Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Bir etkileyiciyle iş birliği, işletmenin sesini bir süreliğine başka birinin güvenine emanet etmesidir; takipçi sayısı bu güvenin kaç kişiye ulaşabileceğini söyler, kime ulaşacağını ve taşınıp taşınmayacağını söylemez.
Üretici uyumu, üreticinin konusunun, tonunun, değerlerinin ve izleyicisinin ihtiyaçlarının ürünle ne kadar doğal örtüştüğüdür. Uyum, ürünün üreticinin zaten yaptığı işin içinde kullanılabilmesinden ve izleyicinin ondan gerçekten fayda görmesinden gelir.
Kitle niteliği, kitlenin gerçek, etkin ve markanın hedefiyle ilgili kişilerden oluşma derecesidir. Kitle bilgileriyle ve yorumların okunmasıyla anlaşılır; küçük ama yerel ve ilgili bir kitle, büyük ama ilgisiz bir kitleden değerli olabilir.
İş birliği geçmişi, üreticinin önceki tanıtımlarında izleyicisinin güvenini nasıl kullandığını gösterir. Seyrek, açıkça belirtilmiş ve gerektiğinde eleştiri de içeren tanıtımlar, bir tavsiyenin ağırlığını korur.
Geçmiş taraması, üreticinin geçmişinin markanın değerleri, kitlesi ve yükümlülükleri açısından önceden incelenmesidir. Bulunan bir sorun her zaman ret sebebi değildir; bazen iş birliğinin biçimini değiştirir ve tarama iş birliği süresince de sürer.
Açılış
Açılış sahnesi
Dağ botu üreten küçük bir marka, yeni modelini tanıtmak için çok tanınmış bir yaşam tarzı içerik üreticisiyle anlaşıyor. Üreticinin hesabını çok büyük bir kitle takip ediyor ve marka bütçesinin büyük bölümünü bu tek iş birliğine ayırıyor. Üretici botları bir şehir kafesinde, parlak bir kaldırımda ve bir alışveriş merkezinin önünde giyiyor.
Paylaşım kısa sürede çok sayıda beğeni alıyor. Satışlar ise neredeyse hiç değişmiyor. Marka yorumlara baktığında, yorumların büyük kısmının üreticinin kıyafetini, saçını ve kafeyi konuştuğunu görüyor; botun kendisiyle, dağla ya da yürüyüşle ilgili tek tük soru var. Bir takipçi, üreticinin bir ay önce başka bir markanın botlarını da aynı biçimde tanıttığını hatırlatıyor.
Marka bir kitleye ulaşmıştı. Ama o kitle dağa çıkmıyordu, üretici botu hiç dağda giymemişti ve takipçiler bu tanıtımın geçen ayınkinden farkını göremiyordu.
Yol haritası
Bu derste ne olacak
Dağ botu markasının seçtiği üretici çok kişiye ulaştı, ama doğru kişilere ulaşmadı. Bu markanın da, ardından gelen üreticilerin ve işletmelerin de hiçbiri gerçek değil; takipçi eşiği ya da ücret aralığı vermiyorum, çünkü bunlar alana, ülkeye ve döneme göre sürekli değişiyor ve bir seçim kararını tek başına belirlememeli.
Etkileyici ya da içerik üreticisi seçerken takipçi sayısının ötesine bakmanın dört yolu var. Önce üreticinin kendi konusuyla, sesiyle ve kitlesinin ihtiyacıyla markanın ne kadar doğal oturduğunu soracağım. Sonra takipçilerin gerçekten kim olduğunu nasıl anlayabileceğimizi göstereceğim. Ardından üreticinin geçmiş iş birliklerinde nasıl davrandığına bakacağım. Son olarak markayı bekleyen riskleri önceden görmek için neyin incelenmesi gerektiğini konuşacağız.
Sıfır noktası
İçerik pazarlaması akademisinde ödünç kitleyi, yani bir iş birliği sayesinde geçici olarak ulaşılan başka birinin okurlarını ve iki tarafın neyi verip aldığını söyleyen değer takasını tanımlamıştık. Metin yazarlığında ödünç otoriteyi, yani birinin tanınmışlığının uzmanı olmadığı bir iddia için kullanılmasını görmüştük. Kitle ve platform seçiminde de kitle örtüşmesini kurmuştuk.
Bir etkileyiciyle iş birliği, işletmenin kendi sesini bir süreliğine başka birinin sesine emanet etmesi. Üretici ürünü kendi diliyle, kendi izleyicisine anlatıyor ve izleyici ona, işletmenin kendi reklamına göstermediği bir güveni gösteriyor. Bu güven iş birliğinin bütün değeri, ama aynı zamanda riski: yanlış seçilen bir üretici, o güveni markaya taşımak yerine markanın güvenini de harcıyor.
Takipçi sayısı, bu sorunun yalnız bir parçasını cevaplıyor: kaç kişiye ulaşılabileceğini. Kimlere ulaşılacağını, o kişilerin üreticiye neden güvendiğini ve bu güvenin markaya taşınıp taşınmayacağını söylemiyor.
Mekanizma — üreticinin konusu ve markanın yeri
Bir üreticinin izleyicisi, onu belirli bir şey için izliyor: bir beceri, bir bakış, bir yaşam biçimi ya da bir ses tonu. Bir ürün, üreticinin bu asıl konusunun doğal bir parçası olarak göründüğünde izleyici onu ciddiye alıyor; konudan kopuk göründüğünde ise bir reklam arası gibi geçip gidiyor.
Uyum, bazen üreticinin kendi hayatındaki yerinden geliyor.
Küçük ve dar bir alanın üreticisi, geniş bir alanın ünlüsünden daha uyumlu olabiliyor.
Mekanizma — takipçilerin gerçekten kim olduğu
Bir üreticinin takipçi sayısı, o takipçilerin gerçek olup olmadığını, markanın ulaşmak istediği yerde yaşayıp yaşamadığını ya da üreticinin içeriğiyle hâlâ ilgilenip ilgilenmediğini göstermiyor. Aynı sayının arkasında çok farklı kitleler durabiliyor.
Kitlenin nerede yaşadığı, ürünün nereye ulaşabildiğiyle birlikte düşünülmeli.
Küçük ama yerel bir kitle, yerel bir işletme için büyük bir kitleden daha değerli olabiliyor.
Mekanizma — üreticinin iş birliği geçmişi
Bir üreticinin geçmişte yaptığı iş birlikleri, onunla yapılacak iş birliğinin nasıl geçeceği hakkında en güvenilir bilgiyi veriyor. Bir üreticiye izleyicisinin gösterdiği güven, üreticinin önceki tanıtımlarında o güveni nasıl kullandığıyla şekillenmiş.
Çok sık ve birbirine rakip tanıtımlar, tavsiyenin değerini düşürüyor.
Tanıtımın açıkça belirtilip belirtilmediği, üreticinin izleyicisine nasıl davrandığını gösteriyor.
İleri katman
Usta katmanı — markayı bekleyen riski önceden görmek
Bir üreticiyle iş birliği yapıldığında, marka yalnız o içerikle değil, üreticinin geçmişte söylediği, yaptığı ve temsil ettiği her şeyle yan yana anılmaya başlıyor. Bu risk, iş birliği başladıktan sonra değil, üretici seçilirken görülmeli.
Sağlıkla ve parayla ilgili iddialar, taramanın en dikkatli bakılan alanları.
Bir sorun, bazen iş birliğini iptal ettirmez ama biçimini değiştirir.
Tarama, iş birliği süresince de devam ediyor; bir üreticinin durumu anlaşmadan sonra da değişebiliyor.
Ödünç otoriteye yaslanan seçimler, uzmanlık gerektiren ürünlerde ayrıca risk taşıyor.
Yanılgılar
Yaygın hatalar
Yaygın yanlışSeçim takipçi sayısıyla yapılır.
Doğrusu
Üreticinin konusu, sesi ve izleyicisinin ihtiyacı ürünle karşılaştırılmaz; ürün içeriğe dışarıdan eklenir ve izleyici onu bir reklam arası gibi geçer.
Yaygın yanlışKitlenin kim olduğuna bakılmaz.
Doğrusu
Takipçilerin gerçek olup olmadığı, hangi ülkede ve yaşta olduğu, içeriklerle nasıl etkileşime girdiği sorulmaz; açıklanamayan takipçi sıçramaları ve içeriksiz yorumlar görmezden gelinir.
Yaygın yanlışİş birliği geçmişi incelenmez.
Doğrusu
Her hafta başka bir ürünü, hatta rakip ürünleri aynı coşkuyla tanıtan bir üreticiyle çalışılır; tanıtımları belirtmeyen ya da tanıttığı ürünü hiç kullanmayan bir üreticinin tavsiyesinin taşıdığı ağırlık sorgulanmaz.
Yaygın yanlışRisk, iş birliği başladıktan sonra fark edilir.
Doğrusu
Sağlık ve para konusunda sorumsuz iddialar, çocukların uygunsuz gösterimi, güvenliği hiçe sayan davranışlar önceden taranmaz; sözleşmede askıya alma koşulu bulunmaz ve uzmanlık gerektiren bir iddia uzmanı olmayan birine bırakılır.
Özet
Aklında kalsın
Bir etkileyiciyle iş birliği, işletmenin sesini bir süreliğine başka birinin güvenine emanet etmesidir; takipçi sayısı bu güvenin kaç kişiye ulaşabileceğini söyler, kime ulaşacağını ve taşınıp taşınmayacağını söylemez.
Üretici uyumu, üreticinin konusunun, tonunun, değerlerinin ve izleyicisinin ihtiyaçlarının ürünle ne kadar doğal örtüştüğüdür. Uyum, ürünün üreticinin zaten yaptığı işin içinde kullanılabilmesinden ve izleyicinin ondan gerçekten fayda görmesinden gelir.
Kitle niteliği, kitlenin gerçek, etkin ve markanın hedefiyle ilgili kişilerden oluşma derecesidir. Kitle bilgileriyle ve yorumların okunmasıyla anlaşılır; küçük ama yerel ve ilgili bir kitle, büyük ama ilgisiz bir kitleden değerli olabilir.
İş birliği geçmişi, üreticinin önceki tanıtımlarında izleyicisinin güvenini nasıl kullandığını gösterir. Seyrek, açıkça belirtilmiş ve gerektiğinde eleştiri de içeren tanıtımlar, bir tavsiyenin ağırlığını korur.
Geçmiş taraması, üreticinin geçmişinin markanın değerleri, kitlesi ve yükümlülükleri açısından önceden incelenmesidir. Bulunan bir sorun her zaman ret sebebi değildir; bazen iş birliğinin biçimini değiştirir ve tarama iş birliği süresince de sürer.
Sıradaki ders
Sonraki derse köprü
Bu derste bir iş birliği için doğru üreticiyi seçmeyi kurduk: uyumu, kitlenin niteliğini, iş birliği geçmişini ve riskleri. Kök Kahve ev baristasıyla anlaştı ve ürünü eleştirme serbestliğiyle gönderdi.
Seçim yapıldıktan sonra iki soru kalıyor. İzleyici, izlediği içeriğin bir ticari ilişkinin sonucu olduğunu açıkça bilecek mi? Ve iş birliği bittiğinde, markaya gerçekten ne kazandırdığı nasıl anlaşılacak; beğeni ve izlenme sayıları mı, yoksa satışa, bilinirliğe ya da kitleye yansıyan bir etki mi?
Kursun son dersi, ticari ilişkinin izleyiciye açıkça nasıl belirtileceğini ve bir iş birliğinin gerçek iş etkisinin nasıl değerlendirileceğini ele alıyor.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.
Animasyon ve seslendirme notları
Animasyon ve seslendirme notları
Açılışta dev bir hoparlörün önünde küçük bir dağ botu dursun; hoparlörden yayılan ses dalgaları bir şehir meydanına dağılsın ve meydandaki figürler başlarını kaldırıp başka yönlere baksın. Sonra küçük bir el feneri, patika üzerinde yürüyen bir grup yürüyüşçüye doğru tutulsun ve her yürüyüşçü dönüp bota baksın.
Üretici uyumu anlatılırken iki yapboz parçası gösterilsin; biri üreticinin konusu, öbürü ürün. Bir örnekte parçalar zorla birbirine bastırılsın ve kenarları taşsın, öbüründe tık diye yerine otursun.
Kitle niteliği anlatılırken büyük bir tribün gösterilsin; yakından bakıldığında koltukların bir kısmında karton maketler, bir kısmında başka yöne bakan seyirciler, bir kısmında ise sahneye kilitlenmiş gerçek seyirciler olsun. Daha küçük bir salonda ise koltukların hepsi dolu ve bütün yüzler sahneye dönük olsun.
İş birliği geçmişi anlatılırken bir üreticinin rafında ürün kutuları birikmeye başlasın; bir rafta aynı türden üç rakip kutu yan yana dursun ve izleyicilerin gözündeki parıltı söner gibi olsun. Öbür rafta az sayıda kutu olsun ve birinin üstünde küçük bir «beğenmedim» notu dursun.
Geçmiş taraması anlatılırken bir büyüteç, bir üreticinin geçmiş içeriklerinden oluşan bir şeridin üzerinde gezinsin; bazı karelerde küçük uyarı işaretleri yansın, bir karede bir kask belirip uyarı işareti sönsün. Kapanışta büyüteç yere konsun ve yerine üzerinde «iş birliği» yazan şeffaf bir cam kutu belirsin; kutunun içindeki ürün her açıdan görünsün.