Kulaktan melodi ve akor bulma

Açılış sahnesi

Bir öğrenci dokuz modüldür piyano çalışıyor.

İki portede okuyor. Dört akoru biliyor. Gamı temiz çalıyor. Pedalı doğru kullanıyor. Altı parçalık bir repertuvarı var.

Bir arkadaşı yanına geliyor ve bir şarkının adını söylüyor: "Şunu çalsana."

Öğrenci duruyor.

Notası yok. Notası olmadan hiç çalmamış.

Ve şu ortaya çıkıyor: dokuz modüldür yaptığı tek şey kâğıdı tuşa çevirmekti. Ses'ten tuşa giden yolu hiç kullanmadı.

Boru hattı hep tek yönde işledi.

Şimdi dikkat: bu bir eksiklik değil, bir yön meselesi. Öğrencinin elindeki her şey aynı işi ters yönde yapmaya da yeter. Sadece kimse ondan bunu istemedi.

Bu ders o yönü açıyor.

Ve piyanonun bu iş için özel bir avantajı olduğunu göreceğiz — kulaktan çalmak için elindeki çalgı, mevcut çalgıların en elverişlisi.

Bu derste ne olacak

Önce piyanonun kulaktan çalışmak için neden avantajlı olduğunu göreceğiz. Sonra aramayı nasıl daraltacağını konuşacağız; körlemesine arama bu işi imkânsız kılıyor. Ardından akor aramada elin dört tutuşunu kullanacağız. Sonra kayıtla birlikte çalmayı ve şeklin tuşlardan önce geldiğini göreceğiz. En sonda bulmakla çalmanın farklı işler olduğunu ve ne yazılacağını ele alacağız. Ders bittiğinde basit bir şarkının melodisini ve akorlarını kulaktan bulabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Piyano, kulaktan çalışmak için en elverişli çalgıdır.

Sebebi tek bir kelimede: görünürlük.

Klavyede her perde bir kez ve tam olarak bir yerde bulunur. Bir sesi arıyorsan gidebileceğin sonlu sayıda yer var ve hepsi önünde duruyor.

Bunu başka çalgılarla karşılaştır. Gitarda aynı perde birden fazla yerde bulunur; hangisini seçeceğin ayrı bir karar. Kemanda perde işareti yok, doğru yeri bulmak ayrıca beceri istiyor. Nefeslilerde parmak kombinasyonuyla çıkan ses arasındaki ilişki görsel değil.

Piyanoda ise şunu yapabilirsin: bir tuşa bas, dinle, doğru değilse yanındakine geç.

Bu ilkel görünüyor ama bir sistemle birleştiğinde çok hızlı çalışıyor.

Ve bir avantaj daha var: piyanoda melodi ile akoru aynı anda deneyebilirsin. Tek sesli bir çalgıda armoniyi tahmin etmek zorundasın; piyanoda basıp dinleyebilirsin.

Bu ders o iki avantajı sisteme çeviriyor.

Mekanizma

Körlemesine arama neden çalışmaz

Önce yanlış yöntemi görelim, çünkü öğrencilerin neredeyse tamamı oradan başlıyor.

Yanlış yöntem şu: bir sesi duyarsın, bir tuşa basarsın, tutmaz, yanındakine geçersin, tutmaz, bir sonrakine geçersin.

Bu yöntem tek bir nota için işe yarar. İkinci notada da yarar. Üçüncüde öğrenci ilk notayı unutmuştur.

Sorun şu: her nota bağımsız bir arama olduğunda arama sayısı nota sayısıyla çarpılıyor ve hafıza yükü buna dayanmıyor.

Doğru yöntem aramayı daraltıyor. Ve bunun tek yolu, aradığın sesin ne olduğunu değil, nereye göre olduğunu sormaktan geçiyor.

Önce tonik, sonra yedi tuş

Kulak Eğitimi kursunda çıkarma sırasını çalıştıysan ilk adımı biliyorsun: önce tonik.

Piyanoda bunun somut bir karşılığı var ve bu karşılık aramayı devasa biçimde küçültüyor.

Toniği bulduğunda, o parçanın kullandığı seslerin çoğunu da bulmuş olursun.

Şöyle: bir parça do majör tonundaysa, melodinin notaları büyük olasılıkla yedi beyaz tuş içinde. Yani on iki tuşluk bir arama alanı yediye iniyor. Ve o yedinin içinde de bazıları çok daha olası.

Pratikte şunu yaparsın.

Bir: toniği bul. Parçanın dinlendiği sesi ara. Piyanoda bunu test etmenin en hızlı yolu, parça biterken bir tuşa basıp "oturdu mu" diye dinlemek.

İki: toniği do'ya taşı. Yani parçayı do majörde çalışmaya karar ver. Kayıt hangi tonda olursa olsun, sen önce beyaz tuşlarda çalışırsın.

Bu ikinci adım bazı öğrencilere hile gibi geliyor. Değil; bir çalışma kararı. Kayıtla birlikte çalmak istediğinde tona geri dönersin ama önce şekli çıkarmak çok daha kolay.

Üç: dereceyle düşün. "Bu ses do'ya göre nerede" sorusu, "bu ses hangi ses" sorusundan çok daha hızlı cevaplanıyor. Çünkü ilk soruda cevap yedi seçenekli, ikincisinde on iki.

Akorda elin dört tutuşu var

Şimdi akor tarafına geçelim ve burada altıncı modül doğrudan işe yarıyor.

Kulaktan akor ararken öğrencilerin yaptığı hata, akoru nota nota bulmaya çalışmak. Üç sesi ayrı ayrı aramak, üç kat iş.

Piyanoda daha hızlı bir yol var: tutuşları dene.

Altıncı modülde dört akoru ve aralarındaki en az hareket sistemini kurmuştun. Elin bu dört tutuşu zaten biliyor ve aralarında bir ya da iki parmakla geçiyor.

Yani arama alanın on iki nota değil, dört tutuş.

Yöntem şu: bas sesini dinle, en yakın tutuşu dene, tutmadıysa bir sonrakini dene.

Dört seçeneği denemek saniyeler sürüyor. Üç sesi tek tek aramak dakikalar sürüyor.

Ve şu istatistik pratikte çok işe yarıyor: popüler ve halk müziğinin büyük bölümü ağırlıklı olarak birinci, dördüncü, beşinci ve altıncı dereceleri kullanır. Yani ilk denemen gereken dört akor, zaten elinde olan dört akor.

Tutmayan bir yer çıktığında ne yaparsın? O noktada elindekinin dışına çıkman gerekiyor demektir ve bu, yeni bir akor öğrenmenin en iyi anıdır — çünkü onu bir liste içinde değil, bir ihtiyaç içinde öğreniyorsun.

Kayıtla birlikte çalmak

Piyanonun ikinci büyük avantajı burada.

Kaydı aç ve üstüne çal.

Doğru çaldığında sesler kaynaşır ve tek bir ses gibi duyulur. Yanlış çaldığında bir sürtüşme duyarsın — iki ayrı şey olduğu hemen belli olur.

Yani doğrulama anlık. Ayrı bir kontrol adımına gerek yok.

Bunun çalışırken üç kuralı var.

Birincisi: yumuşak çal. Kaydı bastırırsan karşılaştırma yapamazsın. Kayıt önde, sen altta olmalısın.

İkincisi: tek katmanla başla. Önce yalnız bas sesini çal ve kayda otur. Sonra akoru ekle. En son melodi. Katmanları aynı anda denemek karşılaştırmayı imkânsızlaştırıyor.

Üçüncüsü: kısa döngüler kur. Bir kesiti tekrarla ve üstüne çal. Bir parçayı baştan sona takip etmeye çalışmak, hem hızlı hem hatalı.

Bu üç kural birleştiğinde ortaya piyanonun en verimli kulak çalışması çıkıyor: sekiz saniyelik bir döngü, tek katman ve yumuşak bir eşlik.

Çıkardığın şey tuş değil şekildir

Bir kavram düzeltmesi ve bu, bulduğun şeyin ne kadar işine yarayacağını belirliyor.

Bir şarkıyı kulaktan çıkardığında elde ettiğin şey belirli tuşların listesi değildir. Aradaki ilişkilerdir.

Bunun somut kanıtı şu: aynı şarkıyı bir başka tonda da çalabiliyorsan gerçekten çıkarmışsındır. Yalnız bir tonda çalabiliyorsan, ezberlemişsindir.

Piyanoda bu ayrımı test etmek kolay. Do majörde çıkardığın bir şeyi fa majörde denemeye çalış. Aynı hareketler, farklı başlangıç noktası.

İlk denemelerde zorlanacaksın ve bu normal. Ama zorlanmanın kendisi bilgi veriyor: hangi kısımları ilişki olarak, hangi kısımları ezber olarak tuttuğunu gösteriyor.

Ve bu, ileride her yeni ton öğrendiğinde repertuvarının kendiliğinden genişlemesini sağlıyor.

Bulmak ile çalmak aynı iş değildir

Son bir uyarı ve bu, öğrencilerin en sık düştüğü tuzak.

Bir şarkıyı kulaktan bulduğunda onu çalabiliyor olmuyorsun.

Bulmak bir çözme işidir ve bittiğinde elinde bilgi olur. Çalmak ise bir uygulama işidir ve tekrarla gelir.

Öğrenciler bulmanın verdiği tatminle bunu karıştırıyor. "Çıkardım" diyip bırakıyorlar ve bir hafta sonra hiçbir şey kalmıyor.

Doğru sıra: bul, sonra dokuzuncu modüldeki yöntemle çalış. Bölümlere ayır, en zordan başla, dört bitiş ölçütünü uygula ve bakım listesine ekle.

Kulaktan çıkarılan parçaların bir avantajı var: onları öğrenmedin, çözdün. Bu yüzden notadan öğrenilen parçalardan daha iyi hatırlanıyorlar. Ama "daha iyi" hatırlanmak, "çalışmasız" hatırlanmak demek değil.

Ne yazılır

Kısa bir pratik bölüm.

Kısa bir şarkı için hiçbir şey yazma. Elin hatırlar ve yazmak, hatırlama işini elden alır.

Daha uzun bir şey için tam nota yazma; bir akor şeması yaz. Ölçü çizgileri ve üstlerinde akor adları. Bu, en az bilgiyle yeniden kurmanı sağlayan kayıt biçimidir ve profesyonel uygulamada da en yaygın olanıdır.

Melodiyi yazmak genellikle gereksizdir çünkü melodiyi zaten hatırlıyorsundur — onu duyabiliyorsun. Hatırlamadığın şey akor değişimlerinin yeridir.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Dört nokta.

Birincisi: kulaktan çalabilmek bir performans becerisi değil, bir bağımsızlık aracıdır. Notası olmayan, ulaşamadığın ya da hiç yazılmamış her müzik senin için açılıyor. Ayrıca bir grupta ya da bir masada "şu şarkıyı çalalım" dendiğinde katılabiliyorsun. Bu, piyanoyu bir salon çalgısı olmaktan çıkarıp bir sosyal araca çeviriyor.

İkincisi: kulaktan çıkarmak armoni öğrenmenin en hızlı yoludur. Bir akor dizisini kendin bulduğunda, o dizinin neden öyle olduğunu da soruyorsun. Kitaptan öğrenilen bir kural, kendin bulduğun bir örneğin üstüne çok daha kolay oturuyor. Bu yüzden kulak çalışması ile teori çalışması birbirinin rakibi değil.

Üçüncüsü: eşlik yapmak ayrı ve çok değerli bir beceridir. Bir şarkıcıya piyanoda eşlik edebilmek, akorları bilmenin ötesinde bir zamanlama ve denge işi. Bu kursun kapsamı dışında ama bugün kurduğun tutuş ve arama becerisi, o kapının anahtarı.

Dördüncüsü: burada yaptığın iş on ikinci modülde geri gelecek. Final resitalinde çalacağın üç parçadan birinin kulaktan çıkardığın bir şey olması, öğrendiklerinin ne kadarının senin olduğunu en dürüst biçimde gösteriyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlış: Kulaktan çalmak için özel bir yetenek gerekir. Gerekmiyor. Gereken şey aramayı daraltan bir yöntem. Körlemesine arama iki notada tükeniyor ve öğrenci bunu yeteneksizlik sanıyor; oysa aynı öğrenci tonikten ve dereceden gittiğinde ilerleyebiliyor.

Yaygın yanlış: Önce melodiyi bulmalıyım. Melodi en az kısıtlanmış katmandır. Önce tonik, sonra bas ve akor iskeleti gelir; akorlar bilindiğinde melodideki seçenek sayısı belirgin biçimde azalır. Bu sıra Kulak Eğitimi kursunda kurulmuştur ve piyanoda da geçerlidir.

Yaygın yanlış: Kayıt hangi tondaysa o tonda çalışmalıyım. Çalışma aşamasında toniği do'ya taşımak işi kolaylaştırır ve şekli çıkarmayı hızlandırır. Tona dönmek, kayıtla birlikte çalınacağı zaman yapılır.

Yaygın yanlış: Akoru bulmak için üç sesi de bulmam gerekir. Piyanoda dört hazır tutuş denenerek saniyeler içinde sonuca varılır. Üç sesi tek tek aramak aynı işi dakikalara çıkarır ve hafıza yükünü artırır.

Yaygın yanlış: Çıkardıysam çalabiliyorum demektir. Bulmak çözmedir, çalmak uygulamadır. Kulaktan çıkarılan parçalar daha iyi hatırlanır ama çalışmasız hatırlanmaz; bulunduktan sonra dokuzuncu modüldeki yöntemle çalışılması gerekir.

Uygulama

Dört parçalı çalışma, toplam otuz dakika.

Birinci parça: tonik avı. Bildiğin kısa bir şarkı seç. Kaydı çal ve piyanoda tek tek beyaz tuşlara basarak hangisinin oturduğunu bul. Bulduğunda parçanın son sesiyle karşılaştırıp doğrula.

İkinci parça: bas hattı. Aynı şarkının sekiz saniyelik bir kesitini döngüye al. Yalnız sol elle, yalnız bas seslerini bul. Kayıtla birlikte, yumuşak çal.

Bu adımda melodiye hiç bakma. Zor gelirse doğru yoldasın; katmanı ayırmanın amacı bu.

Üçüncü parça: dört tutuş. Bulduğun bas seslerinin üstüne dört akordan hangisinin oturduğunu dene. Sırayla dördünü de çal ve kaynaşanı seç.

Tutmayan bir yer çıkarsa not et; oraya bir sonraki hafta döneceğiz.

Dördüncü parça: transpoze sınaması. Bulduğun kesiti fa majörde çal. Aynı hareketler, farklı başlangıç.

Nerede zorlandığını not et. Zorlandığın yerler, ezber olarak tuttuğun yerler.

Kilit özet

Piyano kulaktan çalışmak için en elverişli çalgıdır çünkü her perde bir kez ve tam olarak bir yerde bulunur; ayrıca melodi ile akor aynı anda denenebilir.

Körlemesine arama iki notada tükenir çünkü her nota bağımsız bir arama olduğunda arama sayısı nota sayısıyla çarpılır. Doğru soru "bu ses hangi ses" değil, "bu ses tonike göre nerede".

Tonik bulunduğunda arama alanı on iki tuştan yedi beyaz tuşa iner ve çalışma sırasında toniği do'ya taşımak bu daralmayı en yüksek düzeye çıkarır.

Akor ararken arama alanı on iki nota değil dört tutuştur; altıncı modüldeki dört akor ve aralarındaki bir-iki parmaklık geçişler, aramayı saniyelere indirir.

Çıkarılan şey tuşların listesi değil aralarındaki ilişkidir ve sınaması basittir: aynı şarkı başka bir tonda da çalınabiliyorsa çıkarılmıştır, yalnız tek tonda çalınabiliyorsa ezberlenmiştir.

Sonraki derse köprü

Sayfayı tuşa, sesi tuşa çevirmeyi kurduk. Sırada bunu her gün yapmak var.

Bir sonraki modülde günlük deşifreyi çalışacağız. Deşifre, bir parçayı ilk kez görürken çalabilmek ve bir piyanistin en çok kullandığı ama en az çalışılan becerisi.

Üçüncü modülde kurduğun her şey orada kullanılacak: çıpalarla okuma, ellere bakmama ve ileriye bakma. Orada bunlar öğretilmeyecek, varsayılacak.

Bir uyarı: bu haftaki kulaktan çıkarma çalışmasını bırakma. Deşifre ile kulaktan çalma birbirini besliyor — okurken içinden duyabilen bir öğrenci daha hızlı okuyor, kulaktan çıkaran bir öğrenci de armoniyi tanıdığı için daha iyi tahmin ediyor.