Üç parçalık final resitali

Açılış sahnesi

İki öğrenci final kaydını yapıyor.

Birincisi otuz dört deneme çekiyor. Otuz dördüncüsü temiz çıkıyor ve onu teslim ediyor.

İkincisi üç deneme çekiyor. Üçünde de küçük hatalar var; en iyisini seçip teslim ediyor.

Kayıtlara bakınca birincisinin daha iyi olduğu görülüyor.

Şimdi ertesi gün ikisine de "o parçayı çal" diyoruz.

Birinci öğrenci çalamıyor.

Otuz dördüncü denemesi bir performans değildi; bir piyangoydu. Otuz üç kez tutmayan bir şeyin bir kez tutması, o şeyi yapabildiğini göstermez. Yalnız o gün, o dakikada her şeyin denk geldiğini gösterir.

İkinci öğrenci çalıyor. Küçük hatalarla, ama baştan sona.

Dokuzuncu modülde kurduğumuz ölçüt burada geri geliyor: bir kez hatasız çalmak bitmiş olmak değildir.

Bu son modül, o ölçütü bir kayıt üzerinde uyguluyor. Ve kayıt alırken karşılaşacağın kendine özgü zorlukları kuruyor.

Bu derste ne olacak

Önce üç parçayı nasıl seçeceğini konuşacağız; üç parçanın aynı şeyi göstermemesi gerekiyor. Sonra deneme sınırı koyacağız ve neden gerekli olduğunu göreceğiz. Ardından kayıt sırasında hata olduğunda nereden devam edileceğini kuracağız. Sonra heyecanın fiziğine bakacağız — özellikle piyanoya özgü olan kısmına. En sonda dört boyutlu bir öz değerlendirme kuracağız ve kursun başından beri sakladığın kayıtlara döneceğiz.

Sıfır noktası

Kayıt bir performanstır, bir montaj değil.

Bu ayrım bütün modülü belirliyor.

Kayıt alırken sana sınırsız deneme hakkı veriliyormuş gibi hissedersin. Beğenmedin, sildin, yeniden çaldın. Kimse görmüyor.

Ama bu özgürlük bir tuzak, çünkü ölçtüğün şeyi değiştiriyor.

Sınırsız denemeyle ölçtüğün şey şu: en iyi günündeki en iyi anın. Bu, bir kapasitenin değil, bir tesadüfün ölçüsü.

Sınırlı denemeyle ölçtüğün şey ise şu: bugün, karar verdiğinde, o parçayı çalabiliyor musun.

İkincisi bir beceridir ve öğrenilebilir. Birincisi beklemektir.

Ayrıca şu var: sınırsız deneme öğrenmeyi durduruyor. Otuz dört deneme çeken öğrenci parçayı otuz dört kez çalıştı ama hiçbirinden bir şey öğrenmedi, çünkü her denemenin amacı öğrenmek değil kurtulmaktı.

Mekanizma

Üç parça neyi gösterecek

Üç parça seçerken tek bir ilke var: üçü aynı şeyi göstermemeli.

Dokuzuncu modüldeki merdiveni hatırla. Her basamak farklı bir beceriyi öne çıkarıyordu. Resital programın da o çeşitliliği taşımalı.

Pratik bir dağılım şu.

Birinci parça: en rahat çaldığın. Programın açılışı. Amacı seni oturtmak ve ilk dakikadaki gerginliği güvenli bir malzemede geçirmek.

İkinci parça: teknik olarak en zorlandığın. Ortada. Dinleyicinin ve senin en dikkatli olduğun yer.

Üçüncü parça: ifadeye en açık olan. Kapanış. Pedallı, dengeli, cümlelenmiş. Programın hatırlanan parçası genellikle sonuncusudur.

Ve bir öneri: üç parçadan biri kulaktan çıkardığın bir şey olsun. Onuncu modülde yaptığın işin karşılığı burada geliyor ve bu, öğrendiklerinin ne kadarının senin olduğunu en dürüst biçimde gösteriyor.

Zorluk seçiminde bir uyarı: programını zorluğunun sınırında kurma. Üç parçayı aynı anda çalınabilir durumda tutmak, tek bir parçayı çalabilmekten daha zor. Rahat çaldığın malzemeden kurulmuş bir program, zar zor çalınan bir programdan her zaman daha iyi duyulur.

Deneme sınırı

Kural: parça başına üç deneme.

Üçünü de çek, en iyisini seç, devam et.

Bu kural iki iş yapıyor.

Birincisi: hazırlığı öne alıyor. Üç denemen olduğunu bilerek kayda oturan bir öğrenci, kayıttan önceki günlerde farklı çalışır. Sınırsız deneme hakkı, hazırlıksızlığı kayıt gününe erteliyor.

İkincisi: toparlanmayı zorunlu kılıyor. Üç denemeden birinde hata olacak ve devam etmek zorunda kalacaksın. On birinci modüldeki "durma" refleksi burada sınanıyor.

Bir ekleme: her denemeden sonra hemen yeniden çekme. Kısa bir ara ver, kaydı dinle ve tek bir şey belirle. İkinci denemeye "daha iyi olsun" diye değil, belirli bir düzeltmeyle gir.

Üç denemenin üçü de tutmadıysa parça hazır değildir ve kaydı ertelemek doğru karardır. Bu bir başarısızlık değil, bir ölçüm sonucudur.

Hata olduğunda nereden devam edilir

Kayıtta bir hata olacak. Bu neredeyse kesin ve önemli olan sonrası.

Öğrencilerin refleksi başa dönmek. Ama kayıtta başa dönmek, denemeyi harcamak demek.

Doğru davranış: en yakın yapısal noktadan devam et.

Yapısal nokta, dokuzuncu modüldeki bölümlemenin ta kendisi. Bir cümlenin başı, bir bölümün başı, bir tekrarın girişi.

Ve şu ayrıntı önemli: nota nota geri gitmezsin. Kaçırdığın notayı bırakırsın ve bir sonraki yapısal noktaya kadar devam edersin.

Bunun mümkün olması için parçayı bölümlerden biliyor olman gerekiyor. Yani dokuzuncu modüldeki birinci bitiş ölçütü — herhangi bir bölümden başlayabilmek — burada doğrudan işe yarıyor.

O ölçütü atlayan öğrenci kayıtta hata yaptığında başka seçeneği kalmıyor: ya baştan, ya hiç.

Bir de dinleyici tarafından bakalım. Küçük bir hatanın ardından akan bir performans, dinleyici tarafından çoğunlukla fark bile edilmez. Duraklama ise her zaman fark edilir. On birinci modüldeki cümlenin aynısı: yanlış nota ucuz, duraklama pahalı.

Heyecanın fiziği ve piyanoya özgü kısmı

Kayıt tuşuna bastığında bedenin değişiyor ve bunlar öngörülebilir.

Kalp hızlanır. Nefes yüzeyselleşir. Eller soğur ve terleyebilir. Kaslarda genel bir tutulma olur.

Bunların hepsi tanıdık. Ama piyanoya özgü ve daha az bilinen bir tanesi var.

İç zamanın hızlanır.

Yani parçayı çalmayı düşündüğünden daha hızlı çalarsın ve bunu fark etmezsin. Kendi kaydını sonra dinlediğinde tempo beklediğinden yüksek çıkar.

Bunun sonucu ağır: hızlanan bir tempo, zorlandığın yerlere hazırlıksız varmana yol açar ve hata olasılığı artar.

İki karşı önlem var.

Birincisi: başlangıç temposunu bilinçli kur. Kayda başlamadan önce içinden iki ölçü say ve o tempoyu bilerek düşük tut. Heyecanın onu zaten biraz yukarı çekecek.

İkincisi: nefes. Başlamadan önce iki derin nefes. Bu bir sakinleşme tavsiyesi değil, teknik bir müdahale: yüzeysel nefes gövdeyi katılaştırıyor ve katı bir gövde birinci modüldeki ağırlık aktarmayı bozuyor.

Ve genel bir şey: heyecan yok edilmez, yönetilir. Amacın onu ortadan kaldırmak olmasın; ne yapacağını bilmek olsun.

Öz değerlendirme: dört boyut

Şimdi bu modülün en değerli parçasına geliyoruz.

Kendi kaydını değerlendirirken "iyiydi" ya da "kötüydü" demek hiçbir işe yaramaz. Dört boyut var ve dördü de bu kursun ölçülebilir ölçütlerinden geliyor.

Birinci boyut: süreklilik. Baştan sona durmadan gitti mi? Hata olduysa ne kadar sürede toparlandın? Bu, on birinci modülün ölçütü.

İkinci boyut: nabız. Tempo baştan sona tutarlı mıydı? Hızlandığın yerler neresi, yavaşladığın yerler neresi? İkinci modüldeki kayma haritasını kendi kaydına uygula ve yavaşladığın yerlerde elinin ne yaptığını sor.

Üçüncü boyut: denge ve ifade. Melodi duyuluyor muydu, yoksa eşliğin altında mı kaldı? Cümlelerin bir varış noktası var mıydı? Pedal temiz miydi, bulanık mı? Sekizinci modülün ölçütleri.

Dördüncü boyut: fiziksel durum. Kaydın görüntüsü varsa yandan izle. Omzun kalktı mı? Bileğin döndü mü? Bu, birinci ve yedinci modüllerin ölçütü ve en çok atlanan boyut.

Her boyutta iki cümle yaz: ne iyiydi, ne değildi. Sekiz cümle eder ve bu sekiz cümle, kursun sonundaki gerçek kazanımın.

Neden bu kadar önemli? Çünkü kendi çalışmasını okuyabilen bir öğrenci kendi kendine ilerler. Bu kursun her modülünde tekrarlanan şey buydu ve final projesinin en ağırlıklı parçası da bu.

Kaydın asıl işi: taban çizgisi

Son bölüm ve burada kursun başına dönüyoruz.

Birinci modülde yandan bir kayıt almanı ve saklamanı istemiştim. İkinci modülde bir tempo notu, yedinci modülde bir gam kaydı.

Şimdi onları çıkar.

Yandan kaydı bugünkü görüntüyle karşılaştır. Omuz, bilek, el biçimi.

Gam kaydını bugünkü gamla karşılaştır. Tümsek duruyor mu?

Tempo notunu bugünkü tempoyla karşılaştır.

Bu karşılaştırma, üç ayın nesnel ölçüsü. Ve şunu söyleyeyim: öğrencilerin çoğu kendi ilerlemesini olduğundan az sanıyor, çünkü her gün kendini duyuyor ve fark birikimli olduğu için görünmüyor.

Eski kayıt bunu düzeltiyor.

Ve bugünkü kaydı da sakla. Altı ay sonra aynı karşılaştırmayı yapacaksın.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Dört nokta.

Birincisi: performans ayrı bir beceridir ve ayrıca çalışılır. Çalışma odasında kusursuz çalan bir icracının sahnede dağılması bir karakter zayıflığı değil, çalışılmamış bir beceridir. Ve çalışma yolu bellidir: kayıt almak, birine çalmak, kendi kendine "şimdi bir kere ve düzeltmeden" demek. Her biri küçük bir performans provasıdır.

İkincisi: hata sonrası davranış öğrenilebilir ve ayrıca prova edilir. Kasten hata yapıp devam etme çalışması tuhaf gelir ama işe yarar. Bir parçayı çalarken rastgele bir yerde kasten bir nota atlayıp akmaya devam et. Bu, refleksi hataya karşı bağışık hâle getiriyor.

Üçüncüsü: dinleyici senin duyduğunu duymuyor. İcracı kendi hatalarını büyütür çünkü ne olması gerektiğini bilir. Dinleyici referansı bilmez ve yalnız akışı duyar. Bu, kendi kaydını değerlendirirken de geçerli: hatalarına verdiğin ağırlığı biraz azalt, akışa verdiğin ağırlığı artır.

Dördüncüsü: bu kurs bitiyor ama ölçütler kalıyor. Bundan sonra hangi parçayı çalışırsan çalış, dokuzuncu modüldeki dört bitiş ölçütü, ikinci modüldeki kayma haritası ve beşinci modüldeki dikiş çalışması geçerli olacak. Kursun asıl ürünü repertuvar değil, kendi çalışmanı okuyabilme becerisi.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlış: Kayıtta sınırsız deneme hakkım var. Var ama kullanıldığında ölçtüğün şey değişir. Sınırsız deneme en iyi gündeki en iyi anı ölçer; bu bir kapasite değil bir tesadüftür ve ertesi gün elde bir şey kalmaz.

Yaygın yanlış: Hata yaparsam baştan almalıyım. Kayıtta baştan almak bir denemeyi harcamaktır. Doğru davranış en yakın yapısal noktadan devam etmektir ve bu, parçayı bölümlerden bilmeyi gerektirir.

Yaygın yanlış: Heyecanı yenmem gerekiyor. Heyecan yok edilmez, yönetilir. Öngörülebilir etkileri vardır ve piyanoda en önemlisi iç zamanın hızlanmasıdır. Karşı önlem, başlangıç temposunu bilerek düşük tutmaktır.

Yaygın yanlış: Programımı en zor parçalarımdan kurmalıyım. Üç parçayı aynı anda çalınabilir durumda tutmak tek bir parçayı çalabilmekten zordur. Rahat çalınan malzemeden kurulmuş bir program, zar zor çalınan bir programdan her zaman daha iyi duyulur.

Yaygın yanlış: Öz değerlendirme "iyiydi" ya da "kötüydü" demektir. Bu ifadeler hiçbir işe yaramaz. Değerlendirme dört boyutta yapılır — süreklilik, nabız, denge ve ifade, fiziksel durum — ve her boyutta ne iyiydi ne değildi ayrı ayrı yazılır.

Uygulama

Final projesi. Üç aşaması var.

Birinci aşama: program seçimi. Bakım listenden üç parça seç. Biri en rahat çaldığın, biri teknik olarak zorlandığın, biri ifadeye açık olan. Mümkünse biri kulaktan çıkardığın olsun.

Seçtikten sonra bir hafta boyunca üçünü de her gün bir kez çal. Üçünü aynı anda ayakta tutabildiğini doğrula.

İkinci aşama: kayıt. Görüntülü kaydet ve kamerayı yandan koy; el biçimi, omuz ve bilek görünsün.

Parça başına üç deneme. Her denemeden sonra dinle ve tek bir düzeltme belirle. En iyisini seç.

Hata olursa durma. En yakın yapısal noktadan devam et.

Başlamadan önce iki derin nefes ve içinden iki ölçü sayım. Tempoyu bilerek düşük tut.

Üçüncü aşama: öz değerlendirme. Dört boyutta ikişer cümle yaz — süreklilik, nabız, denge ve ifade, fiziksel durum. Toplam sekiz cümle.

Sonra birinci, ikinci ve yedinci modüllerde sakladığın kayıtları çıkar ve bugünküyle karşılaştır. Üç cümle daha yaz: ne değişti.

Bu on bir cümle, projenin en ağırlıklı parçası. Sebebi bu kursun her modülünde tekrarlanan şey: kendi çalışmasını okuyabilen öğrenci kendi kendine ilerler.

Kilit özet

Kayıt bir performanstır, bir montaj değil; sınırsız deneme en iyi gündeki en iyi anı ölçer ve bu bir kapasitenin değil bir tesadüfün ölçüsüdür.

Parça başına üç deneme kuralı iki iş yapar: hazırlığı kayıt gününden öne çeker ve toparlanmayı zorunlu kılar. Üçü de tutmuyorsa parça hazır değildir ve ertelemek bir ölçüm sonucudur.

Kayıtta hata olduğunda başa dönülmez, en yakın yapısal noktadan devam edilir; bunun mümkün olması dokuzuncu modüldeki "herhangi bir bölümden başlayabilme" ölçütüne bağlıdır.

Heyecanın piyanoya özgü etkisi iç zamanın hızlanmasıdır: icracı düşündüğünden hızlı çalar ve fark etmez. Karşı önlem, başlangıç temposunu bilinçli olarak düşük kurmak ve nefesi açmaktır.

Öz değerlendirme dört boyutta yapılır — süreklilik, nabız, denge ve ifade, fiziksel durum — ve kursun asıl ürünü repertuvar değil, kendi çalışmasını bu boyutlarda okuyabilme becerisidir.

Sonraki derse köprü

Bu, Sıfırdan Piyano I kursunun son modülü.

On iki modülde kurduğumuz şeyi tek cümlede toplayalım: bir tuşa nasıl basıldığından başladık ve kendi performansını okuyabilen bir icracıya geldik.

Yolda tekrar eden bir ilke vardı ve fark ettiysen her modülde geri geldi: ölçebildiğin şeyi düzeltebilirsin. Tümseği kayıtla duydun, kaymayı metronomla gördün, gecikmeyi kayıttan okudun, hazırlığı üç sınamayla ölçtün. Piyano seni hiçbir zaman durdurmadığı için, ölçüyü hep sen kurdun.

Buradan sonra birkaç yön var ve hepsi bağımsız kurslar; istediğin sırayla alabilirsin.

Piyanoda devam etmek istiyorsan ikinci seviye kurs yeni tonları, daha uzun repertuvarı ve genişleyen bir teknik dağarcığı getiriyor. Armoniyi derinleştirmek istiyorsan Temel Müzik Teorisi kursu buradaki akor bilgisini sistemleştiriyor. Kulaktan çalmayı büyütmek istiyorsan Temel Kulak Eğitimi kursu bu modülde dokunduğumuz her şeyin arkasındaki beceriyi kuruyor. Şarkılara eşlik etmek ilgini çekiyorsa oraya giden yol da bu kursun akor ve deşifre katmanından geçiyor.

Ve son bir şey: bakım listeni sürdür. Üç ay sonra elinde ne olduğunu, ne çalıştığın değil, ne çalabildiğin belirleyecek.