İçeriğe geç

GTR-101 · Modül 7 · L1 Başlangıç

Beş başlangıç şarkısı

2.460 kelime · 18 örnek · yaklaşık 11 dakika okuma · seslendirme 16 dk

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Bir şarkı akorların toplamı değil, akorların nabzı bozmadan değişmesidir; dinleyici yanlış bir akoru affeder, duraklamayı affetmez.

Akor hazır olmasa bile sağ el vurmaya devam eder. Boğuk bir vuruş ritmik bir olaydır ve ritmin parçası olarak duyulur; boşluk bir kesintidir ve hata olarak duyulur.

Akor tam vuruşta değiştirilmez; bir önceki ölçünün son vuruşunda parmaklar kalkar. O vuruş feda edilir ve el bir vuruşluk zaman kazanır.

Bazı akor çiftlerinde parmaklar hiç hareket etmez — do majör ile la minör arasında yalnız bir parmak değişir. Her yeni akor çiftinde sorulacak soru: hangi parmak yerinde kalıyor.

Başlangıç şarkılarının çoğu dört ya da sekiz ölçülük bir döngüyü tekrar eder ve bir şarkı çalışılırken akorlar ile ritim önce ayrı ayrı, sonra birlikte çalışılır.

Açılış sahnesi

Bir öğrenci hazır görünüyor.

Dokuz akoru temiz basıyor. Telleri tek tek çalıyor, hiçbiri ölü değil. Vuruş kalıplarını metronomla çalabiliyor, eli hiç durmuyor.

İki parça da ayrı ayrı tamam.

Sonra bir şarkı çalmaya oturuyor.

Ve şarkı çökmüyor — akorlar doğru, vuruş doğru. Ama her akor değişiminde bir boşluk açılıyor. Sağ el duruyor, sol el yeni akoru kuruyor, sonra sağ el yeniden başlıyor.

Sonuç şu: akorların hepsi doğru, vuruşun kendisi doğru ve şarkı dinlenemiyor.

Çünkü eksik olan yüzde on, nabız.

Ve nabız, müzikte bölünebilir bir şey değil. Yüzde doksan nabız diye bir şey yok.

Bu ders o boşluğu kapatıyor. Ve göreceğiz ki çözüm sol elde değil sağ elde.

Bu derste ne olacak

Önce beş şarkının hangi basamakları temsil ettiğini göreceğiz; her basamak bir öncekine tek bir şey ekliyor. Sonra bu modülün merkezi olan kurala geleceğiz: akor değişiminde sağ el durmaz. Ardından bir vuruş erken kalkmayı ve çıpa parmakları kuracağız. Sonra şarkıların döngü yapısını ve tek seferde tek zorluk ilkesini konuşacağız. En sonda çalarken söylemeye bakacağız. Ders bittiğinde baştan sona çalabildiğin şarkıların olacak.

Sıfır noktası

Bir şarkı, akorların toplamı değildir.

Akorların nabzı bozmadan değişmesidir.

Bu ayrım bu modülün tamamını taşıyor ve şöyle test ediliyor: bir şarkıyı akorlarını bilerek ama duraklayarak çalan biriyle, iki akoru bilip nabzı hiç bırakmayan biri yan yana konsun. İkincisi müzik yapıyor, birincisi yapmıyor.

Sert bir cümle ama pratikte doğru: dinleyici yanlış bir akoru affeder, duraklamayı affetmez.

Sebebi şu: müzik zaman içinde akan bir şey. Yanlış bir akor bir renk hatasıdır ve geçer. Duraklama akışı keser ve o andan sonrasını da kaydırır.

Bu yüzden bu modülde ölçüt akorların doğruluğu değil, nabzın kesintisizliği olacak.

Mekanizma

Beş basamak, beş ek

Bu beş şarkı bir liste değil bir merdiven. Her basamak bir öncekine tek bir şey ekliyor.

Birinci basamak: iki akor, ölçü başına bir değişim. En yalın hâl. Vuruş kalıbı basit, akorlar dördüncü modülün en kolay ikilisinden. Burada tek bir şey çalışılıyor: değişim anında elin durmaması.

İkinci basamak: üç akor ve tekrar eden bir vuruş kalıbı. Artık sağ elde de bir kalıp var. İki iş aynı anda: kalıbı sürdürmek ve akor değiştirmek.

Üçüncü basamak: dört akor ve içlerinden biri zor geçiş. Genellikle re majör ya da do majöre giden bir geçiş. Burada çıpa parmaklar devreye giriyor.

Dördüncü basamak: ölçü içinde iki akor. Asıl sıçrama burada. Şimdiye kadar akor değişimi için bir ölçü boyunca zaman vardı; artık iki vuruşta değişmen gerekiyor.

Öğrencilerin büyük bölümü ilk gerçek duvarı burada görüyor ve sebebi anlaşılır: değişim için ayrılan süre yarıya iniyor.

Beşinci basamak: fa içeren ve vurgulu bir şarkı. Her şey birden. Beşinci modüldeki fa artık gerçek müzik içinde ve altıncı modüldeki vurgu şarkıya karakter veriyor.

Merdivenin tasarım ilkesi: her basamakta yalnız bir yeni değişken. İki zorluğu aynı anda getiren bir sıra, öğrenciye hangisinde tıkandığını göstermiyor.

Sağ el akor değişiminde durmaz

Şimdi bu modülün merkezine geliyoruz. Tek cümle ve çok sonuç doğuruyor.

Akor hazır olmasa bile sağ el vurmaya devam eder.

Öğrencilerin refleksi tam tersi: akor hazır değilse beklemek.

Ama bekleme her seferinde nabzı kesiyor ve nabız kesilince şarkı bitiyor.

Doğru davranış şu: sağ el sallanmaya devam eder ve akor ne durumdaysa o çalınır. Yarım basılmış, boğuk, hatta tamamen susturulmuş olabilir.

Ve şaşırtıcı olan şu: boğuk bir vuruş, boşluktan çok daha iyi duyuluyor.

Sebebi basit. Boğuk bir vuruş ritmik bir olay; kulak onu ritmin bir parçası olarak duyuyor. Boşluk ise bir kesinti; kulak onu hata olarak duyuyor.

Yani nabzı korumak için ödediğin bedel, kısa bir kirli ses. Ve o bedel her zaman ucuz.

Bu kural öğrencileri rahatsız ediyor çünkü kötü ses çıkarmak yanlış hissettiriyor. Ama burada çalıştığın şey akorun temizliği değil, değişimin zamanı. Ve o ancak durmayarak çalışılıyor.

Bir de şu var: bu kural kendi kendini çözüyor. Durmadan çalmayı sürdüren bir öğrencide akor değişimi haftalar içinde hızlanıyor, çünkü el her seferinde gerçek zaman baskısı altında çalışıyor. Duran öğrencide baskı hiç oluşmuyor ve hız hiç artmıyor.

Bir vuruş erken kalkmak

Şimdi çok somut bir teknik ve bu, akor değişimlerinin yarısını çözüyor.

Öğrenciler akoru, yeni ölçü başladığında değiştirmeye çalışıyor. Yani son ana kadar eski akoru tutup, tam vuruşta yenisine geçiyorlar.

Bu imkânsız bir zamanlama. El fiziksel olarak sıfır sürede yer değiştiremiyor.

Doğru davranış: bir önceki ölçünün son vuruşunda parmakları kaldır.

Yani son yukarı vuruşu feda ediyorsun. O vuruş ya boş tellere denk geliyor ya da hafif boğuk çıkıyor — ve kimse fark etmiyor.

Karşılığında elin, yeni akoru kurmak için bir vuruşluk zaman kazanıyor.

Bu bir hile değil, standart uygulama. Deneyimli gitaristlerin akor değişimlerine yavaşlatılmış olarak baktığında hepsinde bunu görürsün.

Ve şu ayrıntı önemli: kaldırma hareketi ile indirme hareketi ayrı değil. Eski akordan çıkarken el zaten yeni şeklin biçimini alıyor. Dördüncü modüldeki havada şekil çalışması tam olarak bunu hazırlıyordu.

Çıpa parmaklar

İkinci teknik ve bazı akor çiftlerinde işi neredeyse sıfıra indiriyor.

Bazı akorlar arasında geçerken bir ya da daha fazla parmak hiç hareket etmiyor. Bunlara çıpa parmak diyeceğiz.

En değerli örnek do majör ile la minör arasında.

Do majörde işaret parmağı ikinci telde birinci perdede, orta parmak dördüncü telde ikinci perdede, yüzük parmağı beşinci telde üçüncü perdede.

La minörde işaret parmağı ikinci telde birinci perdede, orta parmak dördüncü telde ikinci perdede, yüzük parmağı üçüncü telde ikinci perdede.

Karşılaştır: işaret ve orta parmak birebir aynı yerde.

Yani do majörden la minöre geçerken yalnız yüzük parmağın hareket ediyor. Bir parmak.

Bu geçiş bir kez böyle görüldüğünde, öğrencilerin çoğu onu aynı gün hızlandırıyor.

Kural şu: yeni bir akor çiftiyle çalışmaya başlamadan önce sor — hangi parmak yerinde kalıyor?

Kalan parmağı kaldırma. Sabit tutulan bir parmak hem zaman kazandırıyor hem de elin yerini kaybetmemesini sağlıyor.

Ve beşinci modülde sol majör-do majör geçişinde gördüğün şeyle birlikte düşün: orada iki parmak birlikte bir tel kayıyordu, burada iki parmak hiç kımıldamıyor. İkisi de aynı ilkeden geliyor — en az hareket.

Şarkılar döngüdür

Bir yapı bilgisi ve öğrenme yükünü belirgin biçimde azaltıyor.

Başlangıç seviyesindeki şarkıların büyük bölümü dört ya da sekiz ölçülük bir akor döngüsünü tekrar eder.

Yani bir şarkının tamamını öğrenmiyorsun; bir döngüyü öğrenip tekrar ediyorsun.

Bunu ilk gün fark etmek moral açısından da önemli: "bu şarkının otuz ölçüsü var" ile "bu şarkının dört ölçülük bir döngüsü var" arasında büyük fark var ve ikisi de doğru.

Pratik yaklaşım: yeni bir şarkıya başlarken önce döngüyü bul. Akorlar hangi noktada başa dönüyor? Onu bulduğunda öğrenilecek malzeme genellikle bir sayfadan dört ölçüye iniyor.

Ve döngü içinde de tekrar var: aynı akor çifti genellikle birden çok kez geçiyor. Yani gerçekte çalışman gereken şey birkaç geçiş.

Bir seferde bir zorluk

Bir şarkıyı çalışmanın sırası var ve öğrencilerin çoğu bunu atlıyor.

Bir: yalnız akorlar, ritimsiz. Akor değişimlerini sırayla yap, tempo yok. Yalnız eller doğru şekilleri buluyor mu.

İki: yalnız ritim, tek akorla. Vuruş kalıbını çal ama akor değiştirme. Yalnız sağ el çalışıyor.

Üç: ikisi birlikte, çok yavaş. Ve burada nabız kuralı geçerli: durma.

Dört: tempoyu kademeli yükselt.

Bu sıra, iki zorluğu aynı anda çözmeye çalışmayı önlüyor. Ve şarkıyı doğrudan üçüncü adımdan başlayarak çalışan bir öğrenci, hangi tarafın sorunlu olduğunu göremiyor.

Çalarken söylemek

Gitara başlayanların büyük bölümünün asıl hedefi bu ve dürüst konuşalım: ayrı bir beceri ve zor.

Sebebi şu: hem vuruş hem söz ritmik. İkisi aynı anda ama farklı ritimlerde ilerliyor ve dikkat bölünüyor.

Sıra şöyle işliyor.

Bir: vuruş otomatikleşsin. Konuşabilecek kadar. Vuruşu düşünmen gerekiyorsa henüz söz eklenmez.

İki: sözü söyleme, konuş. Şarkı söylemeye çalışmadan, sözleri ritminde konuş. Bu, perde yükünü kaldırıyor ve yalnız zamanlamayı bırakıyor.

Üç: bir satır ekle. Bütün şarkı değil, tek bir satır. Sonra iki.

Dört: söylemeye geç.

En sık yapılan hata ikinci adımı atlamak. Doğrudan söylemeye çalışan bir öğrenci hem perdeyi hem ritmi hem vuruşu aynı anda yönetmeye çalışıyor ve üçü de bozuluyor.

Ve şu: ilk denemelerde vuruş basitleşecek. Bu normal ve geçici. Söz oturunca vuruş geri geliyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Dört nokta.

Birincisi: bu beş şarkı bir repertuvar değil, beş ayrı sınav. Her biri belirli bir beceriyi gerçek müzik içinde ölçüyor. Hangi basamakta zorlandığın, hangi modüle geri dönmen gerektiğini doğrudan söylüyor: birinci basamakta zorlanıyorsan sağ el, üçüncüde zorlanıyorsan akor şekilleri, dördüncüde zorlanıyorsan geçiş tekniği.

İkincisi: eşlik etmek, solo çalmaktan farklı bir iştir ve daha değerlidir. Bir grupta ya da bir masada gitaristten beklenen şey neredeyse her zaman eşlik. Bu kursta öğrendiğin akor ve vuruş becerisi, doğrudan o işe hazırlıyor. Karmaşık soloları olan ama eşlik edemeyen gitaristler yaygın ve bu, tersinden bakıldığında bir fırsat.

Üçüncüsü: basitleştirmek bir beceridir. Bir şarkının orijinal kaydında duyduğun her şeyi çalman gerekmiyor. Akorları ve nabzı doğru veren sade bir eşlik, kayıttaki her ayrıntıyı kovalayan dağınık bir icradan her zaman daha iyi duyuluyor. Ne çıkarabileceğini bilmek, ne ekleyebileceğini bilmek kadar önemli.

Dördüncüsü: bakım gerekiyor. Bitirdiğin bir şarkı çalışılmazsa birkaç hafta içinde siliniyor. Haftada bir kez baştan sona çalmak yeterli ve on ikinci modüldeki final performansında çalacağın üç şarkı bu listeden gelecek.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlış: Akor hazır değilse beklemeliyim. Beklemek nabzı keser ve nabız kesilince şarkı biter. Sağ el sallanmaya devam eder ve akor ne durumdaysa o çalınır; boğuk bir vuruş boşluktan her zaman daha iyi duyulur.

Yaygın yanlış: Akoru tam vuruşta değiştirmeliyim. El sıfır sürede yer değiştiremez. Bir önceki ölçünün son vuruşunda parmaklar kalkar; o vuruş feda edilir ve karşılığında bir vuruşluk zaman kazanılır.

Yaygın yanlış: Her akor değişiminde bütün parmaklar kalkar. Bazı akor çiftlerinde bir ya da daha fazla parmak hiç hareket etmez. Do majör ile la minör arasında yalnız bir parmak değişir; sabit parmağı kaldırmak boşuna iş yapmaktır.

Yaygın yanlış: Şarkının tamamı öğrenilir. Başlangıç şarkılarının çoğu dört ya da sekiz ölçülük bir döngüyü tekrar eder. Döngüyü bulmak, öğrenilecek malzemeyi bir sayfadan birkaç ölçüye indirir.

Yaygın yanlış: Çalarken söylemek zamanla kendiliğinden gelir. Ayrı bir beceridir ve sırası vardır: vuruş otomatikleşir, sözler önce konuşulur, sonra bir satır eklenir, en son söylemeye geçilir. İkinci adım atlandığında üç iş birden bozulur.

Uygulama

Dört parçalı çalışma, toplam yirmi beş dakika.

Birinci parça: durmama sınavı. İki akor seç ve metronomla dört vuruşta bir değiştir. Kural tek: sağ el hiç durmayacak.

Akor yetişmediğinde ne çıkarsa çıksın çal. Beş dakika.

Sonunda kaç kez durduğunu say. Hedef sıfır. Bu sayı bu modülün asıl ölçütü.

İkinci parça: son vuruşu feda etmek. Aynı iki akorla çal ama bu sefer değişimden önceki son vuruşta parmaklarını kaldır.

O vuruşun kirli çıkması normal. Dikkat edeceğin tek şey, yeni akorun tam zamanında hazır olması. On tekrar.

Üçüncü parça: çıpa avı. Elindeki dokuz akordan üç çift seç. Her çift için sor: hangi parmak yerinde kalıyor?

Do majör ile la minörü mutlaka dene. Bulduğun çıpaları bir yere yaz.

Dördüncü parça: ayrı ayrı, sonra birlikte. Bir şarkı seç ve dört adımı sırayla uygula: yalnız akorlar, yalnız ritim, ikisi çok yavaş, sonra tempoyu yükselt.

Bugün son adıma gelmen gerekmiyor. Sıraya uyman gerekiyor.

Kilit özet

Bir şarkı akorların toplamı değil, akorların nabzı bozmadan değişmesidir; dinleyici yanlış bir akoru affeder, duraklamayı affetmez.

Akor hazır olmasa bile sağ el vurmaya devam eder. Boğuk bir vuruş ritmik bir olaydır ve ritmin parçası olarak duyulur; boşluk bir kesintidir ve hata olarak duyulur.

Akor tam vuruşta değiştirilmez; bir önceki ölçünün son vuruşunda parmaklar kalkar. O vuruş feda edilir ve el bir vuruşluk zaman kazanır.

Bazı akor çiftlerinde parmaklar hiç hareket etmez — do majör ile la minör arasında yalnız bir parmak değişir. Her yeni akor çiftinde sorulacak soru: hangi parmak yerinde kalıyor.

Başlangıç şarkılarının çoğu dört ya da sekiz ölçülük bir döngüyü tekrar eder ve bir şarkı çalışılırken akorlar ile ritim önce ayrı ayrı, sonra birlikte çalışılır.

Sonraki derse köprü

Eşliği kurduk. Sırada melodinin kendisi var.

Bir sonraki modülde birinci pozisyonda melodi çalışacağız. Şimdiye kadar akorlarla eşlik ediyordun; orada tek tek notalarla ezgi çalacaksın.

İkinci modülde kurduğun her şey orada geri gelecek: her parmak bir perde, parmakların telin yakınında durması, susturma ve dönüşümlü vuruş. O modülde egzersiz olarak yaptığın şeyler, orada müzik olacak.

Bir uyarı: beş şarkıyı bir kenara koyma. Haftada bir kez hepsini bir kez çal. Melodi çalışmaya başladığında eşlik becerisi bakımsız kalırsa siliniyor ve on ikinci modülde üç şarkıya ihtiyacın olacak.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.

Animasyon ve seslendirme notları

Animasyon ve seslendirme notları

Açılış sahnesinde akorlar ayrı ayrı temiz çalınmalı, vuruş kalıbı ayrı ayrı temiz çalınmalı, sonra ikisi birleştirilip çöküş kesilmeden gösterilmeli. Metronom ızgarası altta görünür olmalı ve her akor değişiminde açılan boşluk ölçülebilir biçimde işaretlenmeli.

Durmama kuralı iki geçişle anlatılmalı: birincide akor hazır değilken beklenmeli, ikincide boğuk çalınıp devam edilmeli. İki ses art arda duyurulmalı ve boğuk vuruşun boşluktan daha iyi duyulduğu kurguyla değil, dinleyerek gösterilmeli.

Son vuruşu feda etme yavaşlatılmış yakın çekimle verilmeli: parmakların son yukarı vuruşta kalktığı ve o vuruşun boş tellere denk geldiği görülmeli. Ardından aynı geçiş, parmaklar tam vuruşta kalkacak şekilde tekrarlanıp gecikme ölçülmeli.

Çıpa parmaklar bölümünde do majör ve la minör el fotoğrafları üst üste bindirilmeli; iki parmağın örtüştüğü ve yalnız birinin yer değiştirdiği görsel olarak kanıtlanmalı.

Çalarken söyleme bölümünde dört adım sırayla ve gerçek zamanlı çekilmeli; özellikle sözlerin konuşulduğu ikinci adım atlanmadan gösterilmeli. Şarkı adı, söz metni ya da telifli malzeme kadraja girmez; bu bölüm için üretilmiş özgün bir örnek kullanılır.

Bu ders hangi kursun parçası

GTR-101 — Sıfırdan Gitar I kursunun 12 modülünden 7. modülü. Kurs bugün müfredatta ve kayda kapalıdır; bu metnin okunabilir olması kursun üretiminin tamamlandığı anlamına gelmez.