Üretici İş Akışı

Açılış sahnesi

Bir çiçekçi, sevgililer gününden bir hafta önce güzel bir fikir buluyor: dükkâna gelen her müşterinin çiçeği kime aldığını tek bir sözcükle söylediği kısa bir video. Fikir herkesin hoşuna gidiyor ve ekip çekimi bayramdan bir gün önceye, dükkânın en kalabalık gününe bırakıyor.

O gün dükkân gerçekten kalabalık. Çekimi yapacak olan çalışan tezgâhın arkasından çıkamıyor, telefonla çekilen birkaç kısa görüntünün yarısında müşterinin yüzü değil sırtı görünüyor ve kimse müşterilerden görüntülerinin paylaşılması için izin almayı düşünmüyor. Akşam çalışanlardan biri görüntüleri evde kurguluyor. Dükkân sahibi videoyu ertesi sabah görüyor, iki müşterinin görünmek istemeyebileceğini söylüyor ve videonun başka bir yerinde yazım hatası buluyor.

Düzeltilmiş video bayramdan iki gün sonra yayımlanıyor. Fikir iyiydi, çekilen görüntülerin bir kısmı da iyiydi. Ama fikir ile yayın arasındaki adımların hiçbiri önceden planlanmamıştı.

Bu derste ne olacak

Çiçekçinin videosu fikirden değil, fikir ile yayın arasındaki boşluktan kaybetti. Çiçekçiyi de, derste onu izleyecek on dört işletmeyi de bu ders için kurdum; her adıma kaç saat ya da kaç gün ayrılacağını söylemiyorum, çünkü bu, ekibin büyüklüğüne ve içeriğin türüne göre değişen bir hesaptır.

Metin içeriğinin taslaktan onaya uzanan yolunu daha önce kurmuştuk. Görüntüyle çalışan bir ekibin yolunda ise yazılı içerikte olmayan iki durak var: bir kez kaçırıldığında geri gelmeyen çekim günü ve görüntünün yayına hazırlanması. Önce fikri çekilebilir bir plana nasıl çevireceğimize bakacağım. Sonra çekilen görüntünün nasıl saklanıp yeniden kullanılacağını göstereceğim. Ardından hızlı yayımlanması gereken içerik için onayın nasıl önceden verilebileceğini ele alacağım. Son olarak bir içeriğin yayın anına bütün parçalarıyla birlikte nasıl ulaşacağını konuşacağız.

Sıfır noktası

İçerik pazarlaması akademisinde içerik briefini, edit katmanlarını ve onay kuyruğunu, aynı yerde de bir üretim akışında bütün hızı belirleyen darboğaz halkasını tanımlamıştık. Bir önceki derste bir serinin bölüm stokunu gördük. Bir önceki kursta ise toplu üretimi, yani birkaç haftanın içeriğini tek oturumda üretmeyi konuşmuştuk.

Yazılı bir içerikte bir hata yayından bir gün önce fark edildiğinde, yazar birkaç cümleyi değiştirip yeniden gönderebiliyor. Görüntülü bir içerikte aynı hata çoğu zaman çekim gününe geri dönmeyi gerektiriyor: eksik bir kare, yanlış bir ışık, izni alınmamış bir yüz. Çekim günü, üretim akışının geri alınamayan tek adımı. Bu yüzden görüntüyle çalışan bir ekip için iş akışı, büyük ölçüde çekim gününden önce neyin kararlaştırıldığına bağlı.

Mekanizma — fikirden çekim listesine

Bir fikir, «şunu çekelim» cümlesiyle çekime gidemiyor. Çekim gününe, o gün hangi karelerin çekileceğini, kimin görüneceğini ve neyin hazır olması gerektiğini söyleyen bir listeyle gidiliyor.

Liste yazılırken fikrin hangi karesinin en zor çekileceği de ortaya çıkıyor.

Bazı içerikler bir liste bile gerektirmiyor gibi görünür; ama en kısa video da bir hazırlık bölümünden yararlanıyor.

Mekanizma — çekimden kurguya

Bir çekim gününde, kurgu masasında kullanılacak olandan çok daha fazla görüntü çekiliyor. Bu fazlalığın bir kısmı gerçekten atılacak bir fazlalık; ama bir kısmı, gelecek haftaların içeriğinin hammaddesi.

Havuz, yalnız çekilmiş olanı değil, izni alınmış olanı da tutmalı.

Kurgu da, çekim gibi, iki aşamada ilerlediğinde daha az dönüş istiyor.

Mekanizma — hızlı içerik için önceden verilen onay

Sosyal içeriğin bir kısmı zamana bağlı. Bir gündem, bir hava durumu, bir müşterinin o sabah bıraktığı yorum; bunlar ertesi gün yayımlandığında anlamını yitiriyor. Böyle içerik, her seferinde ayrı bir onay beklediğinde çoğu zaman hiç yayımlanmıyor.

Çerçeve, onaylayanın yokluğunda da ekibin karar verebilmesini sağlıyor.

Çerçevenin kendisi de düzenli olarak gözden geçirilmeli; yoksa ya fazla dar kalıyor ya da fark edilmeden genişliyor.

Usta katmanı — yayına bütün parçalarıyla ulaşmak

Bir video kurgusu bittiğinde hazır sayılıyor. Oysa yayımlanabilmesi için kurgunun yanında başka parçalar da gerekiyor ve bu parçalar son dakikada, aceleyle hazırlandığında içeriğin en çok hata yapılan yeri oluyor.

Paket, altyazıyı ve alternatif metni bir ek değil, içeriğin parçası yapıyor.

Akışın hangi adımda takıldığı, ancak her içeriğin nerede durduğu görünür olduğunda anlaşılıyor.

Akışın sonunda bir adım daha var ve çoğu ekip onu atlıyor.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Görüntülü içeriğin iş akışını belirleyen şey, geri alınamayan tek adımın, yani çekim gününün öncesinde verilen kararlardır.

Çekim listesi, bir fikri karelere bölen ve çekim gününden önce yazılan belgedir. Her karenin sırasını, yerini, kimi ve neyi gerektirdiğini söyler; hazırlık bölümü ise izinleri, nesneleri ve ışığı yazar.

Ara görüntü havuzu, çekimlerden ayrılıp adlandırılarak saklanan ve yeniden kullanılabilen kısa görüntülerdir. Bir çekim gününün değerini tek bir videonun ötesine taşır; ama ancak tutarlı adlandırılır ve görüntülerin izin kapsamı yanlarına yazılırsa işe yarar.

Ön onay çerçevesi, belirli türdeki içeriklerin her seferinde ayrı bir onaya gitmeden yayımlanabilmesi için önceden onaylanan kurallardır. Onayı kaldırmaz, parçalardan kurallara taşır; çerçevenin dışına düşen her konu olağan yoldan geçer ve çerçeve düzenli olarak yeniden okunur.

Yayın paketi, bir içeriğin kurgunun yanında yayımlanabilmesi için gereken bütün parçalarıdır. Onaya kurguyla birlikte gider, altyazıyı ve alternatif metni içeriğin parçası yapar ve yayın anını bir uygulama adımına dönüştürür. Akışın son adımı ise yayından sonra bütün parçaları bir arada saklamaktır.

Sonraki derse köprü

Bu derste bir içeriğin fikirden yayına her hafta aynı güvenilir yoldan geçmesini kurduk. Akış düzenli çalıştığında ekip her hafta, aşağı yukarı aynı koşullarda üretilmiş içerikler yayımlıyor.

Bu düzenin bir yan ürünü de var ve çoğu ekip onu kullanmıyor. Koşullar her hafta aynı olduğunda, iki içerik arasındaki farkı yaratan şeyi ayırt etmek mümkün hâle geliyor: açılış mı değişti, tema mı, format mı, izleyiciden istenen eylem mi?

Kursun son dersi, bu değişkenleri tek tek ve düzenli olarak sınayarak her yayından bir şey öğrenen bir yaratıcı sistem kurmayı ele alıyor.