Zorlayıcı ve olağandışı deneyimler

Açılış sahnesi

Bu alanda en sık verilen tavsiye şudur: ne gelirse gelsin, oturmaya devam et.

Tavsiyenin bir mantığı var. Kaçınmak çoğu zaman sorunu büyütür; zorluğun içinde kalabilmek gerçekten bir kapasite.

Ama bu tavsiye tek bir şeyi varsayıyor: gelen şeyin, oturarak geçecek türden bir şey olduğunu.

Üç gecedir hiç uyuyamayan biri için bu tavsiye yanlıştır.

Kendine zarar verme düşüncesi belirmiş biri için tehlikelidir.

Gerçeklikle bağının koptuğu bir dönemde olan biri için ise doğrudan zararlıdır.

Bu ders, "devam et" tavsiyesinin nerede bittiğini gösteriyor. Ve şunu baştan söylüyor: bazı durumlarda doğru karar oturmayı bırakmaktır — bu, uygulamayı bırakmak değil, o hafta oturmamaktır.

Bu derste ne olacak

Önce bildirilen zorlayıcı deneyimleri alanlarına göre sıralayacağız, çünkü isimlendirilmemiş bir deneyim daha korkutucudur. Sonra iki dili konuşacağız — manevi anlamlandırma ile klinik değerlendirme — ve bu ikisini karşı karşıya koymanın neden hatalı olduğunu göreceğiz. Ardından risk değerlendirmesi yapacağız: kırmızı, sarı ve yeşil işaretler. Sonra ne yapılacağını ele alacağız: azaltma, dışa yönelme ve destek arama. En sonda da statü tuzağını konuşacağız, çünkü bir deneyimin nasıl anlatıldığı, o deneyimin nasıl ele alınacağını belirliyor.

Ders bittiğinde deneyim alanlarını adlandırabiliyor, kendi kırmızı ve sarı işaretlerinizi yazabiliyor ve zorlayıcı bir dönemde uygulanacak üç günlük bir planı biliyor olacaksınız.

Sıfır noktası

Bir dalgıç düşünün.

Suyun altında birçok şey olur: basınç değişir, ses değişir, yön duygusu bozulabilir. Bunların çoğu olağandır ve dalgıç bunları tanır.

Ama bazı belirtiler farklıdır ve tek bir kuralı vardır: yüzeye çık.

Deneyimli dalgıcı deneyimsizden ayıran şey, suyun altında daha uzun kalabilmesi değil. Hangi belirtinin "olağan" hangisinin "çık" olduğunu bilmesi.

Bu ders o listeyi kuruyor.

Dalgıç benzetmesinin zayıf tarafı şu: dalışta bir derinlik ölçeri ve bir hava göstergesi var. Burada gösterge yok. Elimizde yalnızca kişinin bildirimi, yakınlarının gözlemi ve işleyişin kendisi var — ve bu üçü de dolaylı göstergeler.

Mekanizma

Alanlar

Bu deneyimleri sistematik biçimde soran nitel çalışmalar, bildirimlerin birkaç alanda toplandığını gösteriyor. Alanları bilmek, tek başına yararlı: adı olan bir deneyim daha az korkutucu.

Duygusal alan. Sebepsiz gelen yoğun korku ya da panik. Beklenmedik üzüntü ve ağlama. Öfke dalgaları. Bazı kişilerde tam tersi: duyguların tamamen düzleşmesi.

Bedensel alan. Isı, elektrik hissi, basınç, istemsiz hareketler, sarsılma, uyuşma. Bunlar bazı geleneklerde tarif edilmiş ve adlandırılmıştır; korkutucu olmaları genellikle beklenmedik olmalarından kaynaklanır.

Algısal alan. Işık ya da ses algıları, boyut ve mesafe algısında değişim, sesin uzaktan gelmesi, bedenin sınırlarının belirsizleşmesi.

Bilişsel alan. Düşüncenin hızlanması ya da durması, hafıza değişimleri, karar vermede zorluk.

Benlik alanı. S5-M04'te ayrıntısıyla ele aldığımız kayma: kendinden uzaklık, gerçekdışılık, "bunu yapan kim" hissi.

İsteklilik alanı. Motivasyon kaybı, hiçbir şeye anlam bulamama, gündelik işlere ilgi azalması.

Sosyal alan. İnsanlarla temasın zorlaşması, kalabalığa tahammülsüzlük, anlatamama ve yalnızlaşma.

İki dil

Aynı deneyim iki farklı dille anlatılabiliyor.

Manevi dil: arınma, açılma, enerji uyanışı, karanlık gece, bir aşamanın belirtileri.

Klinik dil: panik atak, kişisizleşme, uyku bozukluğu, duygudurum değişimi, psikotik belirti.

Yaygın hata, birini seçip diğerini reddetmek.

Yalnızca manevi dili kullanan biri, değerlendirilmesi gereken bir tabloyu "aşama" diye adlandırır ve zaman kaybeder.

Yalnızca klinik dili kullanan biri, kişinin deneyimini anlamsızlaştırır ve çoğu zaman kişi bir daha anlatmaz.

Doğru yaklaşım ikisini farklı işlerde kullanmak.

Klinik değerlendirme şunun içindir: risk var mı, işleyiş bozuldu mu, tıbbi bir sebep var mı, ne yapılmalı?

Manevi ya da kontemplatif çerçeve şunun içindir: bu deneyim daha önce tarif edilmiş mi, anlamı ne olabilir, kişi bunu nasıl taşıyacak?

Birincisi güvenliği belirler. İkincisi anlamı taşır. Biri diğerinin yerine geçemez ve biri diğerini iptal etmemelidir.

Pratikte bunun anlamı şu: bir öğretmene danışmak, bir sağlık çalışanına danışmanın alternatifi değildir. İkisi de yapılır.

Risk değerlendirmesi

Şimdi dersin en pratik kısmı. Üç kategori.

Bu listedeki ölçüt tek bir kelimeye indirgenebilir: işleyiş.

Bu ölçüt tarafsızdır — deneyimin manevi mi klinik mi olduğuna karar vermeyi gerektirmez. Yalnızca şunu sorar: bu kişi hayatını sürdürebiliyor mu?

Ne yapılır

Üç adım var ve sırası önemli.

Birinci adım: azaltmak. Yoğun uygulamayı durdurun. S5-M01'deki taban doza inin ya da o hafta hiç oturmayın.

Burada yaygın bir itiraz gelir: "kaçınmış olmaz mıyım?" Kaçınma, zorlukla temas etmeyi sürdürebilecek durumdayken kaçmaktır. İşleyişin bozulduğu bir dönemde yoğunluğu düşürmek kaçınma değil, ölçüdür.

İkinci adım: dışa yönelmek.

Bu, bu akademideki alışıldık yönün tersi. Ve tam da bu yüzden söylemek gerekiyor: zorlayıcı bir dönemde içeri bakmayı artırmak durumu ağırlaştırabilir.

Üçüncü adım: destek aramak. En az bir kişiye anlatın. Bir sağlık çalışanına başvurun. Öğretmeniniz varsa ona da söyleyin — ama biri diğerinin yerine geçmesin.

Ve bir öncelik: uyku.

Uyku bu tablonun hem sonucu hem sebebi olabiliyor ve müdahale edilebilecek en verimli değişken. Uyku düzelmeden başka hiçbir şeyi değerlendirmek doğru olmaz.

Statü tuzağı

Son bölüm sosyal.

Bir toplulukta olağandışı deneyimler değerliyse iki şey birden olur.

Birincisi: deneyim yaşayanlar öne çıkar ve bir hiyerarşi oluşur. Anlatılar büyür, ayrıntılar keskinleşir.

İkincisi ve daha kötüsü: zorlanan kişi, zorlandığını söyleyemez. Çünkü aynı toplulukta zorluk bir aşama sayılıyorsa, zorluğu bildirmek ilerleme bildirmektir — durma sebebi değil.

Bu tuzaktan çıkmanın tek yolu dilde. Bir toplulukta "bu hafta oturmadım, uykum bozuktu" cümlesi rahatça söylenebiliyorsa, o toplulukta statü tuzağı zayıftır.

Ve bir not: bu tuzağın tersi de var. Bazı kişiler zorlandıklarını "yanlış yaptım" diye okuyup gizler. Utanç da sessizlik üretir ve sonucu aynıdır.

Örneklerden okuma

Devam et tavsiyesinin sınırı

Tek dilin maliyeti

Sarı alanda doğru karar

Statünün gölgesi

Usta katmanı

Üç ileri not.

Birincisi: bu deneyimlerin bir kısmı gerçekten geçicidir ve kendiliğinden yatışır. Her zorlayıcı deneyimi bir sorun gibi ele almak da hatalıdır ve gereksiz kaygı üretir. Ölçüt yine işleyiş: işleyiş sağlamsa izlemek yeterlidir.

İkincisi: bazı geleneklerde bu deneyimler için ayrıntılı yönetim bilgisi var — hangi durumda ne yapılacağı, hangi uygulamanın azaltılacağı, hangi bedensel müdahalenin yardımcı olacağı. Bu birikim değerli ve çoğu zaman modern programlarda hiç yok. Ama bu birikim klinik değerlendirmenin yerine geçmez; yanında durur.

Üçüncüsü: bu alanda en büyük boşluk takip çalışmalarında. Yoğun programlara katılan kişilerin altı ay ve bir yıl sonra ne durumda olduğunu sistematik biçimde ölçen çalışma neredeyse yok. Bu boşluk kapanmadan sıklık hakkında konuşmak mümkün değil — ve bu boşluğu kapatmak, alanın en acil işlerinden biri.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Rehberli uygulama

Bu oturum, zorlayıcı bir dönemde kullanılacak biçimde tasarlandı: dışa yönelen, kısa ve temas ağırlıklı. Alışıldık uygulamalarınızın tersine çalışıyor ve öyle olması gerekiyor.

On iki dakika ayırın. Gözler açık.

İlk üç dakika — dış temas. Oturun ya da ayakta durun. Gözler açık ve odaya bakıyor. Beş nesneyi tek tek adlandırın; sesli söyleyebilirsiniz. Sonra üç sesi adlandırın. Sonra iki kokuyu ya da tadı.

Bu bölüm bir farkındalık egzersizi değil; dikkati dışarıda tutan bir çıpa.

Sonraki dört dakika — ağırlık ve temas. Ayakların yere teması, oturuyorsanız kalçanın zemine basıncı, ellerin bacaklara değmesi. Ağırlığı hissedin ve ağırlığa yaslanın.

İç duyumların derinine inmeyin. Yalnızca temas noktaları.

Elleri birbirine sürtün, ısıyı fark edin, avuçları yüze değdirin.

Sonraki üç dakika — hareket. Ayağa kalkın ve yavaşça yürüyün. Adımların yere düşüşünü sayın. Onda bir durun, tekrar başlayın.

Yürüyemiyorsanız kolları ve omuzları yavaşça hareket ettirin.

Son iki dakika — bağ. Oturun ve değer verdiğiniz bir kişiyi düşünün. Yüzünü hatırlayın. Ona söylemek istediğiniz basit bir cümle bulun.

Mümkünse oturum bittiğinde o kişiye kısa bir mesaj atın.

Bittiğinde tek satır yazın: on iki dakika sonunda dünya biraz daha yakın mı, aynı mı, daha uzak mı?

Cevap "daha uzak" ise bu uygulamayı da bırakın ve bu dersin destek bölümüne dönün.

Neler olabilir?

Dışa yönelen uygulamalar çoğu kişide hızlı bir yerleşme sağlar — genellikle ilk üç dakika içinde.

Bazı kişilerde gözlerin açık olması ilk başta huzursuzluk yaratır; bu, kapalı gözle çalışmaya alışmış olmanın sonucudur ve birkaç oturumda geçer.

Bir kısım kişide hareket bölümünde duygusal bir boşalma olur. Bu olağandır; yürümeye devam edin.

Ve bazı kişilerde bu uygulama hiçbir şey yapmaz. Bu, tablonun bu araçla toparlanmayacağını gösterir — bir başarısızlık değil, bir bilgi. Destek aramanın zamanı demektir.

Güvenlik ve uyarlama

Bu ders bir tedavi rehberi değildir ve bu akademi klinik hizmet vermez.

Kırmızı işaretlerden herhangi biri varsa — kendine zarar düşüncesi, iki gece ve üzeri uykusuzluk, gerçeklikle bağın kopması, temel bakımı yapamama, kontrol edilemeyen ajitasyon, uyku ihtiyacı kaybıyla birlikte olağandışı enerji — bu dersteki uygulamaları yapmayın ve gecikmeden profesyonel destek alın. Acil bir tehlike varsa acil sağlık hizmetine başvurun.

Sarı alanda uygulama azaltılır, dışa yönelinir ve destek aranır; içe bakan uygulamalar bu dönemde artırılmaz.

Mevcut bir ruh sağlığı tanısı ve tedavisi olan kişiler, uygulama yoğunluğunda değişiklik yapmadan önce kendi sağlık ekibiyle konuşmalıdır. İlaç kullanımıyla ilgili hiçbir karar bu ders temel alınarak verilmez.

Ve son bir kural: zorlayıcı bir dönemde uygulamayla ilgili karar, uygulamanın içinde verilmez. Oturumdan çıkın, yürüyün, birine anlatın, sonra karar verin.

Kendin dene

Kilit özet

Birincisi: zorlayıcı deneyimler duygusal, bedensel, algısal, bilişsel, benlik, isteklilik ve sosyal alanlarda bildirilir; süreleri günlerden yıllara kadar değişir ve sıklıkları bilinmemektedir.

İkincisi: manevi anlamlandırma ile klinik değerlendirme farklı işler yapar — biri anlamı taşır, diğeri riski ve işleyişi ölçer; biri diğerinin yerine geçmez.

Üçüncüsü: ölçüt deneyimin içeriği değil işleyiştir; uyku, iş, bakım sorumlulukları ve temel öz bakım göstergelerdir.

Dördüncüsü: "ne gelirse gelsin oturmaya devam et" tavsiyesi kırmızı alanda geçersizdir — orada doğru karar azaltmak, dışa yönelmek ve destek aramaktır.

Beşincisi: olağandışı deneyimlerin statü kazandığı bir toplulukta zorlanan kişi zorlandığını söyleyemez; bunu bozan tek şey, "bu hafta oturmadım" diyebilmenin normal olmasıdır.

Sonraki derse köprü

Bu seviyede yoğunluğu ölçtük, haritaları sınırlandırdık, benlik bölgesindeki riski ayırdık, inzivayı hazırladık ve zorlayıcı deneyimler için bir eşik kurduk.

Geriye seviyenin son işi kalıyor ve en gündelik olanı o.

Çünkü bütün bu çalışmanın sınandığı yer minder değil: bir tartışmanın ortası, bir para kararı, bir iş toplantısı, bir aile meselesi. Uygulamanın gerçekten bir şey değiştirip değiştirmediği orada görünüyor.

Ve orada bir de test var: uygulama, hayatın zor kısımlarıyla temas etmenizi mi sağlıyor, yoksa onlardan uzaklaşmanın düzenli bir yolu mu hâline geldi?

Bir sonraki ders olan S5-M07 hayata bütünleştirmeyi ele alıyor: ilişkilerdeki davranış değişikliğini, etik kararları ve sorumluluğu, iş ile para ile güç ile çatışmayı, meditasyonu kaçış olarak kullanmayı ve uygulama planını üç ayda bir yeniden değerlendirmeyi. Seviye 5'in tamamlama ölçütü de orada karşılanacak.