Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Riskli durumuna geçmek tek bir şey söylemez; müşteri memnuniyetsizlikten, ihtiyacı bittiği için, hayatındaki bir değişiklik yüzünden ya da istemeden bir aksaklıkla uzaklaşabilir. Risk ve geri kazanma iletişimi, önce sebebi ayırmakla başlar.
Risk işareti, müşterinin ilişkiyi bitirmeye yaklaştığını gösteren davranıştır; işaretler birlikte okunur ve her biri olası bir sebebe işaret eder. İlk adım teklif değil, sebebi anlamaktır.
İstem dışı kayıp, müşterinin karar vermeden, bir ödeme ya da teslimat aksaklığıyla kaybedilmesidir. Zamanında, suçlamayan ve güvenli bir bağlantı taşıyan haberlerle önlenir ve gönüllü ayrılışlardan ayrı sayılır.
Duraklatma seçeneği, müşterinin ilişkiyi bitirmek yerine kendi seçtiği süre boyunca durdurabilmesidir. İptalin yanında eşit görünürlükte sunulur, bitmeden önce haber verilir.
Onurlu çıkış, müşterinin girdiği kadar kolay, suçluluk hissettirilmeden ayrılabilmesidir. Sebep isteğe bağlı olarak sorulur, geri kazanım mesajı o sebebi karşılayan bir değişiklik olduğunda ve sınırlı sayıda gönderilir; kapı açık bırakılır.
Açılış
Açılış sahnesi
Bir çevrim içi yoga ve pilates platformu, aboneliği iki ay boyunca kullanılmayan her üyeye aynı e-postayı gönderiyor: «Seni özledik! Geri dön, üç ay yarı fiyatına.» E-posta renkli, neşeli ve bütün riskli üyelere aynı anda gidiyor.
Üyelerden biri, platformun yeni sürümünde en sevdiği eğitmenin derslerinin kaldırıldığını görüp kullanmayı bırakmıştı; yarı fiyat onun sorununu çözmüyordu. Bir başkası, bel fıtığı ameliyatı olduğu için ara vermişti ve neşeli «seni özledik» tonunu kırıcı buldu. Bir üçüncüsü aslında hâlâ platformu kullanmak istiyordu, ama kartının süresi dolduğu için ödeme alınamamış ve aboneliği kendiliğinden durmuştu; o, hiçbir e-posta almadı.
Aynı ay, iptal etmek isteyen bir üye iptal düğmesini bulamıyor, destek hattına yazıyor ve kendisine dört kez indirim teklif edilmesinin ardından ancak iptal edebiliyor. Platformu bir arkadaşına anlatırken, «girmesi kolay, çıkması zor» diyor.
Yol haritası
Bu derste ne olacak
Yoga platformunun bütün riskli üyelere aynı indirimi göndermesi, üyelerin neden uzaklaştığını hiç sormamasından geliyordu. Platform ve dersin öbür örnekleri kurgudur. Geri kazanım indiriminin büyüklüğü ya da iptal akışının adım sayısı için bir ölçü önermiyorum. Abonelik iptali ve cayma hakkı gibi yasal yükümlülükler ise burada işlenmiyor; onlar için güncel mevzuat ve bir hukukçu gerekir.
Tepkisizlik süresi, geri kazanım dizisi ve gün batımı kuralı, izinli e-posta kursunun liste hijyeni dersinden geliyor; oradaki amaç listenin sağlığıydı. Bu ders aynı soruya müşteri ilişkisi tarafından bakıyor: bir müşterinin uzaklaşmaya başladığını gösteren işaretleri, uzaklaşmanın farklı nedenlerini, ödemesi başarısız olduğu için istemeden kaybedilen müşterileri, ayrılmak yerine ara vermeyi ve ayrılmak isteyene kapıyı nasıl açık tutacağımızı konuşacağız.
Sıfır noktası
Müşteri deneyiminde sessiz kaybı ve iyi yönetilen bir aksaklıktan sonra bağlılığın güçlenebildiğini söyleyen kurtarma paradoksunu tanımlamıştık. Metin yazarlığında, girmesi kolay ama çıkması zor tasarlanan çıkış labirentini karanlık bir kalıp olarak görmüştük. Durum haritası, satın alma aralığı, davranış olayları ve kullanım özeti ise bu kursun önceki derslerinden geliyor.
Bir müşterinin riskli durumuna geçmesi, tek bir şeyin olduğunu söylemiyor. Bir müşteri üründen memnun olmadığı için, bir başkası ihtiyacı bittiği için, bir üçüncüsü hayatındaki bir değişiklik yüzünden, bir dördüncüsü ise hiç istemeden, bir ödeme hatası yüzünden uzaklaşıyor. Aynı indirim teklifi bunların birine yardım ediyor, birini rahatsız ediyor, birine hiç ulaşmıyor. Risk ve geri kazanma iletişimi, önce nedeni ayırmakla başlıyor.
Mekanizma — uzaklaşmanın izleri
Bir müşteri çoğu zaman ayrılmadan önce bir süre uzaklaşıyor. Bu uzaklaşma, kullanım verisinde ve ilişkinin küçük anlarında iz bırakıyor.
Şikâyetten sonra gelen sessizlik, en güçlü işaretlerden biri.
İşaretler, müşterinin kendi verdiği bilgiyle de okunabiliyor.
Mekanizma — istemeden gidenler
Kaybedilen müşterilerin bir kısmı, gitmeye hiç karar vermemiş oluyor. Kartlarının süresi doluyor, bankaları bir ödemeyi reddediyor ya da bir adres değişikliği bir teslimatı bozuyor; ilişki, kimse istemeden kopuyor.
Bildirimin tonu, müşterinin bir hata yapmadığını hesaba katmalı.
İstem dışı kayıp, ödeme dışındaki aksaklıklardan da gelebiliyor.
İstem dışı kaybın bir kısmı, müşteri bir değişikliğin haberini almadığı için yaşanıyor.
Mekanizma — gitmek yerine ara vermek
Ayrılmak isteyen müşterilerin bir kısmı aslında ilişkiyi bitirmek değil, bir süre durdurmak istiyor: bir yolculuk, bir ameliyat, maddi olarak zor bir dönem ya da mevsimsel bir ara.
Duraklatma, zor bir dönem geçiren müşteriye nazik bir kapı açabiliyor.
Duraklatmanın bitişi, müşteriye sürpriz olmamalı.
İleri katman
Usta katmanı — kapıyı açık bırakmak
Bir müşteri ayrılmaya karar verdiğinde, işletmenin o andaki davranışı, müşterinin geri dönüp dönmeyeceğini ve işletmeyi başkalarına nasıl anlatacağını belirliyor.
Ayrılış sebebi, geri kazanım mesajının içeriğini belirliyor.
Geri kazanım, müşterinin yeniden gelmesini gerçekten isteyecek bir değişiklik olduğunda anlam taşıyor.
Geri kazanım denemesinin de bir sonu var.
Yanılgılar
Yaygın hatalar
Yaygın yanlışBütün riskli müşterilere aynı teklif gönderilir.
Doğrusu
Uzaklaşmanın sebebi sorulmaz; memnuniyetsiz müşteriye indirim, hayatında zor bir dönem geçirene neşeli bir «seni özledik», ihtiyacı biten müşteriye ısrarlı hatırlatmalar gider.
Yaygın yanlışİstem dışı kayıp görünmez.
Doğrusu
Ödemesi başarısız olan ya da teslimatı bozulan müşteri hiçbir haber almadan kaybedilir; bildirimler müşteriyi suçlar ya da güvenmediği bir yoldan bilgi ister; gönüllü ve istem dışı ayrılışlar tek bir sayıda toplanır.
Yaygın yanlışMüşteriye iptalden başka yol verilmez ya da duraklatma bir engel olarak kullanılır.
Doğrusu
Ara vermek isteyen müşteri ilişkiyi tamamen bitirmek zorunda kalır; ya da duraklatma, iptal düğmesinin önüne konan bir labirent parçasına dönüşür.
Yaygın yanlışAyrılış bir kavgaya dönüşür.
Doğrusu
İptal gizlenir, ayrılmak isteyen müşteri art arda tekliflerle karşılanır, ayrıldıktan sonra sebebine bakılmadan yıllarca geri dönüş teklifleri gönderilir ve müşteri işletmeyi başkalarına girmesi kolay, çıkması zor bir yer olarak anlatır.
Özet
Aklında kalsın
Riskli durumuna geçmek tek bir şey söylemez; müşteri memnuniyetsizlikten, ihtiyacı bittiği için, hayatındaki bir değişiklik yüzünden ya da istemeden bir aksaklıkla uzaklaşabilir. Risk ve geri kazanma iletişimi, önce sebebi ayırmakla başlar.
Risk işareti, müşterinin ilişkiyi bitirmeye yaklaştığını gösteren davranıştır; işaretler birlikte okunur ve her biri olası bir sebebe işaret eder. İlk adım teklif değil, sebebi anlamaktır.
İstem dışı kayıp, müşterinin karar vermeden, bir ödeme ya da teslimat aksaklığıyla kaybedilmesidir. Zamanında, suçlamayan ve güvenli bir bağlantı taşıyan haberlerle önlenir ve gönüllü ayrılışlardan ayrı sayılır.
Duraklatma seçeneği, müşterinin ilişkiyi bitirmek yerine kendi seçtiği süre boyunca durdurabilmesidir. İptalin yanında eşit görünürlükte sunulur, bitmeden önce haber verilir.
Onurlu çıkış, müşterinin girdiği kadar kolay, suçluluk hissettirilmeden ayrılabilmesidir. Sebep isteğe bağlı olarak sorulur, geri kazanım mesajı o sebebi karşılayan bir değişiklik olduğunda ve sınırlı sayıda gönderilir; kapı açık bırakılır.
Sıradaki ders
Sonraki derse köprü
Bu derste uzaklaşan müşteriyi anlamayı, istemeden kaybedileni yakalamayı, ara vermek isteyene yol açmayı ve ayrılmak isteyene kapıyı nasıl açık tutacağımızı kurduk. Kök Kahve'nin abonelik sayfası artık iptalin yanında bir duraklatma da sunuyor.
Bu kursta birçok akış kurduk: karşılama, aktivasyon, kullanım özeti, değer hatırlatması, genişleme teklifi, risk ve geri kazanım. Her biri kendi başına mantıklı. Ama aynı müşteri aynı hafta bunların üçüne birden girdiğinde, bir akış bozuk bir veriyle çalıştığında ya da bir akışın gerçekten işe yarayıp yaramadığı ölçülemediğinde, bütün sistem müşteriye karşı çalışmaya başlıyor.
Sıradaki ders bu kursun kapanışı: akış testi ve koruma kuralları. Akışların çakışmasını, aşırı iletişimi, hataları ve ölçüm sorunlarını nasıl önleyeceğimizi orada konuşacağız.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.
Animasyon ve seslendirme notları
Animasyon ve seslendirme notları
Açılışta renkli bir «seni özledik» zarfı bir sıra figüre aynı anda gitsin: biri kaşlarını çatsın, biri koltuk değneğiyle zarfa kırgın bir bakış atsın, biri hiç zarf almadan boş bir posta kutusunun önünde beklesin. Bir köşede bir figür bir labirentin içinde iptal düğmesini arasın.
Risk işareti anlatılırken bir figürün etrafında küçük ışıklar yansın: soluklaşan bir kullanım çubuğu, cevapsız kalmış bir şikâyet balonu, bir iptal sayfasının kenarı, kırmızı bir kart simgesi. Her ışığın yanında farklı bir soru işareti belirsin.
İstem dışı kayıp anlatılırken bir köprünün ortasında bir tahta çürüsün ve bir figür farkında olmadan oradan düşmek üzere olsun; zamanında gelen küçük bir haber zarfı tahtayı onarsın ve figür yürümeye devam etsin.
Duraklatma seçeneği anlatılırken bir yürüyen bandın yanında bir durdurma düğmesi belirsin; figür düğmeye basıp bir bankta dinlensin, yanında bir kum saati dönsün. Kum saati bitmeden küçük bir zil çalsın ve figür bandın yeniden başladığını görsün.
Onurlu çıkış anlatılırken aydınlık, açık bir kapı gösterilsin; figür kapıdan çıkarken bir el ona küçük bir teşekkür kartı versin ve kapı ardından kapanmadan aralık kalsın. Kapanışta birçok akış oku aynı figüre doğru yönelip birbirine düğümlensin.