İçeriğe geç

GTR-101 · Modül 9 · L1 Başlangıç

Power chord ve temel riff

2.249 kelime · 18 örnek · yaklaşık 10 dakika okuma · seslendirme 15 dk

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Power chord bir akor değil, ortadaki sesi kasten çıkarılmış bir yapıdır; çıkarılan ses majör ile minörü ayıran ses olduğu için power chord ikisi de değildir ve her bağlama oturur.

Şekil iki parmaklıktır ve taşınabilir; adı işaret parmağının bastığı notadan gelir. Şeklin kendisi beş dakikada öğrenilir, kullanılabilir olması klavye bilgisine bağlıdır.

Şekil üç tel çiftinde iki perdeyle çalışır ama üçüncü ile ikinci tel arasında üç perde gerekir; sebebi akort düzenindeki tek kural dışıdır.

Avuç susturma ikili bir anahtar değil sürekli bir aralıktır ve avucun eşiğe olan uzaklığıyla kontrol edilir; ikinci modülde temizlik aracı olan teknik burada tını aracına dönüşür.

Bir riff'in kimliği notalarından çok ritmindedir ve en zor yeri sonun başa bağlandığı noktadır. Herkes riff'i çalışır, kimse döngüyü çalışmaz; çözüm son iki nota ile ilk iki notayı birleştirip dikişi ayrıca çalışmaktır.

Açılış sahnesi

Bir öğrenci bir riff öğreniyor.

Sekiz nota. Bir kez çalıyor ve temiz çıkıyor. İkinci kez çalıyor, yine temiz.

Sonra dört kez üst üste çalmayı deniyor.

Birinci geçiş tamam. İkinciye girerken tökezliyor. Üçüncüde toparlıyor. Dördüncüye girerken yine tökezliyor.

Şimdi bakalım nerede tökezliyor.

Her seferinde aynı yerde: sonun başa bağlandığı noktada.

Sekiz notanın hepsini biliyor. Dokuzuncuyu bilmiyor — çünkü dokuzuncu, birinci notanın kendisi ve oraya sondan gelmeyi hiç çalışmadı.

Bu, riff çalışmasında yapılan en yaygın hata.

Herkes riff'i çalışıyor. Kimse döngüyü çalışmıyor.

Ve bir riff tanımı gereği tekrarlanan bir şey. Yani tek geçişte temiz çalınması bir sonuç değil.

Bu ders power chord'u ve riff'i kuruyor. Ama asıl kazanımı sondaki dikiş.

Bu derste ne olacak

Önce power chord'un ne olduğunu göreceğiz ve neden bir akor değil, eksik bırakılmış bir akor olduğunu konuşacağız — eksik bırakılan şey tam olarak majör ile minör arasındaki fark. Sonra şeklin taşınabilirliğini ve adını nereden aldığını kuracağız. Ardından sekizinci modüldeki kural dışı burada karşımıza çıkacak. Sonra avuç susturmayı ele alacağız. En sonda riff'in kimliğinin nerede olduğunu ve döngünün dikişini çalışacağız.

Sıfır noktası

Power chord bir akor değildir. Eksik bırakılmış bir akordur.

Ve eksik bırakılan şey tesadüfi değil.

Şimdiye kadar öğrendiğin akorlarda üç ses vardı. Ve dördüncü modülde şunu görmüştük: majör ile minör arasındaki fark, ortadaki sesin bir yarım ses aşağıda olması. Tek bir parmak.

Power chord ise o ortadaki sesi hiç çalmıyor.

Yalnız iki ses var: kök ses ve onun beşlisi. Genellikle üstüne kökün bir oktav tizi de ekleniyor ama bilgi olarak iki ses.

Bunun sonucu çok ilginç: power chord ne majördür ne minör.

Çünkü majör mü minör mü olduğunu belirleyen ses orada değil.

Ve pratikte bu, bir sınırlama değil bir özgürlük. Bir power chord hem majör bir bağlama hem minör bir bağlama oturuyor. Aynı şekli her yere koyabiliyorsun.

Gitarın belirli türlerde bu kadar baskın olmasının teknik sebeplerinden biri de bu. İki sesli, taşınabilir ve bağlamdan bağımsız bir yapı.

Mekanizma

Şekil ve taşınabilirlik

Power chord'un şekli çok basit.

İşaret parmağın bir tele basıyor. Yüzük parmağın bir alttaki ince telde, iki perde ileride.

Bitti. İki parmak.

İstersen serçe parmağını da yüzük parmağının yanındaki tele, aynı perdeye ekleyebilirsin. Bu, kök sesin bir oktav tizini katıyor ve sesi kalınlaştırıyor.

Şimdi bu şeklin asıl gücü: her yere taşınabiliyor.

Klavyede nereye koyarsan koy, aynı şekil bir power chord veriyor. Değişen tek şey adı.

Ve adı, işaret parmağının bastığı notadan geliyor.

İşte burada sekizinci modüldeki adlandırma çalışması karşılığını veriyor. Klavyeyi bilmeyen bir öğrenci şekli çalabiliyor ama hangi akoru çaldığını bilmiyor. Ve bilmediğinde bir şarkıya eşlik edemiyor, kulaktan çalamıyor, başka bir müzisyene söyleyemiyor.

Yani şekil beş dakikada öğreniliyor; onu kullanılabilir kılan şey klavye bilgisi.

Pratik bir başlangıç: en kalın iki telde çalış. Altıncı ve beşinci teller power chord'un en çok kullanıldığı yer ve o iki telin adlarını bilmek, kullanılabilir bir dağarcık için genellikle yeterli.

Kural dışı burada karşımıza çıkıyor

Sekizinci modülde akort düzenindeki tek kural dışını konuşmuştuk: beş aralıktan dördü aynı, biri farklı ve o biri üçüncü ile ikinci telin arasında.

Şimdi o bilgi işine yarıyor.

Power chord şekli altıncı-beşinci, beşinci-dördüncü ve dördüncü-üçüncü tel çiftlerinde aynı çalışıyor: iki perde ileri.

Ama üçüncü ile ikinci tel çiftine geçtiğinde çalışmıyor.

Orada iki perde değil, üç perde ileri gitmen gerekiyor.

Sebebi tam olarak o kural dışı. Aradaki mesafe kısa olduğu için şeklin de bir perde uzaması gerekiyor.

Bunu bilmeyen öğrenciler şekli o tellere taşıdıklarında yanlış bir ses alıyor ve neyin bozulduğunu bulamıyorlar. Parmaklara bakıyorlar, şekil doğru. Şekil doğru ama düzen farklı.

Bu, gitarda "şekil taşıma" mantığının sınırlarını gösteren ilk somut örnek. Şekiller taşınabilir, ama bir yerde kural değişiyor ve o yeri bilmek gerekiyor.

Avuç susturma

Şimdi power chord'un karakteristik sesini veren tekniğe geliyoruz.

Sağ elinin avuç kenarını, tellerin eşiğe yakın bölümünün üstüne hafifçe koy. Sonra çal.

Ses kısalıyor ve sertleşiyor. Çınlama gidiyor, yerine tok ve vurmalı bir karakter geliyor.

Buna avuç susturma deniyor.

İkinci modülde susturmayı bir temizlik aracı olarak öğrenmiştin. Burada bir tını aracına dönüşüyor. Aynı hareket, farklı amaç.

Ve kontrol edilebilir bir aralığı var.

Avuç eşiğe yakınsa susturma hafif; ses hâlâ perdesini koruyor ama kısalıyor.

Avuç eşikten uzaklaştıkça susturma artıyor; ses giderek perdesini kaybediyor ve tamamen tok bir vuruşa dönüşüyor.

Bu aralığı bilinçli kullanmak, tek bir riff'in içinde bile ifade üretiyor: bazı notalar susturulmuş, bazıları açık.

Ve dikkat: avuç kenarı tellerin üstünde duruyor, bastırmıyor. İkinci modüldeki ayrım burada da geçerli — dokunmak susturur, bastırmak perde değiştirir.

Bunu ilk denediğinde ses muhtemelen ya hiç değişmeyecek ya tamamen ölecek. Doğru yeri bulmak birkaç deneme alıyor ve bulduğunda kalıcı oluyor.

Riff nedir ve kimliği nerede

Şimdi tanım.

Riff, kısa, tekrarlanan ve ritmik olarak belirgin bir müzikal figür.

Üç özelliğin üçü de önemli. Kısa — genellikle bir ya da iki ölçü. Tekrarlanan — bir kez duyulup geçmiyor. Ritmik olarak belirgin — kendine ait bir ritmik kimliği var.

Ve şimdi bu modülün en kullanışlı tespiti.

Bir riff'in kimliği notalarından çok ritmindedir.

Bunu sınayabilirsin. Bir riff'in bir notasını değiştir; hâlâ tanınır. Ritmini değiştir; tanınmaz.

Bu, riff çalışmasının nereye yoğunlaşması gerektiğini söylüyor. Perdeleri doğru çalmak yeterli değil; ritmi doğru çalmak zorunlu.

Ve sekizinci modüldeki yöntem burada da geçerli: riff'in ritmini önce boş bir telde çal. Ritim oturmadan perde eklemek, iki zorluğu aynı anda çözmeye çalışmak.

Riff'ler ayrıca tek notalarla power chord'ları karıştırıyor. Bir riff'in içinde hem tek sesler hem iki sesli yapılar oluyor ve ikisi arasında geçiş yapman gerekiyor. Sekizinci modüldeki tel değiştirme becerisi tam burada kullanılıyor.

Döngünün dikişi

Son ve en değerli bölüm. Açılış sahnesindeki hatayı kapatıyoruz.

Bir riff tekrarlanmak için var. Yani onu çalmak demek, onu arka arkaya çalmak demek.

O zaman çalışılması gereken şey riff değil, riff artı ona dönüş.

En zor yer neredeyse her zaman sonun başa bağlandığı nokta. İki sebeple.

Birincisi: el uzak. Riff'in son notası genellikle başlangıç notasından uzakta ve el o mesafeyi bir anda kat etmek zorunda.

İkincisi: hiç çalışılmadı. Öğrenci riff'i baştan sona çalışıyor ve sonda duruyor. Dönüş hareketi hiçbir tekrarın içinde yer almıyor.

Çözüm basit: dikişi çalış, kumaşı değil.

Yöntem: riff'in son iki notasını al, sonra ilk iki notasını ekle. Dört notalık bir birim.

Bunu on kez çal.

Sonra birimi büyüt: son yarım ölçüden ilk yarım ölçüye.

En sonda bütün riff'i döngüde çal.

Bu sıra, dört kez üst üste çalınamayan bir riff'i genellikle tek bir çalışma seansında çözüyor.

Ve bir alışkanlık: riff çalışırken hiç durma. Metronomu aç ve döngüye al. Durduğun her yer, çalışılmamış bir dikiş.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Dört nokta.

Birincisi: power chord'un üçüncü sesi olmaması, bozulma ile birlikte çalışmasını sağlıyor. Sesin elektronik olarak bozulduğu durumlarda üç sesli akorlar bulanıklaşır; iki sesli yapılar net kalır. Yani power chord'un yaygınlığı bir kolaylık tercihi değil, akustik bir zorunluluk. Bu kursun kapsamı dışında ama neden bu kadar çok kullanıldığını açıklıyor.

İkincisi: taşınabilir şekiller gitarın öğrenme mantığını belirliyor. Power chord ilk taşınabilir şeklin. Bariyer akorlar ikincisi, gam kalıpları üçüncüsü. Klavyeyi ezberlemek yerine az sayıda şekli öğrenip taşımak, gitarda ilerlemenin ana yolu.

Üçüncüsü: riff yazmak, riff çalmaktan daha kolay olabiliyor. Elindeki iki parmaklık şekil ve bildiğin ritim kalıplarıyla kendi riff'ini kurabilirsin. Ve kendi kurduğun bir riff'i hatırlamak, ezberlenen bir riff'ten çok daha kolay. Şarkı Yazarlığı kursu bu kapıdan giriyor.

Dördüncüsü: dikiş düşüncesi riff'e özgü değil. Bir şarkının bölümleri arasındaki geçişler de dikiştir ve aynı sebeple ihmal edilir. On ikinci modüldeki final performansında en çok tökezlenen yerler, bölüm geçişleri olacak.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlış: Power chord basitleştirilmiş bir akordur. Basitleştirilmiş değil, belirli bir sesi kasten çıkarılmış bir yapıdır. Çıkarılan ses majör ile minörü ayıran sestir ve bu yüzden power chord ikisi de değildir; sınırlama gibi görünen şey aslında her bağlama uyum sağlamasını mümkün kılar.

Yaygın yanlış: Şekil her yerde aynı çalışır. Üçüncü telden ikinciye geçerken iki perde değil üç perde gerekir. Bunu bilmeyen öğrenci yanlış ses alır ve şekle baktığında hatayı bulamaz.

Yaygın yanlış: Avuç susturma açık ya da kapalıdır. Sürekli bir aralıktır ve avucun eşiğe olan uzaklığıyla kontrol edilir. Bu aralığı kullanmak, tek bir riff içinde bile ifade üretir.

Yaygın yanlış: Riff'in notaları doğruysa riff doğrudur. Bir riff'in kimliği ritmindedir; bir nota değiştiğinde riff tanınır, ritim değiştiğinde tanınmaz. Perdeleri doğru çalmak yeterli değildir.

Yaygın yanlış: Riff'i baştan sona çalabiliyorsam biliyorum demektir. Riff tekrarlanmak için vardır ve en zor yer sonun başa bağlandığı noktadır. Tek geçişte temiz çalınan bir riff, dört geçişte dağılabilir.

Uygulama

Dört parçalı çalışma, toplam yirmi dakika.

Birinci parça: şekil ve ad. Power chord şeklini altıncı telde beş farklı perdeye koy ve her seferinde işaret parmağının bastığı notanın adını sesli söyle.

Bilmiyorsan boş telden sayarak bul. Beş tekrar, sonra aynısını beşinci telde.

İkinci parça: kural dışı. Şekli dördüncü-üçüncü tel çiftinde çal, sonra üçüncü-ikinci tel çiftinde iki perdeyle çal ve sesi dinle. Sonra üç perdeye çıkar ve tekrar dinle.

Farkı duymak, bu bilgiyi kalıcı hâle getiriyor.

Üçüncü parça: avuç aralığı. Bir power chord çal ve avucunu eşiğe yakın bir noktadan başlayarak yavaşça uzaklaştır. Her konumda çal.

Sesin nasıl değiştiğini dinle ve iki konum seç: bir "hafif susturulmuş" ve bir "tam susturulmuş".

Dördüncü parça: dikiş. Basit bir riff seç. Son iki notasıyla ilk iki notasını birleştir ve on kez çal.

Sonra yarım ölçüye büyüt. Sonra riff'i metronomla dört kez üst üste çal.

Durduğun yeri not et. Bu modülün ölçütü, dört geçişte kaç kez durduğun.

Kilit özet

Power chord bir akor değil, ortadaki sesi kasten çıkarılmış bir yapıdır; çıkarılan ses majör ile minörü ayıran ses olduğu için power chord ikisi de değildir ve her bağlama oturur.

Şekil iki parmaklıktır ve taşınabilir; adı işaret parmağının bastığı notadan gelir. Şeklin kendisi beş dakikada öğrenilir, kullanılabilir olması klavye bilgisine bağlıdır.

Şekil üç tel çiftinde iki perdeyle çalışır ama üçüncü ile ikinci tel arasında üç perde gerekir; sebebi akort düzenindeki tek kural dışıdır.

Avuç susturma ikili bir anahtar değil sürekli bir aralıktır ve avucun eşiğe olan uzaklığıyla kontrol edilir; ikinci modülde temizlik aracı olan teknik burada tını aracına dönüşür.

Bir riff'in kimliği notalarından çok ritmindedir ve en zor yeri sonun başa bağlandığı noktadır. Herkes riff'i çalışır, kimse döngüyü çalışmaz; çözüm son iki nota ile ilk iki notayı birleştirip dikişi ayrıca çalışmaktır.

Sonraki derse köprü

Şekilleri ve riff'i kurduk. Sırada notasız çalmak var.

Bir sonraki modülde kulaktan çalmayı çalışacağız. Bugüne kadar tab okuyarak ya da gösterilen şekilleri basarak çaldın; orada duyduğunu bulacaksın.

Ve gitarda bunun için elverişli bir zemin var: elindeki dokuz akor ve power chord şekli, aramayı devasa biçimde daraltıyor. Bir şarkının akorlarını ararken on iki nota değil, birkaç tanıdık şekil deniyorsun.

Sekizinci modüldeki adlandırma çalışması orada zorunlu hâle geliyor. Bulduğun akorun adını bilmiyorsan onu kaydedemiyor, tekrar bulamıyor ve kimseye söyleyemiyorsun.

Bir uyarı: dikiş çalışmasını her riff'te uygula. Bu alışkanlık kurulduğunda, bir şeyi "çalabiliyorum" demenin ölçütü değişiyor — bir kez değil, art arda.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Animasyon ve seslendirme notları

Animasyon ve seslendirme notları

Açılış sahnesinde riff dört kez üst üste çalınmalı ve tökezlenen noktalar kesilmeden korunmalı. Ekranda riff'in son notasıyla ilk notası arasındaki bağlantı ayrı bir renkle işaretlenip her geçişte vurgulanmalı.

Power chord'un eksik sesi görsel olarak gösterilmeli: önce üç sesli bir akor, sonra ortadaki ses kaldırılıp aynı yapı yeniden çalınmalı. Majör ve minör hâlleri de art arda duyurulup power chord'un ikisine de oturduğu dinletilmeli.

Kural dışı bölümünde şekil klavye boyunca taşınmalı; üçüncü telden ikinciye geçerken iki perdeyle çalınan yanlış hâl ve üç perdeyle çalınan doğru hâl art arda duyurulmalı.

Avuç susturma yandan ve yakın çekilmeli; avucun eşikten uzaklaşması sürekli bir hareket olarak izlenmeli ve ses değişimi kesintisiz duyulmalı. Kesme yapılırsa aralığın sürekli olduğu iddiası gösterilmemiş olur.

Dikiş çalışması adım adım verilmeli: dört notalık birim, yarım ölçü, bütün riff. Her adımda metronom ızgarası altta görünür kalmalı. Örnek kutularında marka adı, şarkı adı ya da telifli malzeme kullanılmaz.

Bu ders hangi kursun parçası

GTR-101 — Sıfırdan Gitar I kursunun 12 modülünden 9. modülü. Kurs bugün müfredatta ve kayda kapalıdır; bu metnin okunabilir olması kursun üretiminin tamamlandığı anlamına gelmez.