Turizm ve ağırlama Rusçası

Kanca

Akşam saat dokuz, İstanbul'da bir otel lobisi. Merve'nin şirketiyle gelen gruptan Viktor Pavloviç resepsiyon masasının önünde, sesi yükselmiş: "Нам обещали номер с видом на море, а окна выходят на парковку!" Resepsiyon görevlisi Rusça bilmiyor ve Merve'ye bakıyor. Merve'nin elinde ne bir sözlük var ne de bir senaryo; yalnızca bir yıl boyunca öğrendiği Rusça ve misafiri sakinleştirmesi gereken birkaç dakika.

Turizm ve ağırlama dili, nezaketin bir meslek olduğu alandır. Bu alanda doğru kelime kadar doğru ton da önemlidir: bir misafiri karşılamak, bir rehber olarak bir yeri anlatmak ve bir şikâyeti öfkeyi büyütmeden çözmek. Bu derste resepsiyonun, rehberliğin ve şikâyet yönetiminin kalıplarını öğreneceğiz; Merve için bunlar bir ders konusu değil, her günün işi.

Anlatım

Karşılama ve resepsiyon

Bir misafiri karşılamanın en sıcak kalıbı "Добро пожаловать!" (Hoş geldiniz!) ve "Рады вас видеть!" (Sizi görmekten memnunuz!) cümleleridir. Rezervasyon sorusu "У вас забронирован номер?" (Oda rezervasyonunuz var mı?) diye sorulur; kimlik için "Ваш паспорт, пожалуйста". Otele giriş "заезд", çıkış "выезд"dir; "Выезд до двенадцати часов" (Çıkış saat on ikiye kadar) gibi kurallar bu kelimelerle bildirilir.

Konaklama türleri de kendi adlarıyla anılır: "всё включено" (her şey dahil), "полупансион" (yarım pansiyon), "завтрак включён" (kahvaltı dahil). Oda türleri için "номер с видом на море" (deniz manzaralı oda), "двухместный номер" (iki kişilik oda) denir. Havalimanından otele ulaşım çoğu zaman "трансфер" diye adlandırılır.

Rehberin dili

Bir rehber ("гид" ya da "экскурсовод") dinleyicinin gözünü yönlendiren kalıplarla konuşur: "Перед вами…" (Karşınızda…), "Посмотрите направо" (Sağa bakın), "Слева от нас…" (Solumuzda…). Tarih bilgisi edilgen yapıyla verilir: "Собор был построен в шестом веке" (Katedral altıncı yüzyılda inşa edildi). Bir duraktan ötekine geçerken "А теперь мы направляемся к…" (Şimdi … doğru ilerliyoruz) ve bir uyarı için "Будьте внимательны: здесь ступеньки" (Dikkatli olun, burada basamaklar var) kullanılır.

İyi bir rehber yalnız bilgi vermez, dinleyiciyi de katar: "Как вы думаете, сколько лет этому зданию?" (Sizce bu bina kaç yaşında?) Bu, C1'de öğrendiğin sunum tekniklerinin sokaktaki uygulamasıdır.

Şikâyeti karşılamak

Bir misafir şikâyet ettiğinde konuşmanın sırası önemlidir: önce dinlemek ve özür dilemek, sonra çözmek, en son da teşekkür etmek. Rusça hizmet dilinin standart özür kalıbı "Приносим свои извинения за доставленные неудобства" (Yaşattığımız rahatsızlık için özür dileriz) cümlesidir. Daha kişisel ve sıcak biçimi "Мне очень жаль, что так получилось" (Böyle olduğu için çok üzgünüm).

Çözüm, somut ve hızlı bir sözle gelir: "Я немедленно во всём разберусь" (Hemen her şeyle ilgileneceğim), "Мы постараемся решить этот вопрос в течение часа" (Bu sorunu bir saat içinde çözmeye çalışacağız). Gerekirse bir telafi önerilir: "В качестве компенсации мы предлагаем…" (Telafi olarak … öneriyoruz). Konuşma teşekkürle kapanır: "Благодарим за понимание" (Anlayışınız için teşekkür ederiz).

Dikkat edilmesi gereken bir nokta: suçu başkasına atmak ("Это не наша вина, это отель") misafiri sakinleştirmez. Çözümü üstlenmek, sorunun kaynağından bağımsız olarak güven yaratır.

Uğurlama

Konaklamanın sonu da kalıplaşmıştır: "Приятного отдыха!" (İyi tatiller!), "Если что-то понадобится, обращайтесь" (Bir şeye ihtiyacınız olursa bize başvurun), "Будем рады видеть вас снова!" (Sizi yeniden görmekten mutluluk duyarız!).

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçe, misafirperverliğin dilinde çok zengindir ve Rusçadaki kalıpların neredeyse hepsinin bir karşılığı vardır. "Hoş geldiniz" ile "Добро пожаловать", "İyi tatiller" ile "Приятного отдыха", "Yine bekleriz" ile "Будем рады видеть вас снова" aynı işi görür. Türk otellerinde Rus misafirlerin sık kullandığı "всё включено" ise "her şey dahil" ifadesinin birebir çevirisidir.

Özür dilemenin resmî kalıbında da iki dil benzer: Türkçedeki "Yaşanan aksaklıktan dolayı özür dileriz" ile Rusçadaki "Приносим свои извинения за доставленные неудобства" aynı kurumsal tondadır. Fark, Türkçede bu kalıbın çoğu zaman bir sıcaklık ifadesiyle desteklenmesidir: "Çok üzüldük, hemen ilgileniyoruz." Rusçada da en etkili yol, kurumsal kalıbı kişisel bir cümleyle tamamlamaktır: "Мне очень жаль, я сейчас всё выясню."

Rehberlik dilinde iki dil aynı yapıyı kullanır: "Karşınızda…" ile "Перед вами…", "Sağınızda…" ile "Справа от вас…", tarih bilgisi için edilgen "inşa edildi" ile "был построен". Türk rehberler bu alışkanlıkları Rusçaya kolayca taşır; tek dikkat edilmesi gereken yer, Rusça yön ve yer edatlarının hâl uyumudur: "справа от вас" (ilgi hâli), "перед вами" (araç hâli).

Örnekler

"Неудобства" kelimesinde "бств" grubu [pstv] olur: [ni-u-DOP-stva]. "Выезд" kelimesinin sonundaki "зд" grubu ötümsüzleşir: [VI-yist]. "Святой Софии" (Ayasofya) adında "Святой" kelimesinin vurgusu son hecededir: [svi-TOY].

Örnek diyalog

Akşam saat dokuz, İstanbul'da bir otel lobisi. Merve, gruptan Viktor Pavloviç ile konuşuyor.

Merve şikâyet yönetiminin sırasını eksiksiz izliyor. Önce kişisel bir üzüntü ve kurumsal bir özür ("мне очень жаль", "приносим свои извинения"), sonra dinleme ve somut bir adım ("поговорю с администратором"), en son da bir çözüm ve bir telafi. Viktor Pavloviç'in "Вот это сервис!" ünlemi, öfkeli bir misafirin memnun bir misafire dönüştüğünü gösteriyor. Merve hiçbir yerde suçu otele ya da başkasına atmıyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. Добро пожаловать! У вас забронирован номер?
2. Приносим свои извинения за доставленные неудобства. Мне очень жаль, что так получилось.
3. Перед вами Галатская башня.
4. Приятного отдыха! Будем рады видеть вас снова!

Özet kartı

1. Karşılama: Добро пожаловать!; Рады вас видеть!; У вас забронирован номер?
2. Konaklama: заезд, выезд, всё включено, полупансион, номер с видом на море, трансфер.
3. Rehberlik: Перед вами…; Посмотрите направо; был построен в…; Будьте внимательны.
4. Şikâyet: özür (Приносим свои извинения…; Мне очень жаль), çözüm (Я немедленно во всём разберусь), telafi (В качестве компенсации…), teşekkür (Благодарим за понимание).
5. Suçu başkasına atma; çözümü üstlen.
6. Uğurlama: Приятного отдыха!; Будем рады видеть вас снова!

Sonraki derse köprü

Bu derste Merve iki dil arasında bir köprü oldu: misafirin Rusçasını otelin diline taşıdı. Sıradaki derste bu köprüyü bir meslek olarak ele alacağız: Türkçeden Rusçaya ve Rusçadan Türkçeye çevirinin tekniklerine. Birebir çevirinin nerede işe yaradığını, nerede anlamı bozduğunu, Türkçenin uzun sıfat-fiil öbeklerinin Rusçaya nasıl aktarıldığını ve bir deyimin karşılığını bulmanın yollarını göreceğiz.