Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Kilit özet: yöntemler yarışmıyor, farklı soruları cevaplıyor; bu yüzden önce soru yazılır, sonra yöntem seçilir. Birden fazla yöntem kullanılacaksa sıra ucuz ve zarar vermeyenden başlar. İki bulgu karşılaştırılmadan önce aynı ölçek ve katmanda oldukları sınanır. Birleşik bir sonuç, içindeki en zayıf halkanın kanıt düzeyini taşır. Ve bir tasarımın en değerli bölümü, neyi cevaplamayacağını söyleyen bölümdür.
Açılış: hangi alet, hangi iş
Geçen derste on üç yöntemi tamamladık ve hepsinin belirli soruları cevapladığını gördük.
Şimdi kursu kapatan soru geliyor: elindeki soruya hangisi uyuyor?
Bu sorunun cevabı bir tercih listesi değil. Yöntemler birbiriyle yarışmıyor; farklı işler yapıyorlar.
Ve en sık yapılan hata da burada. Çoğu çalışma yöntemi önce seçiyor, soruyu sonra ona uyduruyor. Sonuç, cevabı baştan belli bir araştırma oluyor.
Bu ders sırayı tersine çeviriyor: önce soru, sonra yöntem, en son sonuç.
Bu derste ne olacak
Önce bir soruyu çalışabilir hâle getirmeyi, sonra soru tipleriyle yöntemleri eşleştirmeyi göreceğiz.
Sonra birden fazla yöntemin hangi sırayla uygulanacağını kuracağız.
Ardından yöntemlerin birleşme biçimlerini ve çatışmanın neden en değerli durum olduğunu göreceğiz.
Son olarak bir araştırma tasarımının nasıl yazıldığını konuşacağız.
Sıfır noktası: ustanın çantası
Bir usta çantasını açıyor. İçinde on alet var.
Hangisinin en iyi alet olduğunu sormuyorsun, çünkü soru anlamsız. Çekiç tornavidadan iyi değil.
Ama şu soru anlamlı: bu iş için hangisi?
Ve bir ayrıntı daha var. Usta önce vidayı görüyor, sonra aleti seçiyor. Tersini yapan biri, elindeki alete uyan vidaları arıyor demektir.
Sanat tarihinde de böyle. Yöntemi önce seçmek, soruyu sessizce daraltıyor.
Soruyu keskinleştirmek
Her şey soruyla başlıyorsa, önce sorunun kendisini çalışabilir hâle getirmek gerekiyor. Dört hamle bunu yapıyor.
Daralt. "Bu eser neden önemli" araştırılabilir bir soru değil. "Bu kabın kulpundaki aşınma hangi hareketten geliyor" araştırılabilir.
Cevabı hayal et. Bulacağın cevap nasıl bir cümle olacak? Cevabın biçimini yazamıyorsan, soru henüz bir soru değil.
Aksini düşün. Sorunun cevabı hayır çıkarsa ne olur? Hiçbir şey değişmiyorsa soru boş dönüyor.
Kanıtı adlandır. Bu soruyu cevaplayacak kanıt hangi türden olurdu ve elinde var mı?
Dördüncüsü en hızlı elemeyi yapıyor. Cevabı için gerekli kanıtın hiç üretilmemiş olduğu bir soru, iyi bir soru olabilir ama bu çalışmanın sorusu olamaz.
Keskinleşen soru genellikle küçülüyor ve bu bir kayıp gibi görünüyor. Değil: küçük ve cevaplanabilir bir soru, büyük ve cevapsız bir sorudan daha çok şey ekliyor. Büyük soru zaten küçük soruların toplamından kuruluyor.
Soru tipleri ve karşılıkları
Sanat tarihi soruları birkaç aileye ayrılıyor ve her ailenin doğal yöntemi var.
Ne gösteriyor? Konu ve motif sorusu. İkonografi ve ikonoloji burada çalışıyor, TEM-203.2'de kurduğumuz gibi kaynak gerektiriyor.
Nasıl düzenlenmiş? Biçim sorusu. Biçimcilik ve göstergebilim, TEM-203.1 ile TEM-203.6.
Nasıl ve ne zaman yapılmış? Madde sorusu. Teknik inceleme, TEM-203.12.
Kim için, kimin parasıyla? Sipariş ve emek sorusu. TEM-203.3 ile TEM-203.4.
Ne işe yarıyordu? İşlev sorusu. Antropolojik yaklaşım, TEM-203.10.
Nasıl karşılandı? Alımlama sorusu, TEM-203.11.
Bugün neden böyle anlatılıyor? Çerçeve sorusu. Söylem analizi ve kanon eleştirisi, TEM-203.7 ile TEM-203.9.
Kim kayıtta yok? Kapsama sorusu, TEM-203.8.
Kümede ne oluyor? Ölçek sorusu. Nicel yöntemler, TEM-203.13.
Bu eşleştirme kesin bir kural değil ama çok işe yarayan bir başlangıç. Sorunu bu dokuz aileden birine yerleştiremiyorsan, sorun büyük ihtimalle henüz yeterince keskin değil.
Sıra: hangi yöntem önce
Birden fazla yöntem kullanılacaksa sıra rastgele değil. İki ilke belirliyor.
Ucuz olan önce. Zaman, para ve erişim maliyeti düşük olan baştan yapılıyor.
Zarar vermeyen önce. Nesneye dokunmayan inceleme, örnek almadan önce geliyor.
İkisi birleştiğinde doğal bir sıra çıkıyor. Önce gözlem, sonra belge taraması, sonra ölçüm, en son yorum.
Bu sıranın bir yan faydası var ve pratikte en çok tasarruf ettiren şey bu: erken adımlar çoğu zaman soruyu değiştiriyor. Belgeye bakan biri, ölçüm yaptırmayı planladığı sorunun aslında başka bir soru olduğunu görebiliyor.
Sırayı bozmanın maliyeti de somut. Pahalı bir ölçüm, cevaplamadığı bir soru için yaptırıldığında geri alınamıyor — hem para hem de örnek alınmışsa nesneden bir parça gitmiş oluyor.
Birleşmenin üç biçimi
İki yöntem bir araya geldiğinde üç şeyden biri oluyor.
Destekleme. İkisi aynı sonuca farklı yollardan varıyor. Sonuç güçleniyor.
Tamamlama. Birinin sustuğu yerde öteki konuşuyor. Kapsama genişliyor.
Çatışma. İkisi farklı şey söylüyor.
Üçüncüsü en değerli durum ve çoğu zaman en kötü karşılanan.
Sebebi şu: çatışma bir hata olmak zorunda değil. İki yöntem farklı katmanlara ya da farklı ölçeklere bakıyor olabiliyor ve ikisi de kendi düzeyinde doğru olabiliyor.
Örnek olarak: teknik inceleme bir yüzeyin geç bir tarihe ait olduğunu söylüyorsa, üslup okumasının erken bir tarih göstermesi çelişki olmayabilir. Yüzey sonradan elden geçmiş olabilir ve TEM-203.12'de öğrendiğimiz katman ayrımı ikisini uzlaştırıyor.
Kural şu: çatışma çıktığında sevdiğin sonucu seçme. Önce iki yöntemin aynı şey hakkında konuşup konuşmadığını sor.
Ölçek ve katman uyumu
Çatışmaların büyük bölümü aslında bir uyumsuzluktan geliyor ve iki türü var.
Ölçek uyumsuzluğu. Bir yöntem tek nesne hakkında, öteki bin nesnelik küme hakkında konuşuyor. Bir kümede geçerli olan eğilim, tek bir nesne için geçerli olmak zorunda değil.
Katman uyumsuzluğu. Bir gözlem yüzeyden, öteki alt katmandan geliyor. İkisi aynı nesnenin farklı zamanlarını anlatıyor.
Birincisi nicel çalışmalarla nesne çalışmaları arasındaki en yaygın anlaşmazlık. Küme düzeyindeki bir bulgu, tek tek nesneler hakkında hüküm vermiyor; nereye bakılacağını söylüyor.
İkincisi TEM-203.12'nin doğrudan sonucu ve çözümü basit: her gözlemin hangi katmandan geldiğini yazmak.
Bu iki uyum sorulmadan yapılan her karşılaştırma, sahte bir çatışma ya da sahte bir destek üretiyor.
Kanıt düzeyini taşımak
Bu kursun en tekrarlanan alışkanlığı burada birleşiyor.
Her yöntem kendi kanıt düzeyini üretiyor ve birleştirme sırasında bu düzeyler karışmamalı.
Üç düzey ayırt ediliyor.
Ölçülen. Doğrudan gözlenen ya da belgelenen. En sağlam.
Çıkarılan. Ölçülenden mantıkla türetilen. Alternatifi yazılmalı.
Varsayılan. Benzer örneklerden aktarılan. Ayrı işaretlenmeli.
TEM-203.8'de yokluk için, TEM-203.10'da nesne biyografisi için, TEM-203.12'de teknik rapor için aynı ayrımı kurmuştuk. Üçünün aynı olması tesadüf değil: bu, yöntemden bağımsız tek disiplin.
Ve birleştirmede kritik hâle geliyor. İki yöntemin sonucu bir cümlede toplandığında, cümle en zayıf halkanın düzeyini taşıyor. Ölçülen bir bulgu ile varsayılan bir bulgu birleştirildiğinde sonuç varsayım oluyor.
Bu kural çoğu zaman atlanıyor ve atlandığında güçlü görünen zayıf cümleler üretiyor.
Eleştiriler
Dört eleştiri var ve dördü de birleştirme hevesine dair.
Çokluk derinlik sanılıyor. Beş yöntem kullanmak, birini iyi kullanmaktan otomatik olarak iyi değil.
Araç merkezli çalışma. Elde bir imkân olduğu için o yöntem uygulanıyor; soru sonradan uyduruluyor.
Uyum zorlaması. Çatışan bulgular, tutarlı görünsün diye yumuşatılıyor.
Dağılma. Çok yöntemli çalışma, hiçbirinde yeterli derinliğe inemeyen bir yüzey taramasına dönüşüyor.
İkincisi bu dersin açılışında söylediğimiz hatanın kurumsal hâli. Bir laboratuvar imkânı ya da bir veri kümesi elde olduğunda, sorunun ona uydurulması çok kolay oluyor.
Üçüncüsü ise dürüstlük meselesi. Çatışan iki bulgu, uzlaştırılamıyorsa uzlaştırılmış gibi yazılmamalı. Açık bırakılan bir çelişki, kapatılmış sahte bir uyumdan iyidir ve sonraki araştırmacıya iş bırakır.
Kalıcı araçlar
Dört araç bu kursun pratik kalıntısı.
Soruyu önce yazma. Yöntem seçmeden önce soruyu bir cümleye indirmek.
Ucuz ve zararsız olanı öne alma. Sırayı maliyet ve müdahale düzeyine göre kurmak.
Uyum sınaması. İki bulguyu karşılaştırmadan önce aynı ölçek ve katmanda olup olmadıklarını sormak.
En zayıf halkayı bildirme. Birleşik bir sonucun kanıt düzeyini, içindeki en zayıf bileşene göre yazmak.
Birincisi hepsinin anahtarı. Bir cümleye indirilemeyen soru, henüz araştırılabilir bir soru değil — ve bu, kursun on dört dersinde öğrendiğimiz her şeyin ön koşulu.
Usta katmanı: bir sayfalık araştırma tasarımı
Son katman ve bu kursun somut çıktısı.
Herhangi bir çalışmaya başlamadan önce bir sayfa yazılıyor. Beş bölümü var.
Soru. Tek cümle. Cevabı evet ya da hayır olabiliyorsa daha da iyi.
Neden bu soru. Bilinmeyen ne ve cevabı ne değiştirir?
Yöntem ve sıra. Hangi yöntemler, hangi sırayla ve neden bu sırayla?
Kanıt. Her yöntemden ne tür bir kanıt bekleniyor ve hangi düzeyde olacak?
Sınır. Bu tasarım hangi soruları cevaplamayacak?
Beşincisi en çok atlanan ve en değerli olanı. Neyi cevaplamayacağını baştan yazan bir çalışma, sonunda cevaplamadığı şey için eleştirilmiyor; asıl işi üzerinden tartışılıyor.
Ve bu sayfa çalışmanın sonunda yeniden okunuyor. Çıkan sonuç baştaki soruya cevap veriyor mu, yoksa yol boyunca soru mu değişti? İkincisi olduysa bu bir başarısızlık değil — ama yazılması gerekiyor, çünkü değişen soru okurun bilmesi gereken bir bilgi.
Kursu burada kapatıyoruz. On dört ders boyunca yöntemleri tek tek öğrendik; bu son ders onları bir araya getiren tek kuralı verdi: önce soru.
Yaygın yanlışlar
Yaygın yanlış"Bazı yöntemler ötekilerden üstündür."
Değiller; farklı soruları cevaplıyorlar. Üstünlük sorusu, çekiç ile tornavidayı kıyaslamak gibi anlamsız. Anlamlı soru şu: bu iş için hangisi?
Yaygın yanlış"Ne kadar çok yöntem, o kadar iyi çalışma."
Değil. Beş yöntemi yüzeysel uygulamak, birini derinlemesine uygulamaktan iyi değil. Çokluk ancak her biri ayrı bir soruyu cevapladığında derinlik üretiyor.
Yaygın yanlış"İki yöntem farklı sonuç veriyorsa biri yanlıştır."
Vermek zorunda değil. Farklı katmanlara ya da farklı ölçeklere bakıyor olabilirler. Önce aynı şey hakkında konuşup konuşmadıkları sorulur.
Yaygın yanlış"Birleşik sonuç, en güçlü bileşeni kadar sağlamdır."
Tersi. Bir cümle, içindeki en zayıf halkanın kanıt düzeyini taşıyor; ölçülen ile varsayılan birleştiğinde sonuç varsayımdır.
Uygulama ve kilit özet
Kilit özet: yöntemler yarışmıyor, farklı soruları cevaplıyor; bu yüzden önce soru yazılır, sonra yöntem seçilir. Birden fazla yöntem kullanılacaksa sıra ucuz ve zarar vermeyenden başlar. İki bulgu karşılaştırılmadan önce aynı ölçek ve katmanda oldukları sınanır. Birleşik bir sonuç, içindeki en zayıf halkanın kanıt düzeyini taşır. Ve bir tasarımın en değerli bölümü, neyi cevaplamayacağını söyleyen bölümdür.
Sonraki derse köprü
Bu kursta yöntemleri öğrendik ve sonuncusunda onları bir araya getirdik. Peki bu yöntemleri kullanan disiplinin kendisi nasıl kuruldu — sanat tarihi kimin anlatılarıyla, hangi kalıplarla yazılmaya başladı? Sıradaki kursta sanat tarihyazımına ve kanon eleştirisine geçiyoruz.