera geri çekilince asansörün binanın dışında, boşlukta durduğunu görürüz. Bitti.

• Klasik kısa · 5–15 dakika

  Programlamada en esnek aralık: bir gösterim bloğuna bu uzunlukta birkaç film sığar. Bir karakter, bir arzu, bir engel ve bir karar rahat taşınır; ikinci bir alt hikâye çoğu zaman taşınmaz.

  Örnek

  Emekli bir terzi, torununun düğünü için son bir ceket diker; elleri titrer, ceketi bitiremez ve düğüne yarım ceketle gider.

• Uzun kısa · 20–40 dakika

  Bir ana hikâye ve küçük bir yan hat taşır. Programlaması zordur: 35 dakikalık bir film, gösterim bloğunda 10–12 dakikalık üç filmin yerini kaplar. Bu uzunluğu ancak hikâye gerçekten istiyorsa seç.

  Örnek

  Bir köy okulunda tek öğretmen, kışın kapanan yol ve son sınav haftası; öğretmen ile okulu bırakmak isteyen bir öğrencinin hikâyesine köyün su kesintisi eşlik eder.

Akademi Ödülleri kurallarında kısa film, jenerik dahil 40 dakika ya da daha kısa süren film olarak tanımlanır. Festivaller çoğu zaman daha kısa bir sınır koyar — Cannes'ın kısa film yarışmasında sınır jenerik dahil 15 dakikadır — ve sınır festivalden festivale değişir: başvurudan önce yönetmeliği oku.

Oranlar bu rehberin önerisidir, ölçülmüş bir norm değil. Dakikalar, önerilen sürenin üst sınırı için hesaplandı.

• An filmi (slice of life / vignette)

  Bir hayatın tek bir anını, öncesini ve sonrasını göstermeden yakalar. Büyük bir olay yoktur; değişim içeride, küçük ve kesindir.

  Gücü:

  Oyunculuk, atmosfer, gözlem. Az mekân, az bütçe.

  Tuzağı:

  «Hiçbir şey olmuyor» ile «az şey oluyor» arasındaki fark. Bir şey değişmeli — karakterin bakışı, bir ilişkinin dengesi, bir kararın ağırlığı.

  Örnek fikir

  Babasının cenazesinden dönen iki kardeş, evdeki son çayı kimin demleyeceğini tartışmadan bilir; ama ikisi de çaydanlığa dokunmaz.

  İzle: Koza (1995) · Poyraz (2006) · Wasp (2003) · Curfew (2012)

  Türü ayrıntılı aç: An filmi→

• Ters dönüş filmi (twist short)

  Bütün yapı son bir bilgiye doğru kurulur; o bilgi geldiğinde seyirci filmin başını yeniden okur.

  Gücü:

  Hatırlanırlık, sosyal medya, yarışmalar.

  Tuzağı:

  Dönüşü saklamak için seyirciye yalan söylemek. İyi dönüş adil oynar: ipuçları baştan ordadır, sadece başka türlü okunmuştur. Dönüşten sonra film boşalıyorsa dönüş, hikâyenin yerini almıştır.

  Örnek fikir

  Bir apartman yöneticisi, aidatını üç aydır ödemeyen üst kat komşusuna her ay daha sert bir not bırakır. Sonunda notların okunmadan kapının arkasında biriktiğini, komşunun aylardır hastanede olduğunu ve merdivende gördüğü çocuğun kediyi beslemeye geldiğini öğreniriz.

  İzle: The Lunch Date (1989) · La Rivière du hibou (1962) · The Neighbors' Window (2019)

  Türü ayrıntılı aç: Ters dönüş filmi→

• Tek mekân filmi (single-location short)

  Bütün film bir odada, bir arabada, bir asansörde geçer. Kısıt baskıyı artırır: karakterler birbirinden kaçamaz.

  Gücü:

  Düşük bütçe, yüksek gerilim, oyuncu odaklı yazım.

  Tuzağı:

  Mekânı sahne tiyatrosuna çevirmek. Mekân bir karakter gibi değişmeli: ışık azalır, kapı kilitlenir, hava ısınır, bir nesne yer değiştirir.

  Örnek fikir

  Bir kargo minibüsü, teslimat bitmeden kapanacak bir gümrük kapısı ve arka bölmeden gelen ve şoförün duymamış gibi yaptığı bir tıkırtı.

  İzle: Six Shooter (2004) · Lights Out (2013)

  Türü ayrıntılı aç: Tek mekân filmi→

• Diyalogsuz film (dialogue-free / silent short)

  Hikâye yalnız görüntü, hareket ve sesle anlatılır. Dil engeli olmadığı için uluslararası festivallerde rahat dolaşır.

  Gücü:

  Görsel düşünmeyi zorunlu kılar; altyazı gerektirmez.

  Tuzağı:

  Diyaloğun yerini abartılı jest ve yüz ifadesine bırakmak. Konuşma yoksa nesneler ve eylemler konuşur: kim kapıyı açık bırakıyor, kim tabağı kaldırıyor.

  Örnek fikir

  Bir bekçi her gece müzedeki aynı tabloyu biraz düzeltir; bir gece tablo, onun düzeltmesinden önce eğilmeye başlar.

  İzle: Kırmızı Balon (1956) · Paperman (2012)

  Türü ayrıntılı aç: Diyalogsuz film→

• Tür kısası (genre short)

  Korku, bilimkurgu, komedi, gerilim gibi bir türün kurallarıyla oynayan kısa. Seyirci türü tanıdığı için kurulum hızlıdır.

  Gücü:

  Hızlı kurulum, net beklenti, internet izleyicisi.

  Tuzağı:

  Türün iskeletini taşıyıp duygusunu taşımamak. Korku filminde korkulan şey, karakterin zaten korktuğu bir şeyin yüzü olmalı.

  Örnek fikir

  Yalnız yaşayan bir adamın akıllı hoparlörü, ev boşken ona «iyi geceler» demeye başlar — kendi sesiyle.

  İzle: Lights Out (2013) · Alive in Joburg (2005) · World of Tomorrow (2015)

  Türü ayrıntılı aç: Tür kısası→

• Kavram kanıtı (proof of concept)

  Yazılmış ya da tasarlanmış bir uzun metrajın tonunu, dünyasını veya ana çatışmasını göstermek için çekilen kısa. Yapımcıya ve fona gösterilir.

  Gücü:

  Finansman, ekip toplama, yönetmenin kendini kanıtlaması.

  Tuzağı:

  Uzun metrajın fragmanını çekmek. Kavram kanıtı da kendi başına bir başı ve sonu olan bir hikâye anlatmalı; yoksa kimse ikna olmaz.

  Örnek fikir

  Kuraklıkta suyun karneyle dağıtıldığı bir kasaba filminden tek sahne: karne memurunun kendi kızına fazladan bir bidon vermesi ve kuyrukta bunu görenler.

  İzle: Saw (kısa film) (2003) · Whiplash (kısa film) (2013) · Alive in Joburg (2005)

  Türü ayrıntılı aç: Kavram kanıtı→

• Belgesel kısa (documentary short)

  Gerçek kişi, mekân veya olay üzerine. Senaryo çekimden önce bir soru ve yapı taslağı, çekimden sonra kurgu masasında yazılır.

  Gücü:

  Erişim (bir kişiye, bir yere) varsa bütçe küçüktür.

  Tuzağı:

  Konuyu anlatmak, hikâyeyi bulmamak. Belgesel kısada da bir karakter, bir arzu ve bir değişim aranır.

  Örnek fikir

  Kapanmak üzere olan bir mahalle fırınının son haftası, yalnız gece vardiyasından ve hamurun kabarma süresinden kurulu bir yapıyla.

  İzle: Gece ve Sis (1956)

  Türü ayrıntılı aç: Belgesel kısa→

• Animasyon kısa (animated short)

  Çizim, kukla, stop-motion, 3B ya da kolaj. Gerçek çekimde imkânsız olan metaforu (canlanan bir hamur, konuşan bir nesne) doğal kılar.

  Gücü:

  Metafor, masal mantığı, dil gerektirmeyen anlatı.

  Tuzağı:

  Üretim süresini küçümsemek. Bir dakikalık animasyon, bir dakikalık canlı çekimden katbekat uzun sürer; senaryoyu buna göre kısalt.

  Örnek fikir

  Bir kâğıt fenerin içinde yaşayan bir ateş böceği, fener her yakıldığında evin içindeki kavgayı görür ve ışığını kısmayı öğrenir.

  İzle: Paperman (2012) · Bao (2018) · Hair Love (2019) · World of Tomorrow (2015)

  Türü ayrıntılı aç: Animasyon kısa→

• Deneysel kısa (experimental short)

  Klasik anlatı yerine ritim, imge, doku, döngü ya da biçim üzerine kurulur. Anlatısız bir film seyirciyi en rahat kısa sürede tutar.

  Gücü:

  Biçimsel cesaret, sanat galerisi ve festival bölümleri.

  Tuzağı:

  Rastgeleliği deney sanmak. Deneysel film de bir kural koyar ve ona uyar; kural ne kadar net olursa kırıldığı an o kadar etkilidir.

  Örnek fikir

  Bir ailenin otuz yıllık bayram fotoğrafları, hep aynı kadrajdan, sandalyelerden biri her karede biraz daha boşalarak.

  İzle: Endülüs Köpeği (1929) · Meshes of the Afternoon (1943) · La Jetée (1962)

  Türü ayrıntılı aç: Deneysel kısa→

• Toplumsal kısa (social-issue short)

  Bir toplumsal meseleyi (göç, dil, sınıf, şiddet) tek bir insanın deneyimiyle anlatır.

  Gücü:

  Festival programlarında ve sivil toplum gösterimlerinde güçlü karşılık.

  Tuzağı:

  Bildiri yazmak. Mesele karakterin önüne geçerse seyirci ders dinler, film izlemez. Meseleyi tek bir somut engele indir.

  Örnek fikir

  Mevsimlik tarım işçisi bir kız, okul kaydı için gereken adres belgesini çadırın koordinatlarıyla doldurmaya çalışır.

  İzle: Sessiz – Bê Deng (2012)

  Türü ayrıntılı aç: Toplumsal kısa→

Fikir kaynakları

• Kulak misafirliği

  Otobüste, kuyrukta, bekleme salonunda duyulan yarım cümle. Cümlenin öncesini ve sonrasını sen yazarsın.

  Örnek

  «Annem hâlâ onun numarasını rehberde ‹Hastane› diye kayıtlı tutuyor.»

• Bir nesne

  Kısa filmin en güçlü taşıyıcısı çoğu zaman bir nesnedir: onu kim istiyor, kim saklıyor, kim kaybediyor?

  Örnek

  Bir apartman görevlisinin cebinde taşıdığı, hiçbir kapıya uymayan bir anahtar.

• Bir kural

  Bir yer, bir aile ya da bir iş yerinin yazılı ya da yazısız kuralı. Kural konduğu an onu çiğneyecek karakter de doğar.

  Örnek

  Bir yurtta saat 23.00'ten sonra ana kapı açılmaz; birinci sınıf bir öğrenci 23.04'te kapıdadır ve elinde bir kutu ilaç vardır.

• Kendi utancın

  En güçlü kısa filmler çoğu zaman yazarın anlatmaya çekindiği küçük bir andan çıkar. Büyük travma değil; söylenmemiş bir özür, yapılmamış bir telefon.

• Bir meslek

  Bir mesleğin içeriden bilinen ayrıntısı, seyirci için hem yeni hem inandırıcıdır.

  Örnek

  Bir simultane tercüman, ateşkes görüşmesinde kendi ailesinin köyünün adını çevirmek zorunda kalır.

• «Ya … olsaydı?» sorusu

  Gündelik bir durumun tek bir değişkenini değiştir. Tür kısalarının çoğu bu sorudan doğar.

  Örnek

  Ya bir hastanede, hastaların kalan ömrü bileklerindeki kimlik bandında yazsaydı ve bir hemşire yanlış bandı takmış olsaydı?

Fikri sına

• 1.Tek cümlede söylenebiliyor mu?

  Bir karakter + istediği şey + engel. İki cümle gerekiyorsa muhtemelen iki film vardır.

• 2.Değişen ne?

  Filmin başında ve sonunda karakterin (ya da seyircinin) bildiği, hissettiği, yaptığı şey farklı olmalı. Değişim yoksa film bir tablodur.

• 3.Neden şimdi?

  Bu hikâye neden bugün, bu saatte oluyor? Bir son tarih, bir ziyaret, bir mevsim — kısa filmin zaman baskısı (ticking clock) seyirciyi hemen bağlar.

• 4.Görülebiliyor mu?

  Fikir bir düşünce ya da duygu olarak kalıyorsa henüz film değildir. Kamera neyi çekecek? Kim ne yapıyor?

• 5.Çekilebiliyor mu?

  Ulaşabildiğin mekân, oyuncu ve ekipmanla. Gece dış çekim, kalabalık, çocuk oyuncu, hayvan, araç, yağmur — her biri bütçeyi ve çekim gününü katlar.

• 6.Sen mi anlatmalısın?

  Bu hikâyeye senin bakışını özel kılan ne? Erişim, deneyim, bir mesleğin içi, bir dil. Herkesin çekebileceği bir fikir, kalabalık bir başvuru dosyasında kaybolur.

Bulanıktan keskine

• Bulanık: Yalnızlık üzerine bir film.

  Keskin: Dul bir emekli, konuşacak birini bulmak için her gün bankaya gidip sırayla para yatırıp çeker; bir gün gişedeki memur tayin olur.

  Logline

  Tek sohbet ortağı bir banka memuru olan dul bir emekli, memurun tayin edildiği gün son işlemini yapmak için kuyruğa girer.

  Ne değişti: Tema (yalnızlık) bir eyleme (bankaya gitmek) ve bir son tarihe (tayin) dönüştü.

• Bulanık: Göçmen bir ailenin zorlukları.

  Keskin: On iki yaşındaki bir çocuk, annesinin iş görüşmesinde tercümanlık yapar ve patronun söylediği bir hakareti çevirmemeye karar verir.

  Logline

  Annesine tercümanlık yapan on iki yaşında bir çocuk, iş görüşmesinde duyduğu hakareti çevirip çevirmemek arasında kalır.

  Ne değişti: Geniş bir mesele tek bir sahneye, tek bir karara ve tek bir ahlaki ikileme indi.

• Bulanık: Teknolojinin bizi yabancılaştırması.

  Keskin: Bir aile yemeğinde baba, telefonları sepete toplatır; sepetteki telefonlardan biri çalmaya başlar ve kimse kendi telefonunun sesini tanımaz.

  Logline

  Telefonsuz bir aile yemeğinde çalan bir telefon, kimin olduğunu kimsenin bilmediği bir sırrı masaya getirir.

  Ne değişti: Soyut eleştiri yerine somut bir oyun kuralı ve o kuralın kırıldığı an.

Yapı ilkeleri

• Bir sayfa ≈ bir dakika

  Standart senaryo biçiminde bir sayfa kabaca bir dakikaya denk gelir. Bu bir tahmindir, ölçü değil: aksiyonu yoğun sahne uzar, hızlı diyalog kısalır. Senaryo analisti Stephen Follows'un binlerce senaryo üzerindeki incelemesinde de oran sayfadan sayfaya oynuyor, ortalaması ise bir dakikanın biraz altında. On dakikalık bir film için on sayfa hedefle, on beş yazıp ona indir.

• Dört adımlık iskelet

  Denge → bozulma → karar → yeni denge. Kısa filmde ilk adım çoğu zaman tek plandır; filmin ağırlığı bozulma ile karar arasında durur.

  Örnek

  Denge: bir berber dükkânı kapatıyor. Bozulma: son müşteri, yıllar önce kavgalı ayrıldığı oğlu. Karar: tıraşa başlamak. Yeni denge: konuşmadan biten bir tıraş, kasaya konmayan para.

• İlk sayfa bir sözleşmedir

  İlk sayfada seyirci üç şeyi öğrenmeli: kimi izliyoruz, ne istiyor, filmin tonu ne. Seçici kurullar çok sayıda başvuruyu art arda izler; ilk dakikası belirsiz olan film o yığında kaybolur.

• Göster, söyleme

  Duygu diyalogla duyurulmaz, eylemle görünür kılınır. Karakter «üzgünüm» demez; yemeğe dokunmaz, ya da bulaşığı ikinci kez yıkar.

• Diyalog alt metin taşır

  Kısa filmde her replik iki iş görmeli: söylenen şey ve söylenmeyen şey. Karakterler konuyu doğrudan konuşursa sahne biter; etrafından dolaşırsa gerilim doğar.

  Örnek

  «Beni hiç sevmedin» yerine: «Bu kazağı da ben mi örmüştüm? Hiç giymedin.»

• Kurulum ve karşılık

  Başta gösterilen bir nesne, bir alışkanlık ya da bir cümle sonda geri döner ve anlamı değişir (setup / payoff). Kısa filmde bu bağ, yapının omurgasıdır.

  Örnek

  Açılışta kız, babasının saatini kurmayı reddeder. Sonda, babanın cenazesinden sonra saat durmuştur ve kız onu kurar.

• Karakter tek arzu taşır

  Kısa sürede karmaşık bir iç dünya, birbirine karışan arzularla değil, tek bir arzu ve onunla çelişen tek bir korkuyla kurulur.

Bir sahne, iki taslak

Babasını bir ay önce kaybeden bir kadın, babasının hattı kapanmadan telefondaki son sesli mesajı silemiyor.

Ne değişti

• Duygu söylenmiyor: «Çok üzgün» ve «silemiyorum» repliği gitti, yerine başparmak ve ters çevrilen telefon geldi.
• Nesne hikâyeyi taşıyor: telefon, zarf ve çay — üçü de çekilebilir, üçü de bir şey anlatır.
• Zaman baskısı var: «ayın on beşi» bir son tarih koyuyor; film artık o güne doğru akıyor.
• Diyalog alt metinli: «Çay koyayım mı?» konuyu kapatma isteğidir; Deniz'in oturması ise annesini yalnız bırakmama kararı.
• Sahnenin uzunluğu neredeyse aynı kaldı ama taşıdığı bilgi arttı — yeniden yazımın ölçüsü satır sayısı değil, satır başına iş.

Son türleri

• Kapalı son

  Soru cevaplanır, karakter kararını verir ve sonucunu görürüz.

  Örnek

  Emekli kuyruğun sonunda memura teşekkür eder ve bir daha bankaya gitmez.

• Açık son

  Karar verilir ama sonucu gösterilmez. Açıklık belirsizlik değildir: seyirci neyin açık kaldığını tam olarak bilmelidir.

  Örnek

  Çocuk annesine döner, ağzını açar — kesme. Neyi çevirdiğini duymayız.

• Ters dönüş

  Son bilgi baştaki her şeyi yeniden okutur. Ancak ipuçları baştan dürüstçe dağıtılmışsa çalışır.

• Döngüsel son

  Film başladığı görüntüyle biter ama görüntünün anlamı değişmiştir. Kısa filmde en ekonomik kapanışlardan biridir.

  Örnek

  İlk ve son plan aynı: berber dükkânın kepengini indirir. Başta öfkeyle, sonda yavaşça, yarıya kadar.

• İlk 30 saniye

  Siyah ekranda uzun yapımcı logoları, yavaş bir manzara açılışı ve isimlerle dolu bir jenerik, kısa filmin en değerli saniyelerini yer. Film ilk görüntüyle başlasın; jeneriği sona taşı.

• Ses görüntüden önemlidir

  Seyirci kusurlu görüntüyü affeder, anlaşılmayan diyaloğu affetmez. Bütçe kısıtlıysa kamerayı değil ses kaydını ve ses kurgusunu öncele.

• Mekânı yazmadan önce bul

  Ulaşabildiğin bir mekânı (bir akrabanın dükkânı, bir okul koridoru, bir minibüs) bul ve senaryoyu ona göre yaz. Mekânın gerçek ayrıntıları senaryoya girdikçe film inandırıcılaşır.

  Örnek

  Senaryoda «bir kafe» yazıyordu; çekim yapılabilen tek kafe bir kitapçının arka odası çıktı. Raflar sahneye girdi, karakter bir kitabın arasında not bulmaya başladı.

• Oyuncuyla prova

  Kısa filmde oyuncunun karakteri bulmak için zamanı yoktur; set günü değil, öncesinde masa başı okuma yap. Okumada takılan replik, sette de takılır — senaryoda düzelt.

• Sette kısa çek, kurguda kısalt

  Senaryodaki her sahne kurguda kalmayabilir. İlk kurgunun yüzde kaçının atılacağını önceden bilemezsin; ama kurgu sırasında «bu sahne olmadan film anlaşılıyor mu?» sorusunu her sahneye sor.

• Başlık

  Kısa bir başlık filmin anahtarını taşıyabilir. Genel bir kelime («Yalnızlık», «Umut») yerine filmin içinden bir nesne, bir yer ya da bir cümle seç.

  Örnek

  «Yas» yerine «Ayın On Beşi».

• Müzik hakları

  Bilinen bir şarkıyı filmde kullanmak için hak sahibinden izin gerekir; festivaller bunu sorar. Ya özgün müzik yaptır ya da lisansı açıkça kullanıma izin veren kaynaklardan seç.

• Prömiyer kuralları

  Bazı festivaller ülke ya da dünya prömiyeri ister; filmi internete açmak bazı başvuruları kapatabilir. Yayın planını festival takviminden sonra yap.

• Altyazı ve dil

  Uluslararası başvuru için İngilizce altyazı hazırla. Altyazı satırı kısa tutulur; diyaloğu az bir film altyazıda daha az kaybeder.

• Ekip ve iş yükü

  Yazar-yönetmen-yapımcı-kurgucu tek kişi olunca her iş yarım kalır. En az bir yapım sorumlusu ve bir ses kayıtçısı bul; geri kalanını küçük tut.

• «Hepsi bir rüyaymış.»

  Neden yorar: Seyircinin izlediği her şeyin bedelini sıfırlar; film kendi hikâyesini geri alır.

  Yerine: Rüya mantığını baştan ilan et ya da gerçek bir sonuç göster.

• «Alarm çalar, karakter uyanır, aynaya bakar.»

  Neden yorar: Binlerce kısa filmin ilk planı; seyirciye hiçbir şey söylemez.

  Yerine: Karakteri bir şeyin ortasında yakala: zaten bir işe geç kalmış, zaten bir kavganın içinde.

• «Sonda intihar ya da ölüm.»

  Neden yorar: Çatışmayı çözmek yerine bitirir. Ağır bir konu ancak karakterin seçimiyle hak edilmişse çalışır.

  Yerine: Karakteri ölümle değil bir kararla baş başa bırak.

• «Seslendirmeyle duygu açıklamak.»

  Neden yorar: Görüntünün yapması gerekeni sözcüklere yükler.

  Yerine: Seslendirme kullanacaksan görüntüyle çelişsin ya da ona yeni bir katman eklesin (bkz. Stutterer).

• «Yazar ya da film öğrencisi kahraman.»

  Neden yorar: Yazarın kendi dünyası; seyirci için yeni hiçbir şey taşımaz.

  Yerine: Bildiğin ama seyircinin bilmediği bir meslek ya da çevre seç.

• «Telefonda tek taraflı açıklama konuşması.»

  Neden yorar: Bilgiyi seyirciye vermenin en tembel yolu.

  Yerine: Bilgiyi bir nesneye, bir belgeye ya da bir çatışmaya göm.

• «Mesaj veren son repliği.»

  Neden yorar: Film zaten söylediyse fazladır, söylemediyse kurtaramaz.

  Yerine: Son plan bir eylem ya da bir görüntü olsun.

1. 1.Fikir bankasıSüre: 7 gün

   • Her gün bir kulak misafirliği, bir nesne ve bir kural not et.
   • Hafta sonunda 21 notun her birine «değişen ne?» sorusunu sor.
   • Cevabı olan üç nottan birer cümlelik logline yaz.

2. 2.Bir dakikalık filmSüre: 1 gün

   • Tek mekân, tek karakter, diyalog yok.
   • Telefonla çek, bir dakikayı geçmeyecek biçimde kurgula.
   • Bir arkadaşına izlet ve ne olduğunu tek cümleyle anlatmasını iste. Senin cümlenle aynı mı?

3. 3.Diyalogu silSüre: 2 saat

   • Yazdığın bir sahnenin bütün diyaloğunu sil.
   • Aynı bilgiyi yalnız eylem ve nesneyle ver.
   • Gerçekten gerekli olan en fazla iki repliği geri koy.

4. 4.Yarıya indirSüre: 1 gün

   • On sayfalık bir taslağı beş sayfaya indir.
   • Önce tüm sahneleri listele; hangisi olmadan film anlaşılıyor?
   • Kalan sahnelerin her birine geç gir, erken çık.

5. 5.Kurulum avıSüre: 1 saat

   • İzleme listesinden bir film seç.
   • İlk iki dakikada gösterilen her nesneyi ve cümleyi yaz.
   • Hangileri sonda geri dönüyor? Dönmeyenler neden filmde?