Görev ve Bağlam Tasarımı

Açılış sahnesi

Karabük'te safranlı lokum ve safran çayı satan bir aile işletmesinde, genç çalışan bir yapay zekâ aracına şunu yazıyor: safranlı lokum için bir paylaşım metni yaz. Gelen metin uzun, süslü ve bol ünlemli. Safranın bağışıklığı güçlendirdiğini ve ruh hâlini iyileştirdiğini söylüyor. Turistlere hitap ediyor, oysa işletmenin bu mevsimdeki asıl müşterisi düğün ve nişan için toplu sipariş veren yerel aileler. Fiyat olarak da işletmenin hiç kullanmadığı bir kutu boyu anılıyor.

İşletmenin sahibi metni okuyup geri çeviriyor ve çalışana bir kâğıt uzatıyor. Kâğıtta beş satır var. Birinci satırda metnin amacı yazıyor: düğün ve nişan için toplu lokum siparişi vermeyi düşünen yerel ailelere, siparişin iki hafta önceden verilmesi gerektiğini hatırlatmak. İkinci satırda kutu boyları ve fiyatlar, üçüncüde yasaklar var: sağlık iddiası yok, ünlem en fazla bir tane, metin dört cümleyi geçmeyecek. Dördüncü satırda geçen yıl en çok sipariş getiren iki paylaşım duruyor ve bunlardan neyin alınacağı yazılı: sade dil ve sonda tek bir çağrı. Beşinci satır, metnin iyi olup olmadığına nasıl karar verileceğini söylüyor.

Çalışan aynı aracı, bu beş satırı ekleyerek yeniden kullanıyor. Gelen metin, ilkinden çok farklı ve neredeyse doğrudan paylaşılabilir. Araç değişmemişti; değişen, araca ne istendiğinin nasıl anlatıldığıydı.

Bu derste ne olacak

Lokumcu aile de, aşağıda adı geçen bütün işyerleri de bu ders için kurgulandı. Tek satırlık istek aracın hatası değildi. Bir önceki derste gördüğümüz gibi model, verilmeyen her bilgiyi o konudaki en tipik metinle doldurur. Paylaşım metinleri genelde turistlere yazılır, safran genelde sağlıkla birlikte anılır, lokum genelde tek kutuda satılır. Araç tam da bu tipik cevabı vermişti.

Bu ders, araca bir iş verilmeden önce o işin nasıl yazılacağını çalışıyor. Önce görevin amacını ve başarı ölçütünü birlikte yazmayı göreceğiz. Ardından modelin bilmediği işletme bilgisini bir bağlam paketi olarak eklemeyi, örneklerin ve kısıtların modeli nasıl yönlendirdiğini ve iyi çalışan görev tanımlarının ekipçe paylaşılan şablonlara nasıl dönüştüğünü ele alacağız.

Sıfır noktası

Bir işi başka birine anlatmanın biçimini bu akademi birkaç kez ele aldı. Marka biriminde yaratıcı brief, stratejiyi yaratıcı işe aktaran belgeydi. İçerik biriminde içerik briefi, tek bir içerik parçasının neden yazıldığını, kimin okuyacağını, hangi dayanaklara yaslanacağını ve neye bakılarak iyi sayılacağını söylüyordu. Metin yazarlığı birimi metin görevini, stratejinin temel birimi ise kısıtı ve başarı ölçütünü kurmuştu. Marka sesi de, muhatabın durumu ne olursa olsun değişmeyen parçaydı.

Bir önceki ders modelin makul olanı ürettiğini, dönüştürme görevlerinde güçlü olduğunu ve verilmeyen bilgiyi akıcı biçimde uydurabildiğini gösterdi. Bu ders, bir yapay zekâ aracına verilen görevin, bir insana verilen briften daha da açık yazılması gerektiğini savunuyor. Brifi okuyan bir insan eksik bir satırı sorar; model ise sormadan doldurur.

Mekanizma — amaç ve iyi çıktının tarifi

Tek satırlık bir istek, yalnız ne üretileceğini söyler: bir paylaşım, bir e-posta, bir özet. Neden üretildiğini, kimin için olduğunu ve iyi bir sonucun neye benzeyeceğini söylemez. Model bu boşlukları kendi seçimleriyle doldurur ve bu seçimler, isteyenin aklındakiyle nadiren örtüşür.

Kabul ölçütü, önce yazılır.

Amaç yazılamıyorsa, önce soru.

Mekanizma — modelin bilmediği işletme

Bir model, işletmenin ürünlerini, fiyatlarını, müşterilerini, geçmiş kampanyalarını ve marka sesini bilmez. Bu bilgiler görev tanımına eklenmezse, model yerine en tipik olanı koyar ya da bir önceki derste gördüğümüz gibi akıcı biçimde uydurur. Bilgi eklendiğinde ise görev, bir bilgi görevinden bir dönüştürme görevine yaklaşır.

Müşteri, kendi sözleriyle.

Çok bilgi, az dikkat.

Paketin bir sahibi var.

Mekanizma — örnek ve kısıt

Model, verilen örnekleri çok güçlü izler. Bir örnek, ton ve biçim hakkında uzun bir açıklamadan çok daha fazlasını anlatabilir. Ama tek bir örnek, istenmeyen ayrıntılarıyla birlikte kopyalanabilir. Kısıtlar da benzer biçimde çalışır: açık ve somut bir kısıt uyulur, belirsiz ya da birbiriyle çelişen kısıtlar ise modelin kendi seçimine kalır.

Kaçınılacak örnek de öğretir.

Yasak, yerine koyacağıyla yazılıyor.

Çelişen kısıtlarda öncelik yazılıyor.

Usta katmanı — iyi görevi saklamak

İyi bir görev tanımı yazmak zaman alır. Bir ekip her seferinde görevini sıfırdan yazıyorsa, aynı işi her çalışan farklı biçimde ister ve çıktılar da farklılaşır. İşe yaradığı görülen görev tanımlarının saklanması, paylaşılması ve bakımının yapılması, yapay zekâ kullanımını bireysel bir beceriden bir ekip düzenine çevirir.

Şablon, paylaşılmadan önce sınanır.

Sürüm geçmişi, geri dönüş yolu.

Küçük işletmede az ama iyi şablon.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Görev tanımı beş soruyu cevaplar: ne için, neye dayanarak, hangi sınırlar içinde, hangi örneklere bakarak ve neye göre kabul edilecek. Brifi okuyan insan eksik satırı sorar; model sormadan doldurur.

Bağlam paketi, işletmenin araca verilen doğrulanmış bilgisidir. Her görevde yalnız ilgili bölümü eklenir; bir sahibi ve bir güncelleme tarihi olur.

Örnek seti birbirinden farklı örneklerle ve her örnekten neyin alınacağıyla birlikte verilir. Kısıtlar somut, yerine konacak şeyle ve öncelik sırasıyla yazılır.

Görev şablonu, işe yaradığı görülmüş bir görev tanımının saklanmış biçimidir. Paylaşılmadan önce farklı girdilerle sınanır; sürümleri saklanır.

Sonraki derse köprü

Bu derste bir yapay zekâ aracına görevin nasıl anlatılacağını ele aldık: görev tanımı, bağlam paketi, örnek seti ve görev şablonu. Karabüklü işletmenin çalışanı artık tek satırlık istek yazmıyor; düğün sezonu paylaşımları bir şablondan, doğrulanmış fiyatlarla çıkıyor.

Bu dersteki görevlerin çoğunda malzeme işletmenin kendi elindeydi: ürün tablosu, müşteri yorumları, eski metinler. Ama pazarlamacının bir kısım işi, elde olmayan bilgiyi bulmaktır. Bir rakibin ne yaptığını, bir müşteri grubunun ne düşündüğünü ya da bir pazarın nereye gittiğini anlamak için kaynak aramak, onları özetlemek ve aralarındaki örüntüyü çıkarmak gerekir.

Sıradaki ders yapay zekâyı araştırmada ve sentezde kullanmayı ele alıyor: kaynak bulurken, özetlerken ve örüntü çıkarırken her adımda neyin, nasıl doğrulanacağını gösteren bir zinciri orada kuracağız.