Do, Fa, Sol majör ve La minör akorları

Açılış sahnesi

Bir öğrenci bir oturuşta dört akoru öğreniyor.

Do majör: do, mi, sol. Fa majör: fa, la, do. Sol majör: sol, si, re. La minör: la, do, mi.

Hepsini teker teker basıyor. Hepsi doğru çıkıyor. Öğrenci memnun; bir günde dört akor.

Ertesi gün bu dört akorla çalınan bir şarkıyı deniyor.

İki ölçü gidemiyor.

Her akor değişiminde eli havada kalıyor, notaları yeniden hesaplıyor, geç basıyor. Şarkı diye bir şey ortada yok; art arda dizilmiş dört duraklama var.

Öğrenci şaşırıyor: "Ama akorları biliyorum."

Biliyor. Sorun o değil.

Öğrendiği şey dört pozisyondu. Müzik ise pozisyonlarda değil, aralarındaki geçişte.

Bu dersin tamamı o geçiş üzerine. Akorların kendisi bu dersin en kolay kısmı ve on dakikada bitecek. Kalan her şey, aralarında nasıl gezileceği.

Bu derste ne olacak

Önce bu dört akorun neden seçildiğini göreceğiz; seçim tesadüfi değil ve iki ayrı sebebi var. Sonra bir akorun üç nota değil bir el tutuşu olduğunu kuracağız. Ardından asıl işe geçeceğiz: geçişler. Burada en az hareket ilkesini ve ondan çıkan somut bir sistemi göreceksin. Sonra majör ile minörün klavyede tek bir parmak farkı olduğunu göstereceğiz. En sonda zamanında varmayı konuşacağız. Ders bittiğinde bu dört akoru bir nabız üzerinde değiştirebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir akor üç nota değildir. Bir el tutuşudur.

Bu ayrım, bu modülün hızını belirliyor.

Üç nota olarak düşündüğünde her akor için üç ayrı hesap yaparsın: hangi tuş, hangi tuş, hangi tuş. Üç akor değişiminde dokuz hesap. Bu hızda müzik olmaz.

Tutuş olarak düşündüğünde tek bir şey hatırlarsın: elin alacağı biçim.

Ve o biçim fiziksel olarak çok belirgin. Kök hâlindeki bir üç sesli akorda birinci, üçüncü ve beşinci parmakların çalar; ikinci ve dördüncü parmaklar boşta kalır ve altlarında birer boşluk vardır.

Elini klavyeye koy ve bir tuş atlayarak üç tuşa bas. Bu biçimi bir kez hissettiğinde, onu klavyenin herhangi bir yerine taşıyabilirsin.

Akoru ezberlemiyorsun. Bir tutuşu ezberliyorsun ve onu farklı yerlere koyuyorsun.

Mekanizma

Neden tam olarak bu dört akor

Seçim tesadüfi değil ve iki sebebi var.

Birinci sebep işlevsel. Bu dört akor do majör tonunda birinci, dördüncü, beşinci ve altıncı dereceleri karşılar. Yani tonun merkezi, iki temel hareketi ve minör rengi.

Bu dörtlü, popüler ve halk müziğinde çok geniş bir repertuvarı açar. Tek başına bu dört akorla çalınabilecek şarkı sayısı, öğrendiğin akor sayısıyla orantısız biçimde büyüktür.

Kulak Eğitimi kursunda bu işlevleri duymayı çalıştıysan, burada onların fiziksel karşılığını kuruyorsun. Duyduğun şey artık elinin altında.

İkinci sebep fiziksel ve piyanoya özgü. Bu dört akorun hiçbirinde siyah tuş yok.

Do majörde do, mi, sol. Fa majörde fa, la, do. Sol majörde sol, si, re. La minörde la, do, mi. On iki notanın hepsi beyaz.

Bu, başlangıç için büyük bir kolaylık çünkü el düz bir yüzeyde kalıyor; siyah tuşlara uzanmak parmakların klavyenin iç kısmına girmesini gerektirir ve bu ayrı bir beceridir.

Yani bu dörtlü, en çok repertuvarı en az fiziksel yükle açan gruptur. Seçim buradan geliyor.

Asıl iş geçişte

Şimdi açılış sahnesindeki soruna.

Dört akoru bilmek, dört akorla çalmak değildir. Aradaki fark geçiştir ve geçiş ayrı bir beceridir.

Öğrencilerin çoğu geçişi şöyle yapar: eli kaldırır, yeni akorun üç notasını hesaplar, eli oraya taşır, basar.

Bu yöntem her değişimde en az bir vuruş kaybettirir ve hızlanmaz — çünkü hesap sayısı sabittir.

Doğru yöntem şu: elini mümkün olduğunca az hareket ettir.

Bunun ardında basit bir gerçek var. İki akorun ortak notaları olabilir. Ortak notaları tutarsan, yalnız farkı hareket ettirirsin.

Ve bu dört akorda o fark şaşırtıcı derecede küçük.

En az hareket sistemi

Şimdi somut bir sistem kuralım. Bu sistem bu dersin en değerli parçası ve bir kez kurulduğunda hiç unutulmuyor.

Do majörü kök hâlinde tut: do, mi, sol. Elin başlangıç yeri burası.

Do majörden la minöre. La minörün notaları la, do, mi. Elindeki do ve mi zaten orada. Yalnız en üstteki sol'ü bir tuş yukarı, la'ya taşırsın.

Tek parmak. Beşinci parmağın bir beyaz tuş sağa gider ve elinde la minör vardır.

Do majörden fa majöre. Fa majörün notaları fa, la, do. Elindeki do kalır. Mi bir tuş yukarı fa'ya gider, sol bir tuş yukarı la'ya gider.

İki parmak, ikisi de bir adım.

Do majörden sol majöre. Sol majörün notaları sol, si, re. Elindeki sol kalır. Do bir tuş aşağı si'ye iner, mi bir tuş aşağı re'ye iner.

Yine iki parmak, ikisi de bir adım.

Şimdi dördünü yan yana koy.

Do majör: do, mi, sol. Fa majör: do, fa, la. Sol majör: si, re, sol. La minör: do, mi, la.

Elin neredeyse hiç yer değiştirmiyor. Aynı bölgede kalıyor ve her değişimde bir ya da iki parmak kımıldıyor.

Bunu ilk kez yapan öğrenciler genellikle şaşırır, çünkü akorların "farklı yerlerde" olduğunu sanıyorlardı. Değiller. Aynı yerde, farklı tutuşlardalar.

Bir not: fa, sol ve la minör akorlarını burada notalarının sırasını değiştirerek kullandık. Bu, akorun kimliğini değiştirmez — aynı üç ses, farklı dizilimde. Teorik adlandırmasını Temel Müzik Teorisi kursunda çalışıyorsun; burada bize gereken şey pratik sonucu: el yer değiştirmiyor.

Majör ile minör arasında bir parmak var

Bir şey daha ve bu, majör-minör ayrımını soyut olmaktan çıkarıyor.

Do majörü tut: do, mi, sol.

Ortadaki parmağını bir tuş sola kaydır. Mi yerine mi bemol çalıyorsun ve elinde do minör var.

Bu kadar.

Majör ile minör arasındaki fark, ortadaki sesin bir yarım ses aşağıda olmasıdır. Klavyede bu, orta parmağın bir tuş geri çekilmesi demektir.

Bunu yaptığında sesin nasıl değiştiğini dinle. Aynı el, aynı yer, tek bir parmak — ve renk tamamen başka.

Bu, kulak eğitiminde çalıştığın majör-minör ayrımının fiziksel karşılığı. Duymayı öğrendiğin şeyi şimdi parmağınla üretebiliyorsun.

Ters yönde de dene: la minörü tut ve ortadaki sesi bir tuş yukarı it. La majör elde edersin.

Zamanında varmak

Son ve en önemli nokta. Bu, akorların müziğe dönüştüğü yer.

Akor değiştirirken öğrencilerin yaptığı şey şu: doğru akoru arar, bulur ve geç basar.

Bu yanlış öncelik.

Nabız üzerinde çalarken temel kural şudur: zamanında varmak, doğru varmaktan önce gelir.

Yanlış bir akoru zamanında basmak, doğru bir akoru geç basmaktan daha iyidir.

Sebebi şu: müzik bir zaman sanatıdır. Yanlış bir akor bir renk hatasıdır ve tek bir yerde kalır. Geç bir akor ise akışı durdurur ve sonrasındaki her şeyi kaydırır.

Bunun pratik karşılığı bir çalışma kuralı: metronomla akor değiştirirken durma. Yanlış bastıysan devam et ve bir sonraki değişimde düzelt.

Bu kural öğrencileri rahatsız eder çünkü hatayı düzeltmeden geçmek yanlış hissettirir. Ama burada çalıştığın şey akorun doğruluğu değil, değişimin zamanı. Ve o ancak durmayarak çalışılır.

Doğru akoru bulmak için gereken süre kısalacak. Ama zamanında varma alışkanlığı ayrıca kurulmalı ve şimdi kurulmalı.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Dört nokta.

Birincisi: bu dört akor bir sistemin başlangıcı, bir liste değil. Aynı en az hareket mantığı bütün akorlara uygulanır. Yeni bir akor öğrendiğinde soracağın soru "notaları neler" değil, "elimdeki tutuştan buraya en az kaç parmak hareketiyle giderim" olacak. Bu düşünce alışkanlığı, ilerideki her akor çalışmasını hızlandırıyor.

İkincisi: notaların sırasını değiştirmek bir hile değil, standart uygulamadır. Piyanistler akorları neredeyse hiçbir zaman ders kitabındaki dizilimle art arda çalmaz; her seferinde en az hareket eden dizilimi seçerler. Bugün pratik bir kolaylık olarak öğrendiğin şey, aslında profesyonel uygulamanın kendisi.

Üçüncüsü: sol elde akor, sağ elde melodi en yaygın başlangıç dokusudur. Ve koordinasyon açısından en elverişli olanıdır, çünkü akorlar çoğunlukla vuruş üstünde durur ve bir önceki modüldeki çakışma noktalarını kendiliğinden üretir. Bu doku ile çalışmak, koordinasyonu ayrıca çalışmadan geliştirir.

Dördüncüsü: bu modül dokuzuncu ve onuncu modüllerin altyapısı. Altı başlangıç parçası ve kulaktan akor bulma, buradaki tutuş ve geçiş bilgisini varsayacak. Özellikle kulaktan çalışmada, duyduğun akoru bulmak için elin ona en yakın tutuştan gidebilmesi gerekiyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlış: Akorları öğrenince akorlarla çalabilirim. Akorları bilmek dört pozisyon bilmektir; çalmak geçiş gerektirir ve geçiş ayrı bir beceridir. Bu ayrım görülmediğinde öğrenci akorları tekrar tekrar çalışır ve sonuç değişmez.

Yaygın yanlış: Her akor kendi yerinde, elimi oraya taşımalıyım. El bölge değiştirmez. Notaların sırası uygun seçildiğinde dört akor aynı bölgede kalır ve her değişimde bir ya da iki parmak kımıldar. Eli taşımak, yapılmaması gereken işi yapmaktır.

Yaygın yanlış: Akorun notaları hep kitaptaki sırada çalınır. Aynı üç ses farklı dizilimlerde çalınabilir ve akorun kimliği değişmez. Profesyonel uygulama zaten budur; sabit dizilim ısrarı gereksiz el hareketi üretir.

Yaygın yanlış: Majör ile minör çok farklı iki şeydir. Klavyede aralarında tek bir parmak vardır: ortadaki ses bir yarım ses aşağıdadır. Bu ayrımı fiziksel olarak deneyimlemek, teorik tanımdan çok daha hızlı yerleşir.

Yaygın yanlış: Yanlış bastıysam durup düzeltmeliyim. Nabız üzerinde çalışırken zamanında varmak doğru varmaktan önce gelir. Yanlış bir akor tek bir yerde kalır; geç bir akor sonrasındaki her şeyi kaydırır. Durmadan devam etmek, değişimin zamanını çalıştıran tek yoldur.

Uygulama

Dört parçalı çalışma, toplam yirmi dakika.

Birinci parça: tutuş. Sağ elini klavyeye koy ve bir tuş atlayarak üç tuşa bas. Bu biçimi bozmadan elini klavyenin farklı yerlerine taşı, on kez. Notaların adını umursama; hissettiğin şey biçim.

İkinci parça: en az hareket. Do, mi, sol tut. Sonra sırayla üç geçişi yap ve her seferinde do majöre dön: la minöre git ve dön, fa majöre git ve dön, sol majöre git ve dön. Her geçişte kaç parmağın kımıldadığını sesli say.

Bu sayma önemli. Sayı bir ya da iki değilse yanlış diziliminde çalışıyorsun demektir.

Üçüncü parça: majör-minör. Do, mi, sol tut ve orta parmağını bir tuş sola kaydır, sonra geri getir. On kez, dinleyerek. Sonra aynısını la minörle ters yönde yap.

Dördüncü parça: nabız üzerinde değişim. Metronomu yavaş bir tempoya kur. Her dört vuruşta bir akor değiştir; sıra do majör, la minör, fa majör, sol majör.

Kural: durma. Yanlış bastıysan devam et ve bir sonraki değişimde düzelt.

Beş dakika. Sonunda kaç değişimde zamanında vardığını değil, kaç kez durduğunu not et. Hedef sıfır duraklama.

Kilit özet

Bir akor üç nota değil bir el tutuşudur; üç nota olarak düşünmek her değişimde üç hesap üretir ve o hızda müzik olmaz.

Bu dört akor iki sebeple seçilir: işlevsel olarak do majörün birinci, dördüncü, beşinci ve altıncı derecelerini karşılar ve fiziksel olarak hiçbirinde siyah tuş yoktur. En çok repertuvarı en az fiziksel yükle açan grup.

Asıl beceri akorlar değil geçiştir ve geçişin ilkesi en az harekettir: ortak notalar tutulur, yalnız fark kımıldar.

Notaların sırası uygun seçildiğinde dört akor aynı bölgede kalır. Do majörden la minöre tek parmak, fa majöre ve sol majöre ikişer parmak gider ve hepsi birer adımdır. El bölge değiştirmez.

Nabız üzerinde zamanında varmak doğru varmaktan önce gelir; yanlış bir akor tek bir yerde kalır, geç bir akor sonrasındaki her şeyi kaydırır. Çalışırken durulmaz, bir sonraki değişimde düzeltilir.

Sonraki derse köprü

Sol el için bir zemin kurduk. Sırada sağ elin ana hareketi var.

Bir sonraki modülde do majör gamını ve başparmak geçişini çalışacağız. Başparmak geçişi, piyano tekniğinin en belirleyici tek hareketidir ve elin beş parmaktan daha geniş bir alanı kesintisiz kat etmesini sağlayan şeydir.

Bugünkü çalışmanın bir kısmı orada da işine yarayacak: elin bölge değiştirmeden iş görmesi düşüncesi, gamda tam tersine dönecek ve elin bölge değiştirmesi gerektiğinde bunun nasıl yapılacağını göreceğiz.

Bir uyarı: dördüncü uygulama parçasını her gün beş dakika sürdür. Akor değişim hızı tekrarla düşer ve dokuzuncu modüldeki parçalara girdiğinde bu hız doğrudan belirleyici olacak.