Türlere göre düzenleme

Açılış sahnesi

Bir aranjöre aynı hafta içinde aynı şarkı için iki ayrı istek geliyor. Şarkı, bir şarkı yazarının piyanoyla yazdığı orta tempolu bir aşk şarkısı. Birinci istek bir müzik yarışmasından: şarkı, akustik bir canlı performans için, gitarlı ve yaylılı küçük bir kadroyla düzenlenecek. İkinci istek bir yapım şirketinden: aynı şarkı, dans edilebilecek elektronik bir sürüm olarak yeniden kurulacak.

Aranjör önce aynı iskeletle iki sürümü de kurmaya çalışıyor. Akustik sürüme bir kick ve bir synth bası ekliyor; elektronik sürümde ise piyanonun akorlarını olduğu gibi bırakıyor. İki sürüm de garip duyuluyor. Akustik sürüm sanki elektronik bir şarkının sökülmüş hâli, elektronik sürüm ise piyanolu bir baladın üstüne bir ritim yapıştırılmış gibi.

Aranjör bir adım geri atıyor ve iki brief'i yeniden okuyor. Akustik sürümde davulu tamamen çıkarıyor; zamanı gitarın parmak vuruşlarına ve kontrbasın uzun notalarına bırakıyor, yaylıları yalnızca nakaratlarda açıyor ve şarkıyı tek bir eşliksiz satırla başlatıyor. Elektronik sürümde ise tempoyu biraz yükseltiyor, her vuruşta vuran bir kick ve kick'lerin arasında bir bas kuruyor, piyanoyu kısa ve vurgulu akorlara çeviriyor ve son nakarattan önce her şeyin çekildiği, yalnızca vokalin ve bir filtreli synth'in kaldığı uzun bir yükseliş yazıyor.

Şarkının ezgisi, sözleri ve akorları iki sürümde de aynı. Ama iki sürümü dinleyen biri, ikisini iki ayrı dünyanın şarkısı olarak duyuyor. Aranjör iki dosyayı ayrı ayrı gönderirken, kursta öğrendiği bütün araçların aynı kaldığını, yalnızca her türün onlara farklı ağırlıklar verdiğini düşünüyor.

Bu derste ne olacak

Önce bir türün aranjman açısından ne olduğunu, bir türü bir çalgı listesinden çok bir dizi alışkanlık olarak düşünmeyi kuracağız. Sonra kurs boyunca öğrendiğimiz araçların beş yaygın türün her birinde nasıl farklı ağırlıklarla kullanıldığını tek tek ele alacağız. Ardından türlerin karıştırıldığı düzenlemelere ve bir türün geleneğine yaslanmak ile ondan bilerek sapmak arasındaki dengeye bakacağız. Dersi, bir özgün eser ya da şarkının nota ya da demosunu ve süreç açıklamasını, kurs boyunca kurduğumuz araçlarla adım adım planlayarak, yani kursun bitirme işine hazırlanarak kapatacağız.

Sıfır noktası

Kurs boyunca bir düzenlemenin bütün katlarını tek tek kurduk: brief'ten ve referanslardan başlayarak tempo, ton ve formu, enerji haritasını, ritim bölümünü ve kick ile bas ilişkisini, gitar ve piyano katmanlarını, pad ve synth katmanlarını, geri vokalleri ve karşı ezgiyi, en son da şarkının kapılarını. Bu araçların hiçbiri belirli bir türe ait değildi; hepsi her türde kullanılabiliyor.

Ama her tür, bu araçları kendine özgü bir biçimde ağırlıklandırıyor. Bir rock düzenlemesinde gitarın üstlendiği işi, bir elektronik düzenlemede bir synth üstleniyor. Bir R&B düzenlemesinde merkeze oturan geri vokal armonileri, bir rock düzenlemesinde çoğu zaman arka planda kalıyor. Açılıştaki aranjörün ilk denemeleri bu yüzden garip duyuldu: araçlar doğruydu, ama ağırlıkları başka bir türe aitti.

Kursun ilk dersinde referansları dinlerken bir kaydı sıfatlarla değil, tablolara dökerek okumayı öğrenmiştik. Bu ders, o okumayı türlerin genel alışkanlıklarına taşıyor. Burada anlatılanlar kesin kurallar değil; her türün içinde büyük bir çeşitlilik var ve türlerin sınırları sürekli değişiyor. Bunlar, bir düzenlemeye başlarken akılda tutulacak yaygın eğilimler.

Kursun bu son dersinde sınanacak beceri şu: bir şarkıyı farklı türlerde düzenlerken hangi araçların öne çıkacağını gerekçelendirebiliyor, bir türün alışkanlıklarını tanıyıp onları bilinçli olarak koruyabiliyor ya da kırabiliyor ve kurs boyunca öğrendiğin araçları bir özgün eserin düzenlenmesinde bir araya getirebiliyor musun?

Mekanizma

Tür bir alışkanlıklar dizisidir

Bir türü tanımlamanın kolay yolu, onun çalgılarını saymak: rock için gitar, bas ve davul; elektronik için synth ve programlanmış ritim. Ama aranjman açısından bu tanım eksik kalıyor. Aynı çalgılar farklı türlerde bambaşka biçimlerde kullanılabiliyor; bir akustik gitar bir pop şarkısında, bir rock şarkısında ve bir halk şarkısında çok farklı işler görüyor.

Bir türü aranjman açısından tanımlayan, daha çok bir dizi alışkanlık: ritim bölümünün nasıl çaldığı, enerjinin nasıl kurulduğu, katmanların ne kadar yoğun olduğu, vokalin nerede durduğu ve kapıların nasıl açılıp kapandığı. Açılıştaki iki sürüm, aynı şarkıyı farklı alışkanlık dizileriyle giydirdiği için iki ayrı dünyaya ait duyuldu.

Bu yüzden bir türde düzenleme yapmaya başlamadan önce, o türden birkaç referansı kurs boyunca öğrendiğimiz araçlarla dinlemek en güvenilir yol: ritim bölümü ne yapıyor, kick ile bas nasıl bir ilişki kuruyor, armoni katmanları hangi çalgılarda, vokal nerede ve kapılar nasıl kurulmuş?

Pop düzenlemesi

Pop düzenlemelerinin merkezinde çoğu zaman şarkının kendisi ve özellikle vokal duruyor. Düzenlemenin başlıca işi, ezgiyi ve sözleri dinleyiciye en açık ve en akılda kalıcı biçimde ulaştırmak.

Bu yüzden pop düzenlemelerinde bölümler arasındaki kontrast genellikle belirgin: kıtalar seyrek ve vokale alan açan, nakaratlar dolu ve geniş. Enerji haritası çoğu zaman dalga biçiminde ve nakaratlar arasındaki kademe özenle kuruluyor. Nakaratın ardından gelen ve aynı enerjiyi sürdüren bölümler sık görülüyor.

Pop düzenlemeleri akustik ve elektronik çalgıları çoğu zaman bir arada kullanıyor. Programlanmış bir ritim ile canlı bir gitar, bir piyano ile synth katmanları aynı düzenlemede yan yana durabiliyor. Geri vokaller nakaratları büyütmek için yoğun biçimde kullanılıyor; katlamalar ve armoniler özellikle nakaratlarda katman katman yığılabiliyor.

Pop düzenlemelerinde kapılar da dinleyicinin dikkatini korumaya yönelik kuruluyor: girişler çoğu zaman kısa tutuluyor ve hook ilk saniyelerde kendini gösteriyor.

Rock düzenlemesi

Rock düzenlemelerinin merkezinde çoğu zaman bir grubun birlikte çalma hissi duruyor: davul, bas ve gitarların oluşturduğu güçlü bir ritim bölümü.

Ritim bölümü dersinde gördüğümüz görev dağılımı burada belirgin: davul güçlü ve düzenli bir zaman taşıyor, bas çoğu zaman kick ile birlikte sekizliklerle ilerliyor ve alt katı ağır tutuyor. Gitarlar üçlüsüz, kalın akorlarla ya da riff'lerle düzenlemenin kimliğini taşıyor. Gruptaki ikinci gitar, çoğu zaman sapın başka bir bölgesinde ve başka bir görevle çalıyor.

Rock düzenlemelerinde enerji çoğu zaman çalış gücüyle kuruluyor. Davulun daha sert vurması, gitarların daha açık ve güçlü çalması, dinamiğin bölümden bölüme açılıp kapanması enerji haritasının başlıca araçları. Synth ve pad katmanları genellikle sınırlı ya da gizli kalıyor. Gitar solosu ya da çalgısal bir ara, düzenlemenin önemli bir bölümü olabiliyor.

Rock düzenlemeleri çoğu zaman canlı çalınabilirliği gözetiyor; kayıttaki düzenleme ile sahnedeki düzenleme arasındaki fark genellikle küçük tutuluyor. Bu yüzden kapılar, ortak vurgular ve geçiş vuruşları gibi grubun birlikte çalabileceği araçlarla kuruluyor.

R&B düzenlemesi

R&B düzenlemelerinin merkezinde çoğu zaman groove ve vokal duruyor. Ritim bölümünün oturuşu, yani vuruşa göre nasıl yerleştiği, bu türün kimliğinin önemli bir parçası.

Bas çoğu zaman hareketli ve ezgisel, kick'in boşluklarına yerleşen ve akor değişimlerini öne kayan notalarla haber veren bir çizgiyle ilerliyor. Davul ve bas, bas ile kick dersinde gördüğümüz ortak ızgarada sıkı biçimde kenetleniyor; ama ritim çoğu zaman vuruşun hafifçe arkasına yaslanan, rahat bir hisle çalınıyor.

Armoni, R&B düzenlemelerinde çoğu zaman zengin: üç sesli akorların yanına eklenen yedili ve dokuzlu sesler, düzenlemeye yumuşak ve sıcak bir renk katıyor. Klavyeler ve elektrik piyanolar bu armonileri taşıyan yaygın çalgılar.

Geri vokaller bu türde çoğu zaman merkezi bir rol oynuyor. Sıkı armoniler, ana sese cevap veren kısa cümleler ve ana sesin serbestçe süslediği eklemeler, düzenlemenin önemli bir katmanını oluşturuyor. Boşluk da önemli; R&B düzenlemeleri çoğu zaman her şeyi doldurmak yerine groove'un ve vokalin nefes almasına alan bırakıyor.

Elektronik düzenleme

Elektronik düzenlemelerin merkezinde çoğu zaman ritim ve ses tasarımı duruyor. Pek çok elektronik türde düzenleme, tekrarlanan döngüler üzerine kuruluyor ve enerji, bu döngülerin üstüne eklenen, çıkarılan ve dönüştürülen katmanlarla taşınıyor.

Pek çok dans odaklı elektronik türde kick her vuruşta vuruyor ve bas, bas ile kick dersinde gördüğümüz gibi kick'lerin arasına yerleşiyor. Pad ve synth katmanları, filtreler ve kick'le nefes alan katmanlar, bu türlerin başlıca araçları.

Enerji haritası elektronik düzenlemelerde çoğu zaman uzun yükselişler ve keskin düşüşlerle kuruluyor. Giriş, geçiş ve bitiş dersinde gördüğümüz yükselen sesler, filtre açılmaları ve her şeyin çekildiği kesintiler, bu türlerde en sık kullanılan kapılar. Bazı türlerde düzenlemenin en büyük anı, vokalin değil bir synth figürünün ya da bir bas çizgisinin taşıdığı bir bölüm olabiliyor.

Elektronik düzenlemeler çoğu zaman uzun girişlere ve bitişlere izin veriyor; bu, özellikle parçaların art arda birleştirilerek çalındığı ortamlarda, bir parçadan ötekine geçişi kolaylaştırıyor. Ama aynı türün radyo ya da kısa dinleme için hazırlanan sürümlerinde girişler kısaltılıyor.

Akustik düzenleme

Akustik düzenlemelerin merkezinde çoğu zaman insan dokunuşu ve yakınlık duruyor. Az sayıda çalgı, gerçek bir odada çalınıyormuş gibi duyulan bir ses ve şarkıcının yakın, çıplak sesi bu türün başlıca özellikleri.

Akustik düzenlemelerde zaman çoğu zaman davulsuz ya da çok hafif bir vurmalıyla taşınıyor. Açılıştaki akustik sürümde olduğu gibi, gitarın parmak vuruşları ve bir kontrbasın ya da bir bas gitarın uzun notaları, ritim bölümünün işini üstlenebiliyor.

Enerji, bu türde çoğu zaman çalış biçimiyle ve katmanların az sayıda eklenmesiyle kuruluyor. Bir nakaratta yaylıların girmesi, bir gitarın parmakla çalmaktan pena ile çalmaya geçmesi ya da ikinci bir sesin katılması, düzenlemenin büyümesi için yeterli olabiliyor. Sentetik halılar ya hiç kullanılmıyor ya da varlığı sezilmeyecek kadar geride tutuluyor.

Boşluk, akustik düzenlemelerin en değerli malzemelerinden biri. Nefesler, parmakların tellerde kayışı ve sözlerin arasındaki sessizlikler, düzenlemenin bir parçası olarak korunuyor.

Türlerin karışması

Pek çok güncel düzenleme, tek bir türün alışkanlıklarına sadık kalmıyor; farklı türlerin araçlarını bir araya getiriyor. Akustik bir gitarın elektronik bir ritimle, bir R&B armonisinin rock gitarlarıyla, halk müziğinden bir çalgının pop yapısıyla birleşmesi sık görülüyor.

Türleri karıştırırken, kurs boyunca kullandığımız araçlar yine yol gösteriyor. Hangi türün ritim bölümü kullanılacak, kick ile bas hangi türün ilişkisini kuracak, armoni katmanları hangi türün çalgılarında olacak ve kapılar hangi türün alışkanlıklarıyla açılacak? Bu soruların cevaplarını bilinçli olarak vermek, karışımı bir uyuma dönüştürüyor. Açılıştaki aranjörün ilk denemelerinde bu sorular cevaplanmadığı için karışım bir uyum değil, bir yapıştırma gibi duyuldu.

Alışkanlığı bilmek, alışkanlığı kırmak

Bir türün alışkanlıklarını bilmek, o türde inandırıcı bir düzenleme yapmanın ön koşulu. Dinleyici, bir türü tanıdığında belirli beklentilerle dinliyor; bu beklentiler karşılandığında düzenleme doğal duyuluyor.

Ama alışkanlıkları bilmek, onları her zaman izlemek anlamına gelmiyor. Bir alışkanlığı bilinçli olarak kırmak, bir düzenlemeye yeni ve akılda kalıcı bir renk katabiliyor: bir rock şarkısının ortasında her şeyin çekildiği akustik bir bölüm, bir elektronik parçada canlı çalınmış bir yaylı cümlesi, bir pop şarkısında beklenmedik bir sessizlik.

Bu kırılmaların işe yaraması için bilinçli olmaları gerekiyor. Bir alışkanlığı bilmeden kırmak, çoğu zaman bir yeniliğe değil bir yanlışlığa benziyor. Bir alışkanlığı bilerek kırmak ise dinleyicinin beklentisiyle oynayan bir hamle oluyor. Bu yüzden önce alışkanlığı öğrenmek, sonra onu nerede ve neden kıracağına karar vermek gerekiyor. Brief her zaman bu kararın sınırını çiziyor: bir yarışmanın akustik performansı için yapılan bir düzenleme, belirli bir türün beklentilerini karşılamak zorunda olabiliyor.

Bitirme projesi: özgün bir düzenleme

Kursun bitirme projesi, özgün bir eser ya da şarkının düzenlenmesi; nota ya da demo kaydıyla ve süreci anlatan bir açıklamayla birlikte. Derslerin uygulamalarını hep aynı şarkı üzerinde yaptıysan, projenin malzemesinin büyük kısmı zaten elinde.

Proje, kursun derslerinin sırasını izleyerek kurulabiliyor. Önce brief ve referanslar: şarkının amacı, kadrosu, süresi, teslim biçimi ve duygusu, referanslardan çıkarılan tablolar. Ardından iskelet: tempo, ton ve aranjman formu, form haritası ve süre hesabı. Sonra enerji haritası ve saklı kaynaklar listesi.

Bu planın üzerine katmanlar kuruluyor: ritim bölümünün görev dağılımı, kick ile bas ızgarası, gitar ve piyano dizilişleri, pad ve synth katmanları, geri vokal düzeni ve karşı ezgi. Ardından kapılar: giriş, geçişler ve bitiş. En sonda, bu dersin konusu olan tür kontrolü: düzenleme seçilen türün alışkanlıklarını ne kadar izliyor, nerede bilinçli olarak kırıyor ve neden?

Teslim edilecek ürün üç parçadan oluşuyor. Bir demo kaydı ya da programlanmış bir sürüm, düzenlemenin sesini taşıyor. Bir nota, bir akor şeması ya da her çalgı için hazırlanmış partiler, düzenlemenin müzisyenlere nasıl aktarılacağını gösteriyor. Süreç açıklaması ise verilen kararları ve gerekçelerini anlatıyor: hangi seçenekler denendi, hangisi neden seçildi, geri bildirimle neler değişti.

Geri bildirim ve revizyon, projenin ayrılmaz bir parçası. Düzenlemenin ilk taslağını bir arkadaşa, bir öğretmene ya da şarkının sahibine dinletmek, kursun ilk dersindeki brief özetine dönerek gelen yorumları değerlendirmek ve düzenlemeyi buna göre yeniden ele almak, son ürünü belirgin biçimde güçlendiriyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Türün tarihi alışkanlıkları açıklar. Bir türün alışkanlıklarının çoğu, o türün doğduğu koşullardan geliyor: hangi çalgıların bulunduğu, müziğin nerede çalındığı, hangi teknolojilerin kullanıldığı. Dans ortamları için yapılan müzikte uzun girişler ve bitişler, parçaların birbirine bağlanması gereğinden; canlı grupların düzenlemelerinde ortak vurgular, grubun birlikte çalma geleneğinden doğuyor. Bir alışkanlığın neden var olduğunu bilmek, onu ne zaman koruyup ne zaman kırmanın uygun olduğuna karar vermeyi kolaylaştırıyor.

Yerel türler ve çalgılar. Bu derste ele alınan beş tür, popüler müziğin yaygın türlerinden yalnızca birkaçı. Türk halk müziği, Türk sanat müziği ve farklı coğrafyaların yerel türleri, kendi ritim anlayışları, çalgıları ve süsleme gelenekleriyle başka alışkanlık dizileri taşıyor. Bu türlerde düzenleme yaparken de aynı yöntem işe yarıyor: referansları dinlemek, alışkanlıkları çıkarmak ve onları bilinçli olarak kullanmak. Bir yerel çalgıyı popüler bir düzenlemeye eklerken, o çalgının kendi geleneğindeki rolünü ve tavrını bilmek özellikle önemli.

Türün sınırları değişir. Bir dönemde bir türe ait sayılan bir ses, bir sonraki dönemde başka bir türün parçası olabiliyor. Türler sürekli birbirinden etkileniyor ve yeni alt türler doğuyor. Bu yüzden bir türün alışkanlıklarını öğrenmek, bir kez yapılıp bitirilen bir iş değil; güncel referansları düzenli olarak dinlemek, aranjörün sürekli işlerinden biri.

Brief ve tür arasındaki gerilim. Bazen brief, şarkının doğal karakterine uymayan bir türü istiyor. Açılıştaki gibi, piyanoyla yazılmış bir balad elektronik bir dans sürümüne dönüştürülmek istenebiliyor. Bu durumlarda aranjörün işi, şarkının çekirdeğini, yani ezgisini, sözlerini ve duygusunu koruyarak onu yeni türün alışkanlıklarıyla giydirmek. Çekirdeği kaybetmeden türü değiştirmek, bir aranjörün en zor ama en öğretici işlerinden biri.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Yaygın yanlış: Bir türü o türün çalgılarını kullanmak tanımlar. Aynı çalgılar farklı türlerde farklı biçimlerde kullanılıyor. Bir türü tanımlayan, ritim bölümünün çalışı, enerjinin kuruluşu, katman yoğunluğu, vokalin yeri ve kapıların biçimi gibi alışkanlıklar.

Yaygın yanlış: Bir düzenleme bir türden ötekine birkaç katman eklenerek taşınır. Açılıştaki ilk denemeler, araçların başka bir türün ağırlıklarıyla bırakılmasının yapıştırılmış bir sonuç verdiğini gösterdi. Türü değiştirmek, düzenlemeyi o türün alışkanlıklarıyla yeniden kurmayı gerektiriyor.

Yaygın yanlış: Türün alışkanlıklarına uymak yaratıcılığı öldürür. Alışkanlıkları bilmek, inandırıcı bir düzenlemenin ön koşulu ve onları bilinçli olarak kırmanın da temeli. Yaratıcılık, çoğu zaman alışkanlığın nerede ve neden kırılacağına verilen kararda ortaya çıkıyor.

Yaygın yanlış: Türleri karıştırmak her şeyi bir araya koymaktır. Bir karışımın uyuma dönüşmesi için hangi türün ritim bölümünü, hangi türün katmanlarını ve hangi türün kapılarını taşıyacağı bilinçli olarak seçilmeli.

Yaygın yanlış: Bitirme projesi yalnızca bir demo kaydıdır. Proje, demonun yanında düzenlemenin müzisyenlere nasıl aktarılacağını gösteren bir nota ya da parti setini ve verilen kararları anlatan bir süreç açıklamasını da içeriyor.

Uygulama

Kurs boyunca üzerinde çalıştığın şarkıyı ya da bitirme projesi için seçtiğin özgün eseri önüne al. Şarkının brief'ini yeniden oku ve seçtiğin türü bir cümleyle yaz.

Önce bu türden birkaç örnek kayıt seç ve dinle ve her birinde kurs boyunca öğrendiğin araçları ara: ritim bölümünün görev dağılımı, kick ile bas ilişkisi, armoni katmanlarının çalgıları, pad ve synth kullanımı, geri vokallerin yeri ve kapıların biçimi. Bulduğun alışkanlıkları bir liste hâlinde yaz.

Ardından kendi düzenlemeni bu listeyle karşılaştır. Hangi alışkanlıkları izliyorsun, hangilerini izlemiyorsun? İzlemediklerinin her biri için, bunun bilinçli bir kırılma mı yoksa gözden kaçmış bir şey mi olduğunu belirle. Bilinçli bir kırılmaysa gerekçesini bir cümleyle yaz; gözden kaçmışsa düzenlemeni düzelt.

Sonra kısa bir deneme yap: şarkının yalnızca bir nakaratını, seçtiğin türden bambaşka bir türün alışkanlıklarıyla yeniden düzenle. Hangi araçların değiştiğini ve şarkının çekirdeğinin, yani ezgisinin, sözlerinin ve duygusunun, iki sürümde nasıl korunduğunu not et. Bu deneme, kendi düzenlemendeki kararların ne kadar türe bağlı olduğunu görmeni sağlayacak.

Son olarak bitirme projesini tamamla. Demo kaydını ya da programlanmış sürümü hazırla; düzenlemenin nota, akor şeması ya da partilerini yaz; süreç açıklamasında brief'ten kapılara kadar verdiğin kararları ve gerekçelerini anlat. Taslağı en az bir kişiye dinlet, gelen geri bildirimi brief özetine dönerek değerlendir ve düzenlemeni buna göre son kez gözden geçir.

Kilit özet

Aranjman açısından bir tür, bir çalgı listesinden çok bir alışkanlıklar dizisi: ritim bölümünün nasıl çaldığı, enerjinin nasıl kurulduğu, katmanların ne kadar yoğun olduğu, vokalin nerede durduğu ve kapıların nasıl açılıp kapandığı. Kurs boyunca öğrenilen araçların hepsi her türde kullanılabiliyor; türler onlara farklı ağırlıklar veriyor.

Pop düzenlemeleri vokali ve belirgin bölüm kontrastını, rock düzenlemeleri güçlü bir ritim bölümünü ve çalış gücüyle kurulan enerjiyi, R&B düzenlemeleri groove'u, zengin armoniyi ve geri vokalleri, elektronik düzenlemeler döngüleri, ses tasarımını ve uzun yükselişleri, akustik düzenlemeler ise insan dokunuşunu, yakınlığı ve boşluğu öne çıkarıyor. Bunlar kural değil, yaygın eğilimler.

Türler karıştırıldığında, hangi türün neyi taşıyacağını bilinçli olarak seçmek karışımı bir uyuma dönüştürüyor. Bir türün alışkanlıklarını bilmek inandırıcı bir düzenlemenin ön koşulu; onları bilinçli olarak kırmak ise akılda kalıcı bir renk katabiliyor.

Kursun bitirme projesi, özgün bir eser ya da şarkının, kursun derslerinin sırasını izleyerek kurulan düzenlemesi: bir demo, bir nota ya da parti seti ve kararları gerekçeleriyle anlatan bir süreç açıklaması, geri bildirimle gözden geçirilerek.

Sonraki derse köprü

Aranjman kursunun on dersi, bir şarkıyı brief'ten kapılarına kadar giydirmenin araçlarını tek tek kurdu ve bu son ders, aynı araçların türlere göre nasıl farklı ağırlıklar aldığını gösterdi. Bir düzenlemenin ritim bölümü, alt katı, armoni ve ses katmanları, insan sesleri ve kapıları artık ayrı ayrı düşünülebilen ve bilinçli olarak birleştirilebilen kararlar.

Bu kurs, düzenlemenin popüler müzik kadrolarıyla kurulan hâline odaklandı. Büyük çalgı topluluklarının, yaylı, tahta ve bakır üflemeli ailelerinin birlikte nasıl yazıldığı, çalgıların ses renklerinin nasıl karıştırıldığı ve bir orkestra partisinin nasıl hazırlandığı burada açılmadı.

Aynı okulda iki kurs bu çizgiyi sürdürüyor. Orkestrasyon, yaylı, tahta üflemeli, bakır üflemeli, vurmalı, arp ve klavye ailelerini, onların ses bölgelerini, karışımını ve dengesini, melodinin çalgılar arasında dağıtılmasını ve oda orkestrası yazımını ele alıyor; Müziğin Temelleri ve Temel Müzik Teorisi kurslarını önerilen hazırlık olarak gösteriyor. Beste Uzmanlıkları ise Sıfırdan Beste Yapmak kursunu ya da bir seviye testini ön koşul olarak istiyor.

Okuma sıran ise buradan Editing ve Vokal Prodüksiyonu kursuna geçiyor. Bu kursta geri vokaller için yazdığın katlamalar ve armoniler, orada kaydedilmiş seslerin seçilmesi, zamanlamalarının hizalanması ve katman katman birleştirilmesi olarak yeniden karşına çıkacak; düzenlemede verilen kararın kayıtta nasıl hayata geçtiğini o kurs gösterecek.

Önüne yeni bir şarkı geldiğinde, ilk iş yine çalgıya uzanmak değil; bu şarkının kimin için, hangi ortamda ve hangi amaçla çalınacağını sormak olacak.