İçeriğe geç

A13-K01-D05·Growth Marketing Temelleri

Fırsat ve Fikir Üretimi

sıfırdan ileri2.369 kelime16 işletme vakası≈ 16 dk

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

İyi bir fikir üç bağa sahiptir: bir teşhise, değiştirmek istediği bir davranışa ve bu davranışın neden değişeceğine dair bir açıklamaya.

Büyüme hipotezi, bir fikrin grup, adım, değişiklik, davranış, neden, ölçüt ve kanıtla yazılmış sınanabilir cümlesidir. Kanıt boşsa fikir bir tahmin olarak işaretlenir.

Davranış kaldıracı, fikrin dokunduğu etkendir: motivasyon, kolaylık ya da hatırlatma işareti. Birçok davranış, müşteri istediği hâlde zor olduğu ya da unutulduğu için gerçekleşmez.

Fikir havuzu, teşhislere bağlı fikirlerin kaynaklarıyla birlikte toplandığı ortak ve sürekli listedir. Müşterinin geçici çözümleri ve ön saftaki çalışanlar değerli kaynaklardır.

Çözüm yelpazesi, bir teşhis için küçük ayar, akış, teklif ve ürün değişikliklerinden fikir üretmektir. Yalnız kolay olanı denemek, darboğazın kaynağına dokunmayabilir.

Açılış sahnesi

Samsun'da yetişkinlere çevrim içi piyano dersi veren bir uygulamanın büyüme ekibi, bir haftalık teşhis çalışmasını bitirmiş: yeni kayıt olan öğrencilerin çoğu ilk hafta içinde bir kez bile piyanonun başına oturmuyor; ayrılma görüşmelerinde öğrenciler, evde bir klavye olmadığını ya da ilk dersin çok uzun geldiğini söylüyor. Teşhis cümlesi duvarda asılı.

Ertesi gün ekip bir fikir toplantısı yapıyor. Bir saat içinde tahtaya kırktan fazla fikir yazılıyor: ana sayfanın rengini değiştirmek, ünlü bir piyanistle iş birliği, yıllık üyeliğe indirim, bir sosyal medya yarışması, uygulamaya yeni bir karanlık tema, arkadaş getirene hediye. Toplantı enerjik geçiyor; herkes fikrini savunuyor.

Toplantıdan sonra ekip lideri listeyi teşhis cümlesinin yanına koyuyor. Kırk fikrin yalnız ikisi, klavyesi olmayan ya da ilk dersi uzun bulan öğrenciye dokunuyor. Geri kalanlar iyi niyetli ama başka bir sorunun çözümü; bazıları hiçbir sorunun.

Bu derste ne olacak

Piyano uygulamasının ekibi yaratıcılıktan yoksun değildi. Sorun, fikirlerin teşhisten değil, ekibin aklına ilk gelenden doğmasıydı. Fikirlerin hiçbiri, öğrencinin davranışının neden değişeceğini söylemiyordu; fikirler tek bir yerden, yani toplantı odasından geliyordu ve hepsi aynı büyüklükteydi. Uygulama da ders boyunca karşılaşacağımız öbür markalar da hayal ürünü. Bir teşhis için kaç fikir üretilmesi gerektiği için bir sayı vermiyorum; önemli olan fikirlerin sayısı değil, teşhise ve birbirine göre çeşitliliği.

Önceki derste darboğazı bulduk ve bir teşhis cümlesi yazdık. Bu ders o cümleden fikir çıkarmayı ele alıyor: her fikri sınanabilir bir büyüme hipotezi olarak yazmayı, davranışı hangi kaldıraçla değiştireceğini söylemeyi, fikirleri birden fazla kaynaktan toplamayı ve bir soruna farklı büyüklükte çözümler üretmeyi.

Sıfır noktası

Araştırma biriminde hipotezi, fırsat ifadesini, geçici çözümü ve açıklayıcı mekanizmayı; strateji biriminde davranış hedefini ve kaldıraç noktasını; müşteri yolculuğunda tetikleyiciyi; reklam biriminde hipotez portföyünü; ve önceki derslerde ölçüt ağacını ve teşhis cümlesini kurduk.

Bir fikir, bir müşterinin davranışını değiştirmeye yönelik bir tahmindir. İyi bir fikir üç şeye bağlıdır: çözmeye çalıştığı soruna, yani teşhise; değiştirmeye çalıştığı davranışa ve bu davranışın neden değişeceğine dair bir açıklamaya. Bu üç bağ kurulmadığında fikir, ne kadar parlak görünürse görünsün, sınandığında ne öğrettiğini söyleyemez. Fırsat ve fikir üretimi, çok sayıda fikir üretmekle değil, teşhisle bağı güçlü, birbirinden farklı ve sınanabilir fikirler üretmekle ilgilidir.

Mekanizma — fikri bir hipotez olarak yazmak

Tahtaya yazılan bir fikir çoğu zaman tek bir kelimedir: indirim, video, karanlık tema. Bu kelime, neyin, kimin için, neden değişeceğini söylemez. Aynı fikri bir cümle olarak yazmak, onun gerçekten bir fikir mi yoksa bir istek mi olduğunu ortaya çıkarır.

Kanıt boşsa, fikir bir tahmin.

Ölçüt, hipotezin içinde.

Grup, hipotezi daraltıyor.

Mekanizma — davranış neden değişecek

Bir müşteri bir şeyi yapmıyorsa, genellikle üç sebepten biri vardır: yapmak istemiyordur, yapması zordur ya da doğru anda aklına gelmiyordur. Bir fikir bu üçünden hangisine dokunduğunu söylemiyorsa, neden işe yarayacağı da belli değildir.

Zorluk, istemenin önünde duruyor.

Motivasyon, bazen gerçekten eksik.

Yanlış kaldıraç, emeği boşa harcatıyor.

Mekanizma — fikirleri birden fazla yerden toplamak

Fikirler yalnız toplantı odasından geldiğinde, ekibin bildiği ve sevdiği şeyleri yansıtır. Müşterinin kendi bulduğu çözümler, ayrılma görüşmelerindeki cümleler, verideki beklenmedik gruplar, başka sektörlerdeki çözümler ve ön saftaki çalışanların gözlemleri, toplantı odasının göremediği fikirleri getirir.

Müşterinin kendi çözümü, bir fikrin ipucu.

Başka bir sektör, benzer sorunu çözmüş olabilir.

Geçmiş deneyler de kaynak.

Usta katmanı — bir soruna farklı büyüklükte çözümler

Bir teşhis için üretilen fikirler çoğu zaman aynı büyüklüktedir: bir düğmenin rengi, bir metnin cümlesi, bir sayfanın düzeni. Bu küçük değişiklikler hızlı sınanır ama çoğu zaman sorunun kaynağına dokunmaz. Bazı darboğazlar ancak teklifi, akışı ya da ürünü değiştiren daha büyük çözümlerle açılır.

Küçük ayarlar, büyük değişikliğin yerini tutmayabiliyor.

Büyük değişiklik, küçük bir sınamayla başlayabilir.

Yaygın hatalar

Yaygın yanlışFikirler teşhisten değil toplantı odasından doğar.
Doğrusu

Tahtaya çok sayıda fikir yazılır; fikirlerin çoğu başka bir sorunun çözümüdür ya da hiçbir soruna bağlı değildir.

Yaygın yanlışFikir tek bir kelime olarak kalır.
Doğrusu

Hangi grupta, hangi adımda, hangi davranışın neden değişeceği ve hangi ölçütün hareket edeceği yazılmaz; kanıtı olmayan fikir kanıtı varmış gibi savunulur.

Yaygın yanlışDavranışın neden değişeceği düşünülmez.
Doğrusu

Müşteri zaten istediği hâlde zorlandığı ya da unuttuğu için davranmıyorken indirim ve teşvikle motivasyon artırılmaya çalışılır; kolaylık ve hatırlatma kaldıraçları görmezden gelinir.

Yaygın yanlışFikirler tek bir kaynaktan ve tek bir büyüklükten gelir.
Doğrusu

Müşterinin geçici çözümleri, ön saftaki çalışanların gözlemleri ve geçmiş deneyler havuza girmez; yalnız küçük ayarlar denenir ve darboğazın kaynağına dokunan büyük değişiklikler hiç yazılmaz.

Aklında kalsın

İyi bir fikir üç bağa sahiptir: bir teşhise, değiştirmek istediği bir davranışa ve bu davranışın neden değişeceğine dair bir açıklamaya.

Büyüme hipotezi, bir fikrin grup, adım, değişiklik, davranış, neden, ölçüt ve kanıtla yazılmış sınanabilir cümlesidir. Kanıt boşsa fikir bir tahmin olarak işaretlenir.

Davranış kaldıracı, fikrin dokunduğu etkendir: motivasyon, kolaylık ya da hatırlatma işareti. Birçok davranış, müşteri istediği hâlde zor olduğu ya da unutulduğu için gerçekleşmez.

Fikir havuzu, teşhislere bağlı fikirlerin kaynaklarıyla birlikte toplandığı ortak ve sürekli listedir. Müşterinin geçici çözümleri ve ön saftaki çalışanlar değerli kaynaklardır.

Çözüm yelpazesi, bir teşhis için küçük ayar, akış, teklif ve ürün değişikliklerinden fikir üretmektir. Yalnız kolay olanı denemek, darboğazın kaynağına dokunmayabilir.

Sonraki derse köprü

Bu derste teşhisten fikir çıkardık: büyüme hipotezi, davranış kaldıracı, fikir havuzu ve çözüm yelpazesi. Kök Kahve'nin havuzunda şimdi dört büyüklükte, her biri bir hipotez cümlesiyle yazılmış fikirler bekliyor.

Ama havuz dolu ve ekibin zamanı sınırlı. Demleme rehberi bir haftada hazırlanabilir, hazır demlik poşetleri aylar sürebilir. Bir fikrin etkisi büyük ama kanıtı zayıf, bir başkasının kanıtı güçlü ama etkisi küçük olabilir. Hangisi önce denenmeli ve bu sıra neye göre kurulmalı?

Sıradaki ders büyüme yol haritasını kuruyor: fikirleri etki, güven, efor ve stratejik uyum açısından tartarak bir deney sırası oluşturmayı orada öğreneceğiz.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Animasyon ve seslendirme notları

Animasyon ve seslendirme notları

Açılışta bir tahtaya hızla yapışkan notlar yapışsın; notlar üst üste binip tahtayı doldursun. Tahtanın yanına bir teşhis cümlesi asılsın; cümleden notlara ince çizgiler uzansın ama çizgilerin yalnız ikisi bir nota ulaşsın, öbürleri havada kalsın.

Büyüme hipotezi anlatılırken tek kelimelik bir not, yavaşça bir cümleye açılsın: grup, adım, değişiklik, davranış, neden, ölçüt ve kanıt parçaları birer renkli blok olarak yerine otursun. Kanıt bloğu boş kalan bir cümle soluk bir soru işaretiyle işaretlensin.

Davranış kaldıracı anlatılırken bir figürün önünde üç kol belirsin: bir kalp, bir basamak ve bir zil. Kalp kolu zorlanarak çekilsin ve figür pek kıpırdamasın; basamak alçaltıldığında ya da zil doğru anda çaldığında figür kolayca harekete geçsin.

Fikir havuzu anlatılırken farklı yönlerden akan dereler bir havuzda birleşsin: bir kulaklık, bir müşterinin elle yazdığı not, bir grafik, bir tezgâh arkasındaki çalışan ve uzak bir fabrika. Her dereden gelen fikir damlası havuzda kaynağının rengini taşısın.

Çözüm yelpazesi anlatılırken küçük bir tornavidadan büyük bir vince uzanan bir alet dizisi yan yana dizilsin; her aletin altında bir fikir kartı dursun. Kapanışta bütün kartlar bir masaya dökülsün ve bir terazi, bir saat ve bir pusula kartların üzerine yerleşsin.