Çocuklar 6–12

Açılış sahnesi

Bir sınıfta yirmi beş çocuk. Öğretmen ışıkları kısıyor ve şunu söylüyor: "Şimdi hepimiz gözlerimizi kapatıyoruz ve beş dakika hiç kımıldamadan oturuyoruz."

Beş dakika sonra tablo şu: on çocuk kıpırdanıyor, dördü birbirine bakıp gülüyor, üçü uyuklamış, biri gözlerini hiç kapatmamış ve öğretmen ona bakıyor.

Öğretmen bunu bir disiplin sorunu olarak okuyor.

Oysa yaşanan şey bir disiplin sorunu değil. Sekiz yaşındaki bir çocuktan, gelişim düzeyinin üstünde bir şey istendi.

Ve daha ciddi bir şey daha oldu: gözlerini kapatmayan çocuk, kapatmak istemediği için değil kapatamadığı için kapatmamış olabilir. Onun için karanlık, güvenli bir yer olmayabilir.

Seviye 8 burada başlıyor. Bu seviyede aynı ilkeleri farklı gruplara taşıyacağız — ve her yolda iki soru olacak: bu uyarlama neyi korumak zorunda ve uyarlayan kişinin yetkisi nerede bitiyor?

Bu derste ne olacak

Önce bu yaş grubunun gelişim özelliklerini ve bunun uygulamaya ne yaptığını ele alacağız. Sonra üç somut biçim kuracağız: oyun, hareket ve duyular. Ardından bir dakikalık uygulamaları göreceğiz — bu yaşta asıl işi görenler onlar. Sonra duygu sözlüğü çalışmasını ele alacağız. Ardından zorunlu sessizliğin neden zarar verdiğini ayrıntısıyla konuşacağız. En sonda da iki şeyi yazacağız: çocuğun hakları ve yetişkinin bilgilendirilmesi.

Ders bittiğinde bu yaş grubuna uygun bir uygulama tasarlayabiliyor, zorunluluk ile davet arasındaki farkı kurabiliyor ve bir çocuk zorlandığında ne yapacağınızı biliyor olacaksınız.

Sıfır noktası

Bir çocuğa yüzme öğretmeyi düşünün.

Yetişkin kursunda ne olur: teknik anlatılır, adımlar sıralanır, tekrar edilir.

Çocuk kursunda ne olur: önce suyla oynanır, sonra oyunun içine teknik girer, sonra oyun yavaş yavaş antrenmana dönüşür.

İkisi de aynı beceriyi öğretiyor. Ama ikincisi, öğrenmenin çocukta nasıl gerçekleştiğini hesaba katıyor.

Yüzme benzetmesinin zayıf tarafı şu: suda ilerleme dışarıdan görülür. Burada göremezsiniz. Bir çocuk uygulama yapıyor gibi görünürken bambaşka bir şey düşünüyor olabilir ve bunu ölçmenin yolu yok. Bu yüzden bu yaş grubunda başarı ölçütü, çocuğun bildirdiği şey ve gözlenebilen davranıştır — iç deneyim değil.

Mekanizma

Bu yaşta ne değişir

Altı ile on iki yaş arasında üç şey belirleyici.

Somutluk. Bu yaş grubunda soyut talimat işlemez. "Dikkatini nefesine ver" bir talimat değil, bir bulmacadır. Yerine somut bir çapa gerekir: karnın üzerine konan bir oyuncak, elin göğse basması, bir sesin sonuna kadar dinlenmesi.

Hareket. Bu yaşta hareketsiz kalmak nörolojik olarak zordur ve bu bir eksiklik değildir. Uygulamanın hareket içermesi, çocukta bir taviz değil bir gereklilik.

Süre. Yaygın bir kural var ve makul bir başlangıç noktası: yaş kadar dakika, en fazla. Yedi yaşındaki bir çocuk için bir iki dakika, on iki yaş için beş dakika civarı.

Bu üçü birlikte şunu söylüyor: bu yaş grubunun uygulaması kısa, somut ve hareketli olmalı.

Üç biçim: oyun, hareket, duyular

Oyun. Bu yaşta öğrenmenin ana dili oyun. Bir uygulamayı oyun hâline getirmek onu sulandırmak değil, o yaşa çevirmek.

Örnek biçimler: nefesle bir tüyü havada tutmaya çalışmak, sırayla en yavaş nefes veren olmayı denemek, bir sesi kim daha uzun duyabilecek diye beklemek.

Bir uyarı: oyun rekabete dönüştüğünde uygulama kayboluyor. "Kim daha uzun sessiz kalacak" bir yarışma; "sesin bittiği anı fark eden elini kaldırsın" bir gözlem.

Hareket. Yürüme, esneme, yavaşlatılmış hareketler, dengede durma. Denge çalışmaları bu yaşta özellikle iyi çalışıyor çünkü dikkat, düşmemek için doğal olarak toplanıyor.

Duyular. Bu yaş grubu için en güvenilir kapı burası. Dinlemek, dokunmak, koklamak, tatmak.

Duyular hem somut hem dışa dönük — ve dışa dönük olmaları önemli: iç deneyime derin dalış bu yaş grubu için ne gerekli ne uygun.

Bir dakikalık uygulamalar

Bu yaş grubunda asıl işi gören şey uzun oturumlar değil, gün içine serpiştirilmiş çok kısa uygulamalar.

Sebebi basit: bir dakika, çocuğun sürdürebileceği ve bitirdiğinde başarılı hissedeceği bir süre. Beş dakika, çoğu çocukta bitiremediği ve başarısız hissettiği bir süre.

Üç kullanışlı an var.

Geçişler. Bir etkinlikten diğerine geçerken. Teneffüsten derse, oyundan yemeğe, evden okula.

Yükselme anları. Bir tartışmadan sonra, bir hayal kırıklığında. Ama burada dikkat: uygulama bir yatıştırma aracı olarak dayatıldığında çocuk direnir. "Sakinleş" demek yerine "birlikte üç nefes alalım mı" demek işe yarar; ikincisi bir davet.

Uyku öncesi. Bu yaşta en kolay yerleşen an.

Duygu sözlüğü

Bu yaş grubunda en değerli çalışma, teknik değil kelime.

Çoğu çocuk iki kelimeyle çalışır: iyi ve kötü. Bazen üç: iyi, kötü, sinirli.

Sözlük genişlediğinde bir şey oluyor: "kötü" diye adlandırılan bulanık kütle, ayrışıyor. Hayal kırıklığı ile öfke farklı şeyler; utanç ile korku farklı şeyler.

Ve ayrışan bir duyguyla yapılabilecek şey artıyor.

Pratik biçim: bir duygu listesi yapmak, gün sonunda o günün duygusunu seçmek, duyguların bedende nerede hissedildiğini bir insan çizimi üzerinde işaretlemek.

Bu çalışma, hiçbir oturma uygulaması içermeden yapılabilir ve bu yaş grubunda çoğu zaman daha çok işe yarar.

Zorunlu sessizliğin zararı

Şimdi bu yolun en önemli bölümüne geliyoruz.

Bir sınıfta bütün çocuklara gözlerini kapatıp hareketsiz oturmalarını söylemek üç ayrı sorun üretiyor.

Birincisi: gelişimsel uyumsuzluk. Yukarıda anlattık. Yapılamayacak bir şey istendiğinde çocuk başarısızlık deneyimi yaşıyor ve uygulamayla ilişkisi bu deneyimle kuruluyor.

İkincisi: güvenlik. Bazı çocuklar için gözleri kapatmak güvenli değil. Travma geçmişi olan, evde tedirginlik yaşayan ya da kaygılı bir çocuk için karanlık ve hareketsizlik zorlayıcıdır. Ve o çocuk bunu söyleyemez — sınıfın önünde söyleyemez.

Üçüncüsü: zorunluluk. S6-M07'de gördük: en büyük okul denemesi, ayrım yapmadan tüm öğrencilere uygulanan modelin beklenen faydayı üretmediğini ve bazı risk gruplarında olumsuz işaretler bulunduğunu bildirdi.

Bu üç sorun aynı çözümü işaret ediyor: davet, zorunluluk değil.

Çocuğun hakları

Bu bölüm bir liste ve bu akademinin bu yol için koyduğu asgari koşullar.

Bırakma hakkı. Çocuk uygulamayı istediği an bırakabilir ve bunun için sebep söylemesi gerekmez. Bıraktığında yapabileceği bir alternatif hazır olmalıdır — bir kitap, bir çizim, sessizce oturma.

Gözleri açık tutma hakkı. Bu, en kolay uygulanan ve en çok atlanan madde. Gözleri açık tutmak uygulamayı bozmaz; talimat "gözler kapalı ya da yere bakan yumuşak bir bakış" biçiminde verilir.

Anlatmama hakkı. Uygulamadan sonra ne hissettiğini paylaşmak zorunda değildir. Grup paylaşımı davetle olur.

Kıpırdanma hakkı. Hareketsizlik bir ölçüt değildir. Bir çocuk kıpırdanarak da dinliyor olabilir.

Bu dört madde, bir odada çalışan yetişkinin en baştan söylemesi gereken şeyler. Söylenmediğinde çocuk bu hakları kullanamaz — çünkü bir sınıfta varsayılan, yapılması gerekendir.

Yetişkinin bilgilendirilmesi

Son bölüm: ebeveyn ve öğretmen.

Üç bilgi verilmeli.

Ne yapılıyor? Uygulamanın ne olduğu ve ne olmadığı. Özellikle: bu bir din eğitimi değil, bir terapi değil ve bir sakinleştirme aracı değil.

Neden yapılıyor? Beklenen şey ne — ve beklenmeyecek şey ne. Abartılı vaat, en çok bu alanda zarar veriyor.

Ne olursa haber verilir? Çocuk zorlandığında, huzursuzluk bildirdiğinde ya da uygulamadan sonra tedirgin göründüğünde ne yapılacağı.

Ve bir kural: bu yaş grubuyla çalışan kişi, çocuğun ruh sağlığı hakkında değerlendirme yapmaz. Bir şey fark ederse aileye ve okulun ilgili birimine bildirir; teşhis koymaz, yorumlamaz.

Örneklerden okuma

Yarışa dönen oyun

Gözlerini kapatmayan çocuk

Sözlüğün açılması

Bırakma hakkının söylenmesi

Usta katmanı

Üç ileri not.

Birincisi: bu yaş grubunda en güçlü etken, uygulamayı yapan yetişkinin kendisi. Çocuklar talimatı değil, o kişinin hâlini taklit ediyor. Acele eden bir yetişkinin verdiği yavaşlama talimatı çalışmıyor.

İkincisi: bu yaş grubu için kanıt zayıf ve S6-M07'de gördüğümüz sorunların hepsi geçerli. Bu, uygulamanın yapılamayacağı anlamına gelmiyor — düşük riskli biçimlerle ve abartısız vaatle yapılabileceği anlamına geliyor. Vaat büyüdükçe zemin zayıflıyor.

Üçüncüsü: bu yolda yetki sınırı çok net. Bir çocukla uygulama yapan kişi eğitimci ya da rehber olabilir; ruh sağlığı değerlendirmesi yapmaz, tanı koymaz, aile içindeki bir duruma müdahale etmez. Fark ettiği şeyi doğru mercilere bildirir — orada durur.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Rehberli uygulama

Bu, bir çocukla ya da küçük bir grupla yapılacak on dakikalık bir oturum. Yetişkin için değil — çocuk için yazıldı ve talimat dili doğrudan çocuğa yönelik.

İlk bir dakika — yerleşme. "Oturduğun yerde ayaklarını yere bas. Ayaklarının altında zemini hissediyor musun? Şimdi ellerini bacaklarının üstüne koy."

Gözler için: "İstersen gözlerini kapat, istersen önüne bak. İkisi de olur."

İki dakika — ses. Bir zil, bir bardak ya da uzun ses çıkaran bir şey. "Şimdi bir ses çıkaracağım. Ses bitene kadar dinle. Tam bittiğini düşündüğünde parmağını kaldır."

Üç kez tekrarlayın. Her seferinde çocuklar biraz daha uzun dinliyor.

Üç dakika — nefes ve oyuncak. Çocuk uzanabiliyorsa karnının üstüne küçük bir oyuncak koyun; oturuyorsa elini karnına. "Nefes alınca oyuncak yükseliyor mu? Verince iniyor mu? On kere yükselip inmesini say."

Sayı burada işe yarıyor: somut bir görev veriyor ve bitişi belli.

İki dakika — hareket. "Şimdi ayağa kalk ve odanın öbür ucuna dünyanın en yavaş yürüyüşüyle git. Ayağın yere her değdiğinde bir say."

İki dakika — kelime. "Şimdi tek bir kelime bul: şu anda kendini nasıl hissediyorsun? İyi ya da kötü dışında bir kelime bulmaya çalış."

Bulamazsa yardım edin ama kelimeyi siz koymayın; birkaç seçenek sunun ve seçmesini isteyin.

Oturum burada biter. Paylaşım zorunlu değil.

Ve bitişte tek bir cümle: "İstersen yarın yine yaparız, istemezsen yapmayız."

Neler olabilir?

Çoğu çocukta ses bölümü en kolay tutan bölümdür ve ilk oturumda bile dikkat belirgin biçimde toplanır.

Bazı çocuklarda kıkırdama olur — özellikle grup hâlindeyse. Bu bir direnç değil, gerilim boşalmasıdır; görmezden gelmek genellikle yeterlidir.

Bir kısım çocukta nefes bölümü tuhaf gelir ve nefes yapaylaşır. Bu yaşta olağandır; sayı vermek genellikle çözer, çözmezse o bölümü atlayın.

Ve bazı çocuklar hiç katılmaz. Bu bir başarısızlık değil. Zorlamadan devam edin; çocukların bir kısmı üçüncü ya da dördüncü oturumda kendiliğinden katılır.

Güvenlik ve uyarlama

Bu yaş grubuyla çalışırken dört kural değişmez.

Katılım gönüllüdür ve bu her oturumda tekrar söylenir.

Gözler açık tutulabilir ve bu seçenek her talimatta belirtilir.

Uzun süreli hareketsizlik istenmez; on iki yaş altında beş dakikadan uzun hareketsiz oturma önerilmez.

İç deneyime derin yönelme — güçlü duygularla çalışma, geçmiş anıları araştırma, benlik hissiyle çalışma — bu yaş grubunda yapılmaz. Bunlar yetişkin uygulamalarıdır ve çocukta karşılığı yoktur.

Bir çocuk uygulama sırasında ya da sonrasında tedirgin görünüyorsa, huzursuzluk bildiriyorsa ya da geçmişe dair zorlayıcı bir şey anlatıyorsa: uygulamayı durdurun, çocuğu sakin bir ortama alın, aileye ve okulun ilgili birimine bildirin. Yorum yapmayın, sorgulamayın, teşhis koymayın.

Ve tanı almış bir durum varsa — kaygı bozukluğu, dikkat eksikliği, otizm, travma öyküsü — uygulama, çocuğun sağlık ekibiyle konuşulmadan başlatılmaz.

Kendin dene

Kilit özet

Birincisi: bu yaş grubunda talimat somut olmalı, uygulama hareket içermeli ve süre kısa tutulmalı — kabaca yaş kadar dakika iyi bir başlangıç ölçüsü.

İkincisi: oyun, hareket ve duyular bu yaşın üç kapısıdır; duyular en güvenilir olanıdır çünkü hem somut hem dışa dönüktür.

Üçüncüsü: bir dakikalık uygulamalar bu yaşta uzun oturumlardan daha çok iş görür — çünkü bitirilebilir ve başarı hissi bırakır.

Dördüncüsü: duygu sözlüğü çalışması, hiç oturma uygulaması içermeden yapılabilir ve bu yaş grubunda çoğu zaman daha çok işe yarar.

Beşincisi: zorunlu sessizlik üç ayrı sorun üretir — gelişimsel uyumsuzluk, güvenlik ve zorunluluk — ve çözüm dört hakkın baştan söylenmesidir: bırakma, gözleri açık tutma, anlatmama ve kıpırdanma.

Sonraki derse köprü

Bu derste çocuklarla çalışmayı ele aldık. Şimdi bir sonraki yaş grubuna geçiyoruz ve tablo tamamen değişiyor.

Ergenlikte artık somutluk sorunu yok — soyut düşünme gelişmiş durumda. Ama başka bir şey var ve çok daha belirleyici: özerklik.

Bu yaşta dışarıdan dayatılan şeye direnç, bir sorun değil bir gelişim işlevi. Ve bu, uygulamayı nasıl sunacağınızı baştan sona değiştiriyor.

Ayrıca bu yaş grubunda ruh sağlığı açısından özel bir dönem söz konusu: birçok durumun ilk kez ortaya çıktığı yaş aralığı burası. Bu da yetki sınırını daha da netleştirmeyi gerektiriyor.

Bir sonraki ders olan S8-MB on üç ile on yedi yaş arası gençleri ele alıyor: sınav stresi ve dikkati, sosyal karşılaştırma ile öz şefkati, dijital alışkanlıkları, kimlik ve aidiyeti, gizlilik ile destek sınırlarını, ve kriz işaretlerinde yetişkin ile profesyonel yardıma yönlendirmeyi.